WYROK
z dnia 14 czerwca 2023 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący: Piotr Kozłowski
Protokolant: Adam Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie 14 czerwca 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej 29 maja 2023 r.
przez wykonawcę: X3D sp. z o.o. z siedzibą w Bytowie [„Odwołujący”]
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn. Dostawa drukarek 3D i urządzeń do obróbki druku 3D na
potrzeby realizacji projektu pn. „Pracownie Aktywnego Korzystania z Technologii – PAKT” (PAKT.19.2023.D)
prowadzonym przez zamawiającego: Politechnika Łódzka z siedzibą w Łodzi [„Zamawiający”]
przy udziale wykonawcy: 3Druktronik M.K., Olsztyn– zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po
stronie Zamawiającego [„Przystępujący”]
orzeka:
1.Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutu nr 2.
2.Oddala odwołanie w zakresie zarzutu nr 1.
3.Kosztami postępowania odwoławczego obciąża Odwołującego i zalicza w poczet tych kosztów kwotę 7500 zł
00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) uiszczoną przez niego tytułem wpisu od odwołania.
Stosownie do art. 579 i 580 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz.
1710 ze zm.) na niniejszy wyrok – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem
Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Uzasadnie nie
Politechnika Łódzka {dalej: „Zamawiający”} prowadzi na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień
publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1710 ze zm.) {dalej również: „ustawa pzp”, „ustawa Pzp”, „pzp” lub „Pzp) w trybie
podstawowym postępowanie o udzielenie zamówienia na dostawy pn. Dostawa drukarek 3D i urządzeń do obróbki druku
3D na potrzeby realizacji projektu pn. „Pracownie Aktywnego Korzystania z Technologii – PAKT” (PAKT.19.2023.D)
Ogłoszenie o tym zamówieniu 28 kwietnia 2023 r. zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych pod nr
00198554/01.
Wartość tego zamówienia nie przekracza progów unijnych.
22 maja 2023 r. Zamawiający zawiadomił drogą elektroniczną o wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez
3Druktronik M.K. z Olsztyna {dalej: „3Druktronik” lub „Przystępujący”}.
29 maja 2023 r. X3D sp. z o.o. z siedzibą w Bytowie {dalej: „X3D” lub „Odwołujący”} wniosło do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej odwołanie od powyższej czynności Zamawiającego i zaniechania przez niego odrzucenia oferty złożonej
przez 3Druktronik.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu następujące naruszenia przepisów ustawy pzp:
1.Art. 226 ust. 1 pkt 5 – przez zaniechanie odrzucenia oferty 3Druktronik, pomimo że jej treść nie odpowiada wymogom
specyfikacji warunków zamówienia {dalej również: „SWZ”}.
2.Art. 224 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1 – przez brak wezwania 3Druktronik do wyjaśnienia ceny oferty, pomimo że wydaje
się ona rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i w świetle zasady przeprowadzania postępowania o
udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji powinna budzić wątpliwości
zamawiającego co do możliwości wykonania za nią przedmiotu tego zamówienia zgodnie z wymaganiami
określonymi przez Zamawiającego.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1.Unieważnienia wyboru najkorzystniejszej oferty.
2.Odrzucenia oferty 3Druktronika.
3.Wezwania 3Druktronika do wyjaśnienia ceny oferty [żądanie ewentualne w stosunku do tego z pkt 2., na wypadek
uwzględnienia jedynie zarzutu nr 2]
W ramach uzasadnienia zarzut nr 1, określony jako złożenie przez 3Druktronik oferty niezgodnej z opisem
przedmiotu zamówienia, sprecyzowany przez powołanie się na następujące okoliczności.
Zgodnie z Opisem przedmiotu zamówienia (załącznik nr 1 do SW Z) Zamawiający wymagał zaoferowania
drukarek 3D wyposażonych w filtr HEPA.
Zgodnie z brzmieniem postanowienia zawartego w rozdziale IV pkt 7 SW Z [które zostało tam w całości
wytłuszczone]: Wykonawca zobowiązany jest w załączniku nr 1 do SW Z – tj. Opisie przedmiotu zamówienia oraz w
załączniku nr 2 do SW Z – tj. Formularzu ofertowym, do określenia zaoferowanych produktów poprzez jednoznaczne
wskazanie producenta, modelu, typu i kod produktu przedmiotu zamówienia oraz parametrów.
Oznaczenia wpisane przez 3Druktronik w poz. 1. i 2. formularza oferty wskazują na drukarki 3D (odpowiednio
Zortrax M200 Plus i Zortrax M300 Dual), które nie dysponują w standardzie filtrem HEPA, gdyżstanowi on oddzielne
akcesorium pod odrębnym nr katalogowym.
W szczególności zgodnie z brzmieniem informacji dostępnej na stronie sklepu internetowego 3Druktronik: Zortrax
HEPA Cover to urządzenie filtrujące kompatybilne z drukarkami 3D Zortrax M200 i M200 Plus, które poprawia jakość
wydruków i odfiltrowuje większość cząstek uwalnianych podczas druku 3D [w odwołaniu podano dokładny adres i datę
sprawdzenia zawartości tej strony]. Przy czym analogiczna sytuacja dotyczy również drukarki
Zortrax M300 Dual.
