Sygn. akt: KIO 1369/24
WYROK
Warszawa, dnia 17 maja 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Jolanta Markowska
Emil Kuriata
Rafał Malinowski
Protokolant:
Adam Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu22 kwietnia 2024 r.
przez wykonawcę: Gdańskie Wodociągi S.A., ul. Wałowa 46,
80-858 Gdańsk w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A., ul.
Zamknięta 18, 80-955 Gdańsk,
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego - wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie:
Konsorcjum w składzie: „Ecol-Unicon” sp. z o.o., Terlan sp. z o.o.,
ul. Równa 2, 80-067 Gdańsk,
orzeka:
1.oddala odwołanie;
2.kosztami postępowania odwoławczego obciąża wykonawcę: Gdańskie Wodociągi S.A., ul. Wałowa 46, 80-858
Gdańsk, i:
2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę: Gdańskie Wodociągi S.A., ul. Wałowa 46, 80-858
Gdańsk tytułem wpisu od odwołania.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący: …………………………
…………………………
…………………………
Sygn. akt: KIO 1369/24
Uzasadnie nie
Zamawiający, Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. z siedzibą w Gdańsku,prowadzi postępowanie o udzielenie
zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo
zamówień publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1605 ze zm.) w przedmiocie: „Eksploatacja, obsługa, konserwacja oraz
utrzymanie sprawności eksploatacyjnej infrastruktury portowej w zakresie gospodarki wodno-kanalizacyjnej”. Ogłoszenie
o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 11 grudnia 2023 roku, nr wydania
Dz.U. S: 238/2023 pod numerem: 00749828-2023.
Zamawiający w dniu 12 kwietnia 2024 roku przesłał wykonawcom oraz opublikował na stronie prowadzonego
postępowania zawiadomienie o wyborze oferty najkorzystniejszej. Zamawiający poinformował o wyborze oferty złożonej
przez wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie Konsorcjum w składzie: Ecol-Unicon Sp. z o.o., TERLAN
Sp. z o.o. z siedzibą lidera w Gdańsku (zwanego dalej: „Konsorcjum Ecol-Unicon”).
Wykonawca, Gdańskie Wodociągi S.A. z siedzibą w Gdańsku, wniósł odwołanie wobec czynnościwyboru oferty
najkorzystniejszej złożonej przez Konsorcjum Ecol-Unicon, zaniechania odrzucenia oferty Konsorcjum Ecol-Unicon;
zaniechania odrzucenia oferty wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia w składzie: SAUR
HORYZONT S.A., GESTION Y TËCNICAS DEL AGUA S.A.,
(dalej zwane „Konsorcjum SAUR") oraz wobec zaniechania
odrzucenia oferty wykonawcy Veolia Industry Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (zwanego dalej „Veolia");
zaniechania wyboru oferty złożonej przez Odwołującego, jako najkorzystniejszej.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisów:
1)art. 224 ust. 1 Pzp poprzez zaniechanie wezwania do wyjaśnień rażąco niskiej ceny, w tym złożenia dowodów w
zakresie wyliczenia ceny lub ich istotnych części składowych:
1.1) Konsorcjum Ecol-Unicon - w zakresie pozycji kosztorysowych nr: 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 46, 50, 50.1., 50.2.,
50.3., 50.4., 50.5., 51, 51.1., 52, 52.1., 52.2., 52.3., 52.4., 52.5., 53, 53.1., 54, 55, 78, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 88, 90, 91,
139, 142, 144, 145, 147, 148, 166;
1.2)Konsorcjum SAUR - wzakresie pozycji kosztorysowych nr: 5, 6, 13, 46, 51.1., 81, 83, 84, 85, 86, 88, 90, 91, 114,
138, 139, 141, 142, 144, 145, 147, 148, 166.
1.3)wykonawcy Veolia - w zakresie pozycji kosztorysowych nr: 50, 50.1., 50.2., 50.3., 50.4., 50.5., 51, 51.1., 78, 80, 81,
83, 84, 85, 86, 88, 90, 91, 166.
2)art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum Ecol-Unicon, jako oferty zawierającej
rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, w wyniku zaniżenia pozycji kosztorysowych nr: 3, 5, 6, 7, 8, 9,
10, 11, 12, 13, 46, 50, 50.1., 50.2., 50.3., 50.4., 50.5., 51, 51.1., 52, 52.1., 52.2., 523., 52.4., 52.5., 53, 53.1., 54, 55, 78, 80,
81, 83, 84, 85, 86, 88, 90, 91, 139, 142, 144, 145, 147, 148, 166, co ma wpływ na globalną cenę oferty;
3)art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum SAUR,jako oferty zawierającej rażąco
niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, w wyniku zaniżenia następujących pozycji kosztorysowych: 5, 6, 13,
46, 51.1., 81, 83, 84, 85, 86, 88, 90, 91, 114, 138, 139, 141, 142, 144, 145, 147, 148, 166 co ma wpływ na globalną cenę
oferty;
4)art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy Veolia, jako oferty zawierającej rażąco
niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, w wyniku zaniżenia pozycji kosztorysowych nr: 50, 50.1., 50.2., 50.3.,
50.4., 50.5., 51, 51.1., 78, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 88, 90, 91, 166, co ma wpływ na globalną cenę oferty;
5)art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
(t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1233), poprzez zaniechanie odrzucenia ofert: Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR,
wykonawcy Veolia, jako ofert złożonych w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16
kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, polegającego na przeniesieniu kosztów wykonania usług
wchodzących w ZAKRES ROZLICZANY KOSZTORYSOW O (wskazanych w części
II w Formularzu Cenowym) do
kosztów wykonania usług wchodzących w ZAKRES ROZLICZANY RYCZAŁTOW O - EKSPLOATACJA I
KONSERWACJA POSZCZEGÓLNYCH CZĘŚCI SKŁADOW YCH INFRASTRUKTURY (wskazanych w części I w
Formularzu Cenowym) w zakresie pozycji wskazanych odpowiednio w zarzucie nr 1, w celu zapewnienia sobie
wyższego wynagrodzenia ryczałtowego, a w konsekwencji obniżenia wysokości ceny ofertowej za część II rozliczaną
kosztorysowo, co stanowi tzw. inżynierię cenową / manipulację cenową);
ewentualnie (w stosunku do zarzutu nr 5) naruszenia:
6)art. 223 ust. 1 Pzp, poprzez zaniechanie wezwania do wyjaśnień Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR,
wykonawcy Veolia, celem ustalenia, czy wykonawcy nie dokonali przeniesienia kosztów wykonania usług wchodzących
w ZAKRES ROZLICZANY KOSZTORYSOW O (wskazanych w części IlFormularzu
w
Cenowym) do kosztów wykonania
usług wchodzących w ZAKRESROZLICZANY RYCZAŁTOW O - EKSPLOATACJA I KONSERWACJA
POSZCZEGÓLNYCH CZĘŚCI SKŁADOWYCH INFRASTRUKTURY (wskazanych w części I w Formularzu Cenowym) w
zakresie pozycji wskazanych odpowiednio w zarzucie nr 1, w celu zapewnienia sobie wyższego wynagrodzenia
ryczałtowego, a w konsekwencji obniżenia wysokości ceny ofertowej za część II rozliczaną kosztorysowo, co w
przypadku potwierdzenia tych okoliczności stanowiłoby tzw. inżynierię cenową / manipulację cenową), co jest czynem
nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 3 ust. 1 UZNK.