W konsekwencji, aby spełnić wymogi Zamawiającego należało zaoferować odpowiednio modele drukarki
producenta Zortax w następujący sposób: w poz. 1. – M200 Plus oraz HEPA Cover, a w poz. 2. – M300 Dual oraz HEPA
Cover.
3Druktronik M.K. nie wskazał w formularzu ofertowym, że takie dodatkowe akcesoria oferuje, a złożone wraz z
ofertą katalogowe dotyczą samych drukarek 3D tzn. nie zostały złożone karty katalogowe dla filtrów HEPA.
W toku postępowania nie zostało zadane żadne zapytanie o dopuszczenie urządzenia niewyposażonego w filtr
HEPA.
{okoliczności prawne}
W przedmiotowym postępowaniu Zamawiający w sposób jednoznaczny wskazał w załączniku nr 4 do SIW Z, pkt
8.1, iż oczekuje od wykonawców wskazania oferowanego produktu. Oznaczało to, iż obowiązkiem wykonawcy, w tym
Odwołującego, było podanie oznaczenia indywidualizującego konkretne urządzenie, a nie zbiór urządzeń, na co powołuje
się Odwołujący. Tylko bowiem precyzyjne określenie oferowanego urządzenia daje Zamawiającemu możliwość
zweryfikowania na etapie badania złożonych ofert, czy jest ono zgodne z wymaganiami opisu przedmiotu zamówienia.
Natomiast postępowanie Odwołującego zmierza do uchylenia możliwości przeprowadzenia takiej weryfikacji poprzez
twierdzenie, że w treści oferty posłużył się symbolem urządzenia w ramach którego producent oferuje kilka modeli o
odmiennych parametrach technicznych [z uzasadnienia wyroku Izby z 6 marca 2015 r. sygn. akt KIO 344/15].
Niezgodność treści oferty z warunkami zamówienia polega na niezgodności zobowiązania, które wykonawca
wyraża w swojej ofercie i przez jej złożenie na siebie przyjmuje, z zakresem zobowiązania, które zamawiający opisał w
SW Z i którego przyjęcia oczekuje. Niezgodność treści oferty z treścią SW Z ma miejsce w sytuacji, gdy oferta
nie odpowiada w pełni przedmiotowi zamówienia, nie zapewniając jego realizacji w całości zgodnie z wymogami
zamawiającego [patrz uzasadnienie wyroku Izby z 24 października 2008 r. sygn. akt KIO/UZP 1093/08].
W orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej podkreśla się, że niezgodność treści oferty z treścią specyfikacji
istotnych warunków zamówienia powinna być oceniania z uwzględnieniem definicji oferty zawartej w art. 66 kc, tj.
niezgodności oświadczenia woli wykonawcy z oczekiwaniami zamawiającego, odnoszącymi się do merytorycznego
zakresu przedmiotu zamówienia, a więc materialnej sprzeczności zakresu zobowiązania zawartego w ofercie z
zakresem zobowiązania, którego zamawiający oczekuje, zgodnie z postanowieniami specyfikacji istotnych warunków
zamówienia.
Treść SW Z i treść oferty stanowią merytoryczne postanowienia oświadczeń woli zamawiającego, który w
szczególności przez opis przedmiotu zamówienia oświadcza, jakiego świadczenia oczekuje po zawarciu umowy w
sprawie zamówienia publicznego oraz wykonawcy, który jednostronnie zobowiązuje się do wykonania tego świadczenia
w razie wyboru złożonej przez siebie oferty jako najkorzystniejszej. Wobec tego, co do zasady, to porównanie
zaoferowanego przez wykonawcę świadczenia z opisem przedmiotu zamówienia zawartym w SW Z przesądza o tym,
czy treść złożonej oferty odpowiada treści SIW Z [por. uzasadnienie wyroku Izby z 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt KIO
676/11].
Stosownie do art. 223 ust. 1 ustawy pzp w toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców
wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych
dokumentów lub oświadczeń. Niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji
dotyczących złożonej oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i art. 187, dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.
Zgodnie z art. 16 ustawy pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie
o udzielenie zamówienia w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie
wykonawców; 2) przejrzysty; 3) proporcjonalny.
Z powyższych przepisów wynika, że oferta niespełniająca merytorycznych wymagań określonych w SW Z podlega
odrzuceniu i – z wyjątkami dotyczącymi poprawienia omyłek – nie może zostać na etapie badania ofert zmieniona, w celu
doprowadzenia jej treści do zgodności z oczekiwaniami zamawiającego. Wszelkie uzupełnienia dokumentów czy
składane przez wykonawcę wyjaśnienia muszą mieścić się w granicach złożonej oferty i mogą służyć wyłącznie do
wykazania prawidłowości jej treści, zakazane jest natomiast oferowanie w tej drodze świadczeń o innych parametrach
czy właściwościach, niż wynikające ze złożonej oferty – działanie takie godziłoby w podstawowe zasady udzielania
zamówień publicznych określone w art. 16 pkt 1 i 2 ustawy pzp.