7)art. 128 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 Pzp w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia
2020 r. w sprawie sposobu sporządzania i przekazywania informacji oraz wymagań technicznych dla dokumentów
elektronicznych oraz środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub
konkursie, poprzez zaniechanie wezwania Konsorcjum Ecol-Unicon do poprawienia podmiotowego środka dowodowego
- zaświadczenia Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 25 marca 2024 r. dla Lidera
Konsorcjum - ECOL-UNICON Sp. z o.o., podczas gdy zostało złożone Zamawiającemu zaświadczenie w nieprawidłowej
formie, tj. jako kopia zaświadczenia, a nie oryginał, mimo iż zostało wystawione przez upoważniony podmiot jako
dokument elektroniczny.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1)unieważnienia czynności badania i oceny ofert oraz wyboru oferty najkorzystniejszej,
2)dokonania ponownego badania i oceny ofert, w tym wezwania do poprawienia podmiotowego środka dowodowego
Konsorcjum Ecol-Unicon;
3)odrzucenia ofert: Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR, wykonawcy Veolia na podstawie art. 573 Pzp,
4)w
zakresie zarzutu ewentualnego (zarzut nr 6) - nakazanie Zamawiającemu wezwania Konsorcjum Ecol-Unicon,
Konsorcjum SAUR, wykonawcy Veoliado złożenia wyjaśnień celem ustalenia sposobu kalkulacji ceny ryczałtowej pod
kątem przerzucenia kosztów realizacji czynności wskazanych w części II formularza cenowego do pozycji z części I
kosztorysu cenowego.
Odwołujący wyjaśnił, że złożył ofertę w przedmiotowym postępowaniu, która zaklasyfikowała się na trzecim
miejscu w rankingu ofert. Jednakże, gdyby nie naruszenie przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp polegające na
zaniechaniu odrzucenia ofert Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR, wykonawcy Veolia, jako zawierających
rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia w zakresie pozycji kosztorysowych wskazanych w
zarzutach nr 2) , 3) i 4) odwołania oraz jako ofert złożonych w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji zgodnie z
zarzutem nr 5) odwołania, oferta Odwołującego uplasowałaby się na pierwszym miejscu w rankingu. Mimo złożenia
najkorzystniejszej oferty w przedmiotowym postępowaniu, w wyniku bezprawnie podjętej przez Zamawiającego
czynności wyboru oferty najkorzystniejszej Konsorcjum Ecol-Unicon, która powinna zostać odrzucona oraz zaniechaniu
odrzucenia oferty wykonawcy Veolia, który uplasował się na drugim miejscu w rankingu oraz Konsorcjum SAUR, który
uplasował się na czwartym miejscu w rankingu, Odwołujący został pozbawiony możliwości realizacji przedmiotowego
zamówienia oraz zysku związanego z jego realizacją. Pozbawienie Odwołującego zysku z realizacji przedmiotowego
zamówienia stanowi wymierną szkodę w jego majątku. Uniemożliwienie Odwołującemu realizacji zamówienia prowadzi
również do pozbawienia go pozyskania stosownego doświadczenia, którym mógłby legitymować się w przyszłych
postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego.
Zdaniem Odwołującego, wyłącznie oferta Odwołującego jest ofertą prawidłową, nie podlegającą odrzuceniu.
Odwołujący również nie podlega wykluczeniu z postępowania i spełnia warunki udziału w postępowaniu, w związku z
czym jego oferta powinna zostać wybrana jako najkorzystniejsza. Aby możliwe było ponowne badanie i ocena ofert i
dokonanie wyboru jako oferty najkorzystniejszej oferty Odwołującego konieczne jest unieważnienie czynności wyboru
oferty najkorzystniejszej z dnia 12 kwietnia 2024 r. oraz odrzucenie ofert wskazanych wykonawców.
Odwołujący wskazał, że jego oferta, co prawda przekracza kwotę, jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na
sfinansowanie zamówienia, jednak Zamawiający może zwiększyć tę kwotę do ceny najkorzystniejszej oferty. W
przypadku, gdyby Zamawiający podnosił, że nie może zwiększyć tej kwoty do ceny oferty Odwołującego, to w interesie
Odwołującego jest unieważnienie postępowania, gdyż Odwołujący będzie mógł ponownie ubiegać się o udzielenie
zamówienia.
Ad. 1) - 4)
Oferta złożona przez Konsorcjum Ecol-Unicon powinna zostać odrzucona na podstawie art. 226ust. 1 pkt 8 Pzp,
z uwagi na fakt, że zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia w zakresie
następujących cen jednostkowych wskazanych w części II formularza cenowego: 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 46, 50,
50.1., 50.2., 50.3., 50.4., 50.5., 51, 51.1., 52, 52.1., 52.2., 523., 52.4., 52.5., 53, 53.1., 54, 55, 78, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 88,
90, 91, 139, 142, 144, 145, 147, 148, 166.
Oferta złożona przez Konsorcjum SAUR powinna zostać odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp, z
uwagi na fakt, że zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia w zakresie następujących
cen jednostkowych wskazanych w części II formularza cenowego: 5, 6, 13, 46, 51.1., 81, 83, 84, 85, 86, 88, 90, 91, 114,
138, 139, 141, 142, 144, 145, 147, 148, 166.
Oferta złożona przez wykonawcę Veolia podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp, z uwagi na
fakt, że zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia w zakresie następujących cen
jednostkowych wskazanych w części II formularza cenowego: 50, 50.1., 50.2., 50.3., 50.4., 50.5., 51, 51.1., 78, 80, 81,
83, 84, 85, 86, 88, 90, 91, 166.
Odwołujący wskazał, że Zamawiający w ramach niniejszego zamówienia przewidział rozliczenie ryczałtowe oraz
kosztorysowe w zależności od realizowanego przez wykonawcę zakresu zamówienia.
Wynagrodzenie ryczałtowe należne jest wykonawcy za czynności wskazane w części I formularza cenowego,
zaś w oparciu o wynagrodzenie kosztorysowe Zamawiający będzie rozliczał faktycznie zlecone i wykonane czynności,
wskazane w części II formularza cenowego.
Odwołujący podniósł, że zgodnie z postanowieniami Rozdziału 21 SW Z pkt 21.2 i 21.3 wykonawcy mieli
obowiązek skalkulowania poszczególnych cen jednostkowych z uwzględnieniem wszystkich kosztów związanych z ich
realizacją, w tym całkowity koszt materiałów oraz całkowity koszt urządzeń wraz z obsługą. Wykonawcy mieli przyjąć do
wyceny pozycji wyłącznie nowe materiały. Z powyższego wprost wynika zakaz przerzucania kosztów pomiędzy
pozycjami kosztorysowymi, a także pomiędzy pozycjami kosztorysowymi, a czynnościami realizowanymi w ramach
ryczałtu.
Tymczasem Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR oraz wykonawca Veolia zaoferowali wykonanie
poszczególnych czynności zawartych w części II formularza cenowego za ceny jednostkowe, które nie pokrywają
kosztów ich wykonania.
Odwołujący w tabeli przedstawił porównanie cen ofert złożonych w postępowaniu w stosunku do szacunkowej
wartości zamówienia ustalonej przez Zamawiającego przed wszczęciem postępowania, powiększonej o podatek VAT. Z
przedstawionej tabeli wynika rażąca dysproporcja pomiędzy cenami zaoferowanymi przez wykonawców i Odwołującego
za czynności wskazane w części II formularza cenowego, realizowane za wynagrodzeniem kosztorysowym, a także
pomiędzy ofertami wykonawców Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR i Veolia, a szacunkową wartością
zamówienia powiększonej o podatek VAT.
Odwołujący podkreślił także rażącą dysproporcję pomiędzy cenami zaoferowanymi przez wykonawców w
ramach wynagrodzenia ryczałtowego oraz kosztorysowego polegającą na tym, że wszyscy trzej wykonawcy
(Konsorcjum SAUR; Konsorcjum ECOL oraz Veolia) zaoferowali nieporównywalnie wysokie ceny za usługi realizowane
w ramach wynagrodzenia ryczałtowego w stosunku do czynności realizowanych w ramach wynagrodzenia
kosztorysowego, jednocześnie całkowita cena brutto wszystkich złożonych w postępowaniu ofert jest zbliżona do siebie.