{subsumpcja}
W tych okolicznościach Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisów, jak na wstępie odwołania,
wywodząc, co następuje.
Po pierwsze, że ponieważ 3Druktronik nie wskazał w formularzu oferty – pomimo wymogu podania producenta,
model, typ i kod produktu oferowanego sprzętu – na oferowanie dla drukarek z poz. 1. i 2. wraz z filtrami HEPA, oferta ta
– jako niezgodna wymogami SWZ – powinna zostać odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy pzp.
Po drugie, że w powyżej wskazanych okolicznościach, w tym z uwagi na brak załączenia kart katalogowych
dotyczących akcesoriów zapewniających filtr HEPA oferowanym modelom drukarek, nie ma możliwości poprawienia tej
niezgodności.
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie z 13 czerwca 2023 r. uwzględnił odwołanie w zakresie dotyczącym
zarzutu nr 2, jednocześnie następująco uzasadniając wniosek o oddalenie odwołania co do zarzutu nr 1.
Ponad okoliczności przywołane w odwołaniu Zamawiający zwrócił uwagę na następujące okoliczności dotyczące
treści SWZ i treści wybranej oferty.
{okoliczności faktyczne}
Zgodnie z postanowieniem rozdziału V pkt 1 SW Z, w celu potwierdzenia spełnienia określonych przez
Zamawiającego wymagań, zażądał on od wykonawców złożenia przedmiotowych środków dowodowych tj. opisu
przedmiotu zamówienia wg wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do SW Z [dalej również: „formularz OPZ”], wypełnionego
o dane techniczne oferowanego asortymentu w taki sposób, aby Zamawiający mógł jednoznacznie zidentyfikować
zaoferowany asortyment. Przy czym zgodnie z opisem zawartym we wzorze tego dokumentu w kolumnie 3. tabeli
wykonawcy mieli tam wpisać oferowane parametry lub potwierdzić spełnienie wymagań „TAK/NIE”. Innymi słowy
Zamawiający nie wymagał obligatoryjnie, aby w treści załącznika podawać parametry techniczne drukarki, wystarczyło
potwierdzenie spełnienia wymagań opisu przedmiotu zamówienia słowem „TAK”.
Jednocześnie Zamawiający nie żądał w treści SW Z dokumentów przedmiotowych w postaci kart katalogowych na
potwierdzenie spełniana określonych parametrów
Formularz ofertowy łącznie z formularzem OPZ był miejscem, w którym wykonawcy byli zobowiązani określić
zaoferowany produkt, przy czym przy potwierdzeniu spełniania parametrów w dokumencie przedmiotowym wskazanie w
formularzu oferty nazwy producenta i modelu było dla Zamawiającego wystarczającą identyfikacją zaoferowanego
urządzenia.
3Druktronic złożył wraz z ofertą opis przedmiotu zamówienia zgodnie z powyższym wzorem, w tym wpisał dla
drukarek z poz. 1. i 2. formularza ofertowego słowo „TAK”, potwierdzając, że każda z tych dwóch drukarek 3D oferowana
jest z filtrem HEPA.
Również pozostali wykonawcy, w tym Odwołujący, potwierdzali spełnienie wymagania w zakresie filtrów HEPA
dla drukarek 3D, dzięki zaznaczeniu słowa „TAK” w odpowiednich rubrykach zażądanego dokumentu przedmiotowego.
Na stronie internetowej sklepu 3Druktronik istnieje jeden model drukarki Zortrax M 200 Plus i jeden model Zortrax
M300 Dual, przy czym w obu przypadkach może być ona zakupiona w wariancie z akcesorium HEPA Cover, co nie
wpływa na zmianę oznaczeń modelów tych drukarek.
Trzech wykonawców (wszyscy z wyj. Odwołującego) zaoferowało Zamawiającemu powyższe drukarki i każdy z
nich w formularzu ofertowym podał nazwę i model w poz. 1. i 2. w taki sam sposób, jednocześnie zaznaczając w
ramach wypełnionego formularza OPZ, że drukarki te będą wyposażone w filtr HEPA do zintegrowania z drukarką.
{okoliczności prawne}
Zamawiający zobowiązany jest badać oferty na podstawie dokumentów i oświadczeń przedstawionych przez
wykonawców w treści oferty. Zamawiający może odrzucić ofertę tylko wtedy, gdy ma pewność, że treść oferty nie
odpowiada SW Z. Odrzucenie oferty wykonawcy na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy pzp może mieć miejsce
wyłącznie w przypadku, w którym w sposób jednoznaczny zostanie stwierdzona niezgodność oferty wykonawcy
z warunkami zamówienia [por. uzasadnienie wyroku Izby sygn. akt KIO 438/23].
Dokumenty zamówienia należy czytać jako całość.
Ponieważ żądanie przedmiotowych środków dowodowych jest uprawnieniem zamawiającego, również zakres
oczekiwanych w nich informacji pozostaje w zakresie jego uznania, w szczególności nie jest zobligowany do żądania
przedmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie wszystkich wymagań zakreślonych w opisie przedmiotu
zamówienia. Co więcej ustawa pzp wskazuje, że żądanie przedmiotowych środków dowodowych jest dopuszczalne
tylko jeśli są one niezbędne do przeprowadzenia postępowania, a żądanie takie nie może ograniczać uczciwej
konkurencji i równego traktowania wykonawców. Powszechną praktyką na rynku jest poleganie na oświadczeniach
wykonawców co do akceptacji wymagań zakreślonych SW Z i ich spełnieniu [por. uzasadnienie wyroku Izby w sprawie
sygn. akt KIO 353/23].
{wnioski}
W tych okolicznościach Zamawiający wywiódł, co następuje.
Po pierwsze, że wszyscy wykonawcy oferujący produkty Zortrax jednoznacznie zrozumieli powyżej
zrelacjonowane postanowienia SW Z, a ponieważ do tych drukarek jest możliwość podłączenia tylko jednego rodzaju
urządzenia filtrującego, więc podali model drukarki i zaznaczyli, że będzie z filtrem HEPA. Dla Zamawiającego nie rodziło
to żadnych wątpliwości co do zaoferowanego asortymentu.
Po drugie, skoro SW Z nie zawierała wymagania przedstawienia kart katalogowych, ocena oferty 3Druktronic
wyłącznie przez pryzmat kart katalogowych w sytuacji, gdy pozostali
wykonawcy nie złożyli w ogóle kart katalogowych, a 3Druktronic nie był wzywany do ich uzupełnienia, stanowiłyby
naruszenie przepisów ustawy pzp, w tym zasady uczciwej konkurencji z art. 16.
Po trzecie, że skoro treści wypełnionego formularza OPZ wprost wynikało, że drukarki z poz. 1. i 2. formularza
oferowane są w wersji z filtrem HEPA, Zamawiający prawidłowo ocenił w oparciu o te informacje zawarte w tych
dokumentach i oświadczaniach oferty 3Druktronic, że jest zgodna z warunkami tego zamówienia.
Ponieważ odwołanie nie zawierało braków formalnych, a wpis od niego został uiszczony – podlegało rozpoznaniu
przez Izbę.
W toku czynności formalnoprawnych i sprawdzających Izba nie stwierdziła, aby odwołanie podlegało odrzuceniu
na podstawie przesłanek określonych w art. 528 ustawy pzp i nie zgłaszano w tym zakresie odmiennych wniosków.
Z uwagi na brak podstaw do odrzucenia odwołania lub umorzenia postępowania odwoławczego sprawa została
skierowana do rozpoznania na rozprawie, podczas której Strony podtrzymały dotychczasowe stanowisko, a
Przystępujący poparł Zamawiającego.
W przekonaniu Przystępującego nie tylko nie ma wątpliwości, że w poz. 1. i 2. zostały zaoferowane przez niego
drukarki 3D wraz z filtrem HEPA (patrz wprost treść złożonego wraz z ofertą załącznika nr 1 do SW Z, gdzie to wprost
potwierdzono to w stosownych rubrykach), ale również, że Przystępujący prawidłowo i z należytą starannością wypełnił
formularz ofertowy zgodnie ze sposobem jego wypełnienia wynikającym z jego treści, tj. dla każdej z sześciu poz.
wyspecyfikował producenta, model, typ i kod produktu oferowanego. Zamawiający zatem prawidłowo przyjął, biorąc
również pod uwagę, że dla poz. 1. i 2. istnieje tylko jedno akcesorium pełniące funkcję filtra HEPA, że w tych pozycjach
zaoferowano mu drukarki wyposażone w filtr HEPA.
Zdaniem Przystępującego nic nie wnoszą istotnego dowody zgłoszone przez Odwołującego, w tym załączone do
odwołania wyciągi z oferty złożonej w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego. Przy braku innych
dokumentów tamtego zamówienia nie wiadomo, co miałoby wynikać przesądzającego z odmiennego sposobu
wypełnienia inaczej sformułowanego formularza oferty w poprzednim postępowaniu prowadzonym przez
Zamawiającego. Z kolei z oświadczenia producenta Zortax wynika jedynie niesporna okoliczność, że jego drukarki można
kupić bez filtra HEPA, z filtrem HEPA, jak również można kupić sam zestaw filtrów HEPA.
Po przeprowadzeniu rozprawy, uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy, jak również biorąc pod uwagę
oświadczenia i stanowiska wyrażone ustnie na rozprawie i odnotowane w protokole, Izba ustaliła i zważyła, co
następuje:
Z art. 505 ust. 1 pzp wynika, że legitymacja do wniesienia odwołania przysługuje wykonawcy, jeżeli ma lub miał
interes w uzyskaniu zamówienia oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego
przepisów ustawy.
W ocenie Izby Odwołujący, który złożył ofertę w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego, wykazał, że
ma taki interes, a ponadto, że w związku z objętym zarzutem odwołania zaniechaniem wybranej przez Zamawiającego
oferty Przystępującego może ponieść szkodę, gdyż w przeciwnym razie mógłby liczyć na uzyskanie przedmiotowego
zamówienia.