Dysproporcja ta jest widoczna przy porównaniu zaoferowanych cen ryczałtowych i kosztorysowych ww. wykonawców
zarówno z ofertą Odwołującego, jak i w stosunku do szacunkowej wartości zamówienia, powiększonej o podatek VAT.
Wszyscy trzej wykonawcy zaoferowali wynagrodzenie za czynności wykonywane w ramach ryczałtu na poziomie
znacznie wyższym od szacunkowej wartości zamówienia, którą Zamawiający ustalił z należytą starannością. Z kolei,
wynagrodzenie zaoferowane za czynności rozliczane kosztorysowo u wszystkich ww. trzech wykonawców jest istotnie
niższe niż szacowana wartość zamówienia powiększona o VAT.
Konsorcjum Ecol-Unicon złożyło ofertę na całkowitą kwotę 26 560 042,08 zł brutto, przy czym zaoferowane
wynagrodzenie ryczałtowe wynosi aż 20 653 815,60 zł brutto, co stanowi 78,00 % całkowitej ceny oferty.
Zamawiający usługi z części I oszacował na kwotę aż o 4 412 914,68 zł niższą niż wynika z oferty Konsorcjum
Ecol-Unicon. Szacowana wartość zamówienia za czynności z części I formularza cenowego stanowi około 54%
całkowitego szacunku zamówienia.
Analogiczny sposób obliczenia ceny oferty zaprezentowali pozostali. dwaj wykonawcy, którzy zaoferowali niższe
wynagrodzenie za czynności z części II formularza cenowego.
Porównując sumę cen zaoferowanych w ramach wynagrodzenia kosztorysowego przez Konsorcjum EcolUnicon, Konsorcjum SAUR i wykonawcę Veolia z sumą cen kosztorysowych Odwołującego i szacunkiem
Zamawiającego, a także porównując poszczególne ceny jednostkowe wskazane w części II formularza cenowego przez
Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR i wykonawcę Veolia z cenami jednostkowymi wskazanymi w części II
formularza cenowego Odwołującego, a także ustalonymi przez Zamawiającego w ramach szacowania wartości
zamówienia, można zauważyć ogromne różnice w wielu cenach jednostkowych w części II formularza cenowego. Tak
duże różnice w cenach jednostkowych wskazanych w części II formularza cenowego zaoferowane przez Konsorcjum
Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR i wykonawcę Veoliaw stosunku do cen jednostkowych wskazanych w ofercie
Odwołującego, a także zestawiając te ceny z szacunkową wartością zamówienia, po stronie Zamawiającego powinny
pojawić się uzasadnione wątpliwości dotyczące możliwości realizacji zamówienia za ceny zaoferowane przez
Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR i wykonawcę Veolia w ramach wynagrodzenia kosztorysowego - części II
formularza cenowego, w szczególności w zakresie co najmniej następujących pozycji:
Konsorcjum Ecol-Unicon - pozycje: 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 46, 50, 50.1., 50.2., 50.3., 50.4., 50.5., 51, 51.1., 52,
52.1., 52.2., 52.3., 52.4., 52.5., 53, 53.1., 54, 55, 78, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 88, 90, 91, 139, 142, 144, 145, 147, 148, 166.
Konsorcjum SAUR - pozycje: 5, 6, 13, 46, 51.1., 81, 83, 84, 85, 86, 88, 90, 91, 114, 138, 139, 141, 142, 144, 145, 147,
148, 166.
Veolia - pozycje: 50, 50.1., 50.2., 503., 504., 50.5., 51, 51.1., 78, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 88, 90, 91, 166.
Odwołujący wskazał, że w myśl art. 224 ust. 1 Pzp, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części
składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do
możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub
wnikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień. w tym złożenia dowodów w zakresie
wyliczenia ceny lub kosztu. lub ich istotnych części składowych.