{zarzut nr 2 – zaniechanie wezwania Przystępującego do wyjaśnienia ceny oferty}
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie oświadczył, że uwzględnia odwołanie co do zarzutu nr 1, a Przystępujący na
posiedzeniu oświadczył do protokołu, że nie wnosi co do tego sprzeciwu.
Zgodnie z art. 522 ust. 4 ustawy pzp w przypadku uwzględnienia przez zamawiającego części zarzutów
przedstawionych w odwołaniu, Izba może umorzyć postępowanie odwoławcze w części dotyczącej tych zarzutów, pod
warunkiem że w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden wykonawca
albo wykonawca, który przystąpił po stronie zamawiającego, nie wniósł sprzeciwu wobec uwzględnienia tych zarzutów.
W takim przypadku Izba rozpoznaje pozostałe zarzuty odwołania. Zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia
czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu w zakresie
uwzględnionych zarzutów.
Z kolei art. 568 pkt 3 ustawy pzp stanowi, że Izba umarza postępowania odwoławcze, w formie postanowienia, w
przypadku, o którym mowa w art. 522.
Reasumując, z przywołanych przepisów wynika, że w zakresie zarzutów wniesionych odwołań, które następnie
zostały uwzględnione przez zamawiających, przy braku przystępujących po ich stronie lub co najmniej przy braku z ich
strony sprzeciwu co do tej czynności, Izba zobowiązana jest do umorzenia w tym zakresie postępowania
odwoławczego.
Stąd Izba w ustalonych powyżej okolicznościach, działając na podstawie art. 522 ust. 4 w zw. z art. 568 pkt 3
ustawy pzp – orzekła, jak w pkt 1. sentencji orzeczenia kończącego postępowanie odwoławcze w tej sprawie.
{zarzut nr 1 – zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego
jako niezgodnej z warunkami zamówienia}
Izba ustaliła następujące okoliczności jako istotne:
3Druktronik przy sporządzaniu oferty w pełni zastosował się adekwatnie zacytowanego w odwołaniu
postanowienia pkt 7 rozdziale IV SW Z W
[ ykonawca zobowiązany jest w załączniku nr 1 do SW Z – tj. Opisie przedmiotu
zamówienia oraz w załączniku nr 2 do SW Z – tj. Formularzu ofertowym, do określenia zaoferowanych produktów poprzez
jednoznaczne wskazanie producenta, modelu, typu i kod produktu przedmiotu zamówienia oraz parametrów.], również w
odniesieniu do dwóch pierwszych spośród łącznie sześciu pozycji objętych zakresem tego zamówienia na dostawy, tj.:
1)w Formularzu oferty sprecyzował jednoznacznie producenta, model i oznaczenie oferowanej drukarki 3D [co było
okolicznością bezsporną];
2)w stosownej rubryce tabeli Opisu przedmiotu zamówienia potwierdził, zarówno że przedmiotem oferty jest drukarka 3d
z filtrem HEPA, jak i że w skład oferowanego zestawu wchodzi m.in. filtr HEPA do zintegrowania z drukarką – przez
wpisanie słowa „TAK”, co zostało wprost dopuszczone w opisie kolumny przewidzianej do wypełnienia przez
wykonawcę [patrz odpowiednio pierwsze i przedostatnie parametry dla lp. 1 i 2 ].
Pomimo zakwalifikowania wypełnionego przez wykonawcę załącznika nr 1 do SW Z – Opisu przedmiotu
zamówienia w rozdziale V SW Z jako przedmiotowego środka dowodowego, który podlega uzupełnieniu [patrz
odpowiednio pkt 1 i 2], co do zasady jego złożenie było wymagane do upływu terminu składania ofert [patrz pkt 3 oraz pkt
3 ppkt 1 rozdziału XIV SW Z], a przede wszystkim z przywołanego na wstępie postanowienia pkt 7 rozdziału IV SW Z
wynika, że jego treść wraz z treścią wypełnionego formularza oferty łącznie składają się na wymagany w tym
postępowaniu sposób sprecyzowania przedmiotu świadczenia.
Opis przedmiotu zamówienia nie formułuje żadnych dodatkowych wymogów technicznych w odniesieniu do filtra
HEPA.
Okolicznością niesporną było również, że do obu tych typów drukarek pasuje jedno konkretne akcesorium z
filtrem HEPA, które nie ma nr katalogowego.
Przy czym [jak wynika z dowodów nr 1 i 2 załączonych do odwołania] według cen katalogowych wartościowy
udział tego akcesorium (982,77 zł) w całości urządzenia (13.012,17 zł lub 25.078,47 zł) jest niewielki.
Innymi słowy okazało się, że zarzut odwołania oparty jest na pominięciu faktu, że oferta złożona przez 3Druktronik
zawierała nie tylko Formularz oferty, ale również Opis przedmiotu zamówienia – oba sporządzone w sposób
odpowiadający treści SW Z, a z obu tych dokumentów odczytywanych łącznie jednoznacznie wynika, że zostały
zaoferowane drukarki wyposażone w filtr HEPA.