Mając na uwadze, iż ceny jednostkowe wskazane w części II formularza cenowego są nieadekwatnie niskie w
porównaniu do cen wskazanych przez Odwołującego w ofercie, a także w porównaniu do szacunku Zamawiającego,
obowiązkiem Zamawiającego było skierowanie wezwania do wyjaśnień rażąco niskiej ceny do Konsorcjum Ecol-Unicon,
Konsorcjum SAUR oraz wykonawcy Veolia i wezwanie ich do wyjaśnień rażąco niskiej ceny w zakresie co najmniej
wskazanych wyżej pozycji kosztorysowych.
Odwołujący podkreślił, że Zamawiający prowadził już postępowanie, którego przedmiotem była „Eksploatacja,
obsługa, konserwacja oraz utrzymanie sprawności infrastruktury portowej w zakresie gospodarki elektroenergetycznej
Zarządu Morskiego Portu Gdańsk S.A." (numer postępowania: NPR/IUE/2018/053), więc posiada niezbędne
doświadczenie, które umożliwia mu weryfikację cen pod kątem ich realności i faktycznej możliwości wykonania danych
czynności za ceny wskazane przez Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR oraz wykonawcy Veolia.
Odwołujący wskazał, iż Zamawiający jasno określił w SW Z zasady obliczenia ceny oferty, jak również sposób
rozliczeń z wykonawcą za realizację zamówienia, który w zakresie części II formularza cenowego ma charakter
kosztorysowy, wobec czego cena jednostkowa za każdą pozycję pokrywać ma w całości koszty realizacji pozycji, której
odpowiada. W takim przypadku ceny jednostkowe nie są jedynie składnikiem ceny łącznej (wynagrodzenia wykonawcy),
lecz pełnią funkcję samodzielnych cen, w oparciu o które naliczane jest wynagrodzenie. Wobec powyższego, kalkulacja
cen jednostkowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny całości oferty wykonawcy, jako obarczonej zarzutem
rażąco niskiej ceny. Niemająca uzasadnienia kalkulacja ceny jednostkowej danej pozycji przekłada się na całą cenę
oferty, albowiem pochodną zaniżonych cen jednostkowych zawartych w części II formularza cenowego jest rażąco niska
cena całej oferty.
Odwołujący podniósł, że rażąco niska cena występuje w stosunku do wielu pozycji kosztorysowych w każdej z
ww. ofert - dla każdej z ofert z łatwością wymienić można co najmniej kilkadziesiąt pozycji, których ceny nie umożliwiają
nawet zakupu niezbędnych materiałów do realizacji danych czynności. Ponadto, Odwołujący wskazał na szacowane
ilości danych pozycji kosztorysowych, które często stanowią po kilkadziesiąt sztuk, a ponadto czynności te są istotne z
punktu widzenia zamówienia (utrzymanie infrastruktury w przypadku awarii), co stanowi istotny zakres merytoryczny
zamówienia, a tym samym stanowią one istotne części składowe ofert. Odwołujący przywołał orzecznictwo Izby (wyrok
KIO z dnia 2 listopada 2023 r. sygn. akt KIO 3095/23, wyrok KIO z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt KIO 185/23, wyrok KIO
z dnia 25 stycznia 2022 r. sygn. akt KIO 69/220 na poparcie swojego stanowiska.
Zdaniem Odwołującego, w dalszej kolejności Zamawiający, działając na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp,
powinien odrzucić oferty ww. wykonawców z uwagi na fakt, że oferty zawierają rażąco niską cenę lub koszt w stosunku
do przedmiotu zamówienia.
Odwołujący wskazał, że obecnie realizuje na rzecz Zamawiającego zamówienie, którego przedmiotem jest
eksploatacja i konserwacja infrastruktury wodno-kanalizacyjnej będącej własnością Zarządu Morskiego Portu Gdańsk
S.A., a ponadto posiada doświadczenie, które umożliwia mu dokładne oszacowanie realnych kosztów realizacji całego
zamówienia, jak i jego poszczególnych elementów (w tym pozycji wskazanych w części II formularza cenowego).
Odwołujący przedstawił w tabeli własne kalkulacje cen jednostkowych, które są rażąco niskie w ofertach konkurencji oraz
ogólne założenia dla wyliczeń kosztów realizacji poszczególnych pozycji kosztorysowych.
- Wynagrodzenie pracowników
Odwołujący wskazał, że do kalkulacji kosztów pracowniczych przyjął minimalną stawkę godzinową w wysokości
27,70 zł za każdą godzinę wykonanego zlecenia lub świadczonych usług, obowiązującą od dnia 1 stycznia 2024 roku.
Stawka ta jest zgodna z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 września 2023 r. w sprawie wysokości minimalnego
wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2024 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1893).
Zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia, od dnia 1 lipca 2024 r. stawka ta wzrośnie i wynosić będzie 28,10 zł za godzinę.
Wzrost tego wynagrodzenia od dnia 1 lipca br. wykonawcy powinny uwzględnić w swoich ofertach, gdyż zgodnie z § 4
ust. 1 lit. b) oraz ust. 2 projektowanych postanowień umownych, Zamawiający przewidział zmianę wysokości
wynagrodzenia, o którym mowa w S 3 ust. 1 lub 2 Umowy, należnego wykonawcy, w przypadku zmiany wysokości
minimalnego wynagrodzenia za pracę albo wysokości minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów
ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, jeżeli wykonawca wykaże, że sytuacja
taka będzie miała wpływ na koszty wykonania zamówienia przez wykonawcę, w terminie 21 dni od wejścia w życie
zmiany przepisów, o których mowa w ust. 1 lit. a)-d).
Mając na uwadze, iż minimalna godzinowa stawka została określona w przepisach obowiązujących od dnia 1
stycznia 2024 roku, nie będzie ona mogła stanowić podstawy do ubiegania się o waloryzację wynagrodzenia wykonawcy
na podstawie postanowień § 4 projektowanych postanowień umownych.
Kwota ta nie wyczerpuje wszystkich kosztów pracowniczych, które wykonawcy powinni uwzględnić w cenach należy pamiętać również o kosztach urlopów, zastępstw czy chociażby ekwiwalentów za odzież.
Należy pamiętać, że prace wskazane w części II formularza cenowego stanowią roboty interwencyjno-naprawcze
wykonywane przez pracowników fizycznych, którzy wykonują te roboty w ramach stosunku pracy. Aktualnie koszty
pracodawcy związane z zatrudnieniem pracownika na umowę o pracę za minimalnym wynagrodzeniem wynoszą 5
110,76 zł netto, co daje około 30,42 zł netto za godzinę. Mając na uwadze, że przedmiot robót stanowią specyficzne
prace, do których realizacji wymagana jest odpowiednia wiedza i doświadczenie, będą one realizowane przez
wykwalifikowany do tego personel, który otrzymuje wynagrodzenie wyższe niż minimalne. Zgodnie z danymi
opublikowanymi przez Główny Urząd Statystyczny (link: https://gdansk.stat.gov.pl/zakladkal/) dla województwa
pomorskiego w lutym 2024 roku, przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw wynosiło 8
082,71 zł i przedstawia tendencję wzrostową. Odwołujący podkreślił, że przyjęta przez niego stawka w wysokości 27,70
zł netto za godzinę pracy jest dopuszczalną prawnie minimalną stawką za pracę, natomiast pozyskanie pracownika
posiadającego odpowiednie umiejętności, aby świadczyć roboty interwencyjno-naprawcze za tę stawkę jest nierealne z
uwagi na obecną sytuację gospodarczą. Nawet, gdyby przyjąć, że koszty pracownicze będą na minimalnym
dopuszczalnym poziomie, wykonanie danych pozycji wskazanych w części II formularza cenowego za zaoferowaną
przez poszczególnych wykonawców cenę jest nierealne.