Przy czym na rozprawie paradoksalnie okazało się, że o ile każdy w przypadku urządzeń zaoferowanych przez
3Druktronik może bez trudu sprawdzić na stronach internetowych ich parametry, o tyle oznaczenia podane w ofercie
X3D nie umożliwiają tego, gdyż urządzenia te zostały specjalnie skonfigurowane na potrzeby tego postępowania.
Izba stwierdziła, że w tych okolicznościach odwołanie jest niezasadne.
O ile zaprezentowana w odwołaniu interpretacja art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy pzp jest prawidłowa, o tyle
Odwołujący bezpodstawnie zarzuca Zamawiającemu naruszenie tego przepisu w powyżej ustalonych okolicznościach
rozpoznawanej sprawy.
Art. 226 ust. 1 pkt 5 pzp nakazuje zamawiającemu odrzucenie oferty, jeżeli jej treść jest niezgodna z warunkami
zamówienia, przez które – według definicji zawartej w art. 7 pkt 29 pzp – należy rozumieć warunki dotyczące zamówienia
lub postępowania o udzielenie zamówienia, wynikające w szczególności z opisu przedmiotu zamówienia, wymagań
związanych z realizacją zamówienia, kryteriów oceny ofert, wymagań proceduralnych lub projektowanych postanowień
umowy w sprawie zamówienia publicznego. Ponieważ poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. –
Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1843 ze zm.) {dalej: „popzp”} zawierała analogiczne
uregulowania, w przeważającej mierze zachowuje aktualność dorobek doktryny i orzecznictwa wypracowany na tle
stosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 popzp. Zgodnie z tym przepisem zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść nie
odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia, z zastrzeżeniem art. 87 ust. 2 pkt 3 popzp. Przy czym
ten ostatni przepis miał niemal identyczne brzmienie jak obecnie obowiązujący art. 223 ust. 1 pkt 3 pzp. Różnice
sprowadzają się do nieistotnych w okolicznościach tej sprawy zmian terminologii, wynikających z uczynienia obecnie
punktem odniesienia dokumentów zamówienia zamiast, jak poprzednio, samej specyfikacji istotnych warunków
zamówienia {w skrócie: „SIW Z”}, która z kolei obecnie nazywana jest specyfikacją warunków zamówienia {w skrócie:
„SW Z”}. Innymi słowy na potrzeby dalszego wywodu „SW Z” i „SIW Z” należy poczytać za synonimiczne określenia
specyfikacji (istotnych) warunków zamówienia {inaczej w skrócie: „specyfikacji”} jako zasadniczego dokumentu
zamówienia opracowywanego przez zamawiających na potrzeby prowadzonego postępowania.
Zarówno w obecnym, jak i poprzednim stanie prawnym co do zasady odrzuceniu podlega oferta, której treść –
rozumiana jako oświadczenie woli wykonawcy (zawartość merytoryczna oferty) – nie odpowiada warunkom zamówienia
w odniesieniu do zakresu, rodzaju lub sposobu realizacji przedmiotu zamówienia. Innymi słowy zachodzi niezgodność
treści oferty z warunkami zamówienia polegająca na niezgodności zobowiązania wykonawcy wyrażonego w jego ofercie
ze świadczeniem, którego zaoferowania wymagał zamawiający w dokumentach zamówienia. Stąd zamawiający
powinien zweryfikować, czy oferowane mu roboty budowlane, dostawy lub usługi odpowiadają tym wymaganiom co do
rodzaju, zakresu, ilości, jakości, warunków realizacji i innych elementów, jakie uznał za istotne dla zaspokojenia jego
potrzeb, jeżeli znalazło to odzwierciedlenie w ramach opisu przedmiotu zamówienia.
Aby zapewnić możliwość zweryfikowania zgodności treści oferty z warunkami zamówienia, z jednej strony art. 20
ust. 1 pzp (art. 9 ust. 1 popzp) obliguje zamawiającego, aby prowadził całe postępowanie o udzielenie zamówienia w
formie pisemnej, w tym art. 133 ust. 1 pzp nakazuje udostępnienie specyfikacji (art. 37 ust. 2 popzp), która ma zawierać
w szczególności opis przedmiotu zamówienia, określenie terminu wykonania zamówienia, opis sposobu przygotowania
oferty, sposób obliczenia ceny oferty, opis kryteriów oceny ofert wraz z podaniem wag tych kryteriów i sposobu oceny
ofert, projektowane postanowienia umowy w sprawie zamówienia publicznego, istotne warunki umowy w sprawie
zamówienia publicznego oraz opis sposobu przygotowania ofert (art. 134 ust. 1 pkt 4, 6, 14, 17, 18, 20; art. 36 ust. 1 pkt
3, 4, 10, 12 13 i 16 popzp). Z drugiej strony art. 63 ust. 1 pzp zastrzega pod rygorem nieważności dla oferty składanej
przez wykonawcę w postępowaniu o udzielenie zamówienia o wartości zamówienia powyżej progów unijnych formę
elektroniczną (art. 10a ust. 5 popzp, przy czym w jeszcze dawniejszym stanie prawnym była to forma pisemna pod
rygorem nieważności), a według art. 218 ust. 2 pzp treść takiej oferty musi być zgodna z wymaganiami zamawiającego
określonymi w dokumentach zamówienia (w art. 82 ust. 3 popzp mowa była o zgodności treści oferty z treścią
specyfikacji).
W doktrynie i orzecznictwie przyjęło się stanowisko, że rozumienie terminu oferta należy opierać na art. 66 § 1
Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym jest nią oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy, jeżeli określa istotne
postanowienia tej umowy. Z uwagi na odpłatny charakter zamówień publicznych, nieodzownym elementem treści oferty
będzie zawsze określenie ceny za jaką wykonawca zobowiązuje się wykonać zamawiane świadczenie. W pozostałym
zakresie to zamawiający określa w specyfikacji wymagany od wykonawcy zakres i sposób konkretyzacji oświadczenia
woli, który będzie podstawą dla oceny zgodności treści złożonej oferty z merytorycznymi wymaganiami opisu przedmiotu
zamówienia. W szczególności nie budzi wątpliwości a jest istotne dla rozpoznawanej sprawy, że zamawiający może
wymagać skonkretyzowania producenta i oznaczenia indywidualizującego przedmiot oferty np. przez wymaganie
podania producenta, marki, typu modelu itp. oferowanego urządzenia. W takim przypadku należy uznać te informacje za
stanowiące elementy treści umowy podmiotowo istotne (accidentalia negotii).
Niezależnie od charakteru niezgodności, aby zastosować podstawę odrzucenia oferty z art. 226 ust. 1 pkt 5 pzp
musi być możliwe uchwycenie na czym konkretnie taka niezgodność polega, czyli co i w jaki sposób w ofercie nie jest
zgodne z konkretnie wskazanymi, skwantyfikowanymi i ustalonymi jednoznacznie warunkami zamówienia. Przy czym o
ile art. 223 ust. 1 pzp (87 ust. 1 popzp) uprawnia zamawiającego w toku badania i oceny ofert do zażądania od
wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert, o tyle zabrania prowadzenia między zamawiającym a
wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz – z zastrzeżeniem ust. 2 (oraz szczególnego trybu dialogu
konkurencyjnego) – dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści. Jednocześnie z art. 223 ust. 2 pkt 1-3 pzp (art. 87 ust.
2 pkt 1-3 popzp) wynika nakaz poprawienia przez zamawiającego w ofercie zarówno oczywistych omyłek pisarskich czy
rachunkowych, jak i innych omyłek, polegających na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, jeżeli poprawienie
tych nieoczywistych omyłek nie powoduje istotnych zmian w treści oferty. W konsekwencji nawet wystąpienie stanu
niezgodności treści oferty z treścią specyfikacji nie zawsze może być podstawą odrzucenia oferty, gdyż odrzuceniu
podlega wyłącznie oferta, której treść jest niezgodna z treścią specyfikacji w sposób zasadniczy i nieusuwalny.
Omówione powyżej instytucje poprawienia omyłek właściwe dla Prawa zamówień publicznych nie wyłączają
konieczności dokonywania wykładni oświadczenia woli, jakim są zarówno specyfikacja, jak i oferta zawarcia umowy w
sprawie zamówienia publicznego, gdyż przez odesłanie wynikające z art. 8 ust. 1 ustawy pzp znajduje tu zastosowanie
art. 65 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z przepisem art. 65 § 1 kc oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego
wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone
zwyczaje. Natomiast według przepisu art. 65 § 2 kc w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel
umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Innymi słowy wynikające z przepisów art. 65 Kodeksu cywilnego
dyrektywy interpretacyjne jednoznacznie potwierdzają konieczność uwzględnienia kontekstu sytuacyjnego składanego
oświadczenia woli, a zatem uwzględnienia wszystkich elementów istotnych dla odkodowania faktycznego zamiaru
składającego oświadczenie woli. Jak to trafnie uchwycono w uzasadnieniu wyroku Izby z 10 maja 2011 r. sygn. akt KIO
883/11, art. 65 kc daje podstawy do przyjęcia tzw. kombinowanej metody wykładni oświadczeń woli, zmierzającej
do uwzględnienia w odpowiednim zakresie zarówno rzeczywistej woli podmiotu składającego oświadczenie woli, jak i
wzbudzonego przez to oświadczenie zaufania innych osób. Z jednej więc strony określone znaczenie przypisuje się woli
podmiotu składającego oświadczenie, z drugiej zaś strony dąży się do ochrony interesów osoby, która działa w zaufaniu
do ustalonego przez siebie sensu otrzymanego oświadczenia woli, jeżeli przy jego interpretacji dołożyła należytej
staranności.
Zakresem normy prawnej wynikającej z art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy pzp objęta jest również sytuacja, w której
pomimo zadeklarowania przez wykonawcę w ofercie, że jej treść odnośnie przedmiotu świadczenia jest zgodna z
opisem przedmiotu zamówienia, nie znajduje to potwierdzenia w zażądanych – na zasadzie art. 104 (etykiety), art. 105
(certyfikaty) lub art. 106 (inne dokumenty) ustawy pzp (przy czym ten ostatni art. jest odpowiednikiem regulacji zawartej w
art. 25 ust. 2 pkt 2 popzp) – przez zamawiającego i składanych przez wykonawcę – co do zasady wraz z ofertą (o czym
z kolei stanowi art. 107 ust. 1 pzp) – przedmiotowych środkach dowodowych. Stąd zostały one zdefiniowane w art. 6 pkt
20 ustawy pzp jako środki służące potwierdzeniu zgodności oferowanych dostaw, usług lub robót budowlanych z
wymaganiami, cechami lub kryteriami określonymi w opisie przedmiotu zamówienia lub kryteriów oceny ofert, lub
wymaganiami związanymi z realizacją zamówienia.
Dokumenty zaliczane do przedmiotowych środków dowodowych należy rozpatrywać jako kwalifikowaną formę
potwierdzenia zgodności oferowanego świadczenia z wymaganym przez zamawiającego. Innymi słowy zadeklarowana
przez wykonawcę treść oferty musi w takim przypadku dodatkowo znaleźć odzwierciedlenie w dokumentach co do
zasady pochodzących od niezależnego od wykonawcy podmiotu. W konsekwencji brak takiego kwalifikowanego
potwierdzenia również jest podstawą do odrzucenia oferty jako niezgodnej z warunkami zamówienia, co przejawiać się
może w aspekcie zarówno formalnym – niezgodności z postanowieniem formułującym żądanie złożenia takich
dokumentów, jak i przede wszystkim materialnym – niewykazaniu zgodności oferowanego przedmiotu świadczenia z
opisem przedmiotu zamówienia w zakresie wymagań, cech lub parametrów, które miały znaleźć potwierdzenie w tych
dokumentach.\
Reasumując, przepisy ustawy pzp przewidują wprost instytucje lub odsyłają do instytucji Kodeksu cywilnego,
które służą konwalidacji skutków niedołożenia przez wykonawcę należytej staranności przy sporządzaniu treści oferty.
Jednakże istotne elementy tego oświadczenia woli – jak skonkretyzowany w sposób wymagany przez Zamawiającego
przedmiot oferowanego świadczenia – powinny się jednak w ofercie znaleźć, w przeciwnym razie nie sposób ustalić
treści tego oświadczenia bez jego istotnej zmiany lub prowadzenia ustaleń z wykonawcą już po terminie składania ofert,
co jest wprost zakazane przepisem art. 223 ust. 1 zda. 2 pzp (art. 87 ust. 1 zd. 2 popzp). Omówione powyżej instytucje
służą jak najwierniejszemu odtworzeniu intencji wykonawcy co do złożonego zamawiającemu oświadczenia woli,
właściwemu odczytaniu jego treści. Zastosowanie tych instrumentów jest jednak możliwe wtedy, gdy wykonawca w
swojej ofercie wyartykułował oświadczenie woli w sposób umożliwiający takie odczytanie bezpośrednio lub pośrednio,
choćby przez pryzmat załączonych do oferty dokumentów składanych na potwierdzenie, że przedmiot oferty odpowiada
wymaganiom zamawiającego.
Ponieważ – jak powyżej ustalono – w tej sprawie treść oferty Przystępującego w rzeczywistości była jasna, a przede
wszystkim wynika z niej zgodność przedmiotu świadczenia z parametrami opisu przedmiotu zamówienia, co wymagało
jedynie uwzględnienia obu dokumentów wyrażających łącznie oświadczenie woli, zarzut odwołania należało uznać za
oczywiście niezasadny.
Na marginesie warto zauważyć, że nawet abstrahując od oczywiście niepełnego odzwierciedlenia w odwołaniu
treści oferty Przystępującego, umknęło również Odwołującemu, że zgodnie z art. 16 pkt 3 ustawy pzp zamawiający ma
obowiązek przeprowadzenia postępowania w sposób proporcjonalny. Tymczasem nawet w okolicznościach
przedstawionych w odwołaniu odrzucenie oferty Przystępującego stanowiłoby przejaw skrajnego formalizmu, przed
którym chroni właśnie proporcjonalność, jako jedna z nadrzędnych w stosunku do dalszych szczegółowych uregulowań
ustawy pzp (w tym art. 226 ust. 1 pkt 5 pzp) zasada udzielania zamówień publicznych.
Mając powyższe na uwadze, Izba – działając na podstawie art. 553 zd. 1 ustawy pzp – orzekła, jak w pkt 2.
sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono – w pkt 3. sentencji – stosownie do jego wyniku, na
podstawie art. 575 pzp w zw. z § 8 ust. 2 pkt 1 zd. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w
sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu
pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437) – obciążając Odwołującego kosztami tego postępowania, na które
złożył się, na zasadzie § 5 ust. 1 rozporządzenia, uiszczony przez niego wpis.