Odwołujący wyjaśnił, że w przedstawionej tabeli uwzględnił jedynie koszty pracownicze pracowników fizycznych,
którzy faktycznie realizować będą dane prace. Natomiast Zamawiający w ramach zamówienia wyłącznie zleca
wykonanie prac, a wykonawca jest odpowiedzialny za ich kompleksowe wykonanie rozumiane nie tylko jako wykonanie
robót przez pracowników, ale także za nadzór nad tymi robotami, co wynika z postanowień § 7 ust. 1 PPU. Ponadto,
wykonawca będzie zobowiązany do skierowania do realizacji umowy kierownika kontraktu - co najmniej jednej osoby,
która zarządzać będzie realizacją zamówienia. Wykonawcy powinni również te koszty uwzględnić w swoich ofertach.
Odwołujący w tabeli wskazał szacowany czas realizacji poszczególnych prac, mając na uwadze zakres i
złożoność poszczególnych robót oraz ich specyfikę. Odwołujący wyjaśnił, że roboty wskazane w pozycjach nr 6, 7, 8, 9,
10, 11, 12, 13 części Il formularza cenowego realizowane być powinny przez co najmniej 2 osoby. W ramach ww.
pozycji wykonawca będzie zobowiązany do wymiany wodomierza. Zasadne jest, aby prace te realizowane były przez co
najmniej 2 pracowników z uwagi na zlokalizowanie części wodomierzy w studniach wodomierzowych ze względów
bezpieczeństwa, co wynika z art. 225 Kodeksu Pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 t.j. z dnia 2023.07.31)
- Koszty transportu
Odwołujący wskazał, że w celu dojazdu na teren robót oraz przemieszczania się po terenie Portu Gdańskiego
niezbędne jest wykorzystywanie pojazdu. Pojazd ten, oprócz pełnienia funkcji środka transportu dla pracowników
wykonawcy, pełnić będzie także funkcję magazynową, ponieważ wykonawca będzie przewoził w nim materiały i sprzęty
niezbędne do realizacji robót oraz inne niezbędne funkcje (np. zaplecze do odpowiedniego przechowywania narzędzi w
czasie wykonywania prac oraz oznakowania i wygrodzenia miejsca pracy).
Teren Portu Gdańskiego jest bardzo rozległy, powierzchnia portu obejmuje 3248 ha lądu/ 679 ha terenów, a
łączna długość nabrzeży wynosi 23,7 łan i znajduje się na dwóch brzegach Martwej Wisły, wobec czego
przemieszczanie się pracowników po tym terenie pieszo byłoby zbyt czasochłonne. Dodatkowo, wskazane jest
korzystanie ze środka transportu ze względów bezpieczeństwa, gdyż Port Gdański pracuje 24h/7. Brak skoordynowania
osób przebywających na terenie Portu i ich swobodne, piesze przemieszczenie się po terenie Portu niosłoby ze sobą
ryzyko narażenia zdrowia lub życia tych osób. Na terenie Portu znajdują się: terminal kontenerowy, terminal promowopasażerski i RO-RO, nabrzeża do przeładunku samochodów osobowych, owoców cytrusowych, siarki, nawozów. Port
wewnętrzny przystosowany jest do przeładunku drobnicy konwencjonalnej i towarów masowych (wyrobów hutniczych,
sztuk ciężkich, ponadgabarytowych, zbóż, nawozów sztucznych, rudy czy węgla). Port zewnętrzny tworzą 4 pirsy:
paliwowy, węglowy, LPG i rudowy oraz terminal kontenerowy DCT (Deepwater Container Terminal), znajdujące się
bezpośrednio na wodach Zatoki Gdańskiej. Tam przeładowywane są surowce energetyczne takie jak paliwa płynne,
węgiel oraz gaz płynny. Na terenie Portu permanentnie trwają różne prace np. odbiory ze statków. Z tego powodu
bezzasadna obecność osób trzecich przemieszczających się pieszo po. terenie Portu jest niewskazana m. in. z uwagi
na kwestie bezpieczeństwa. Nie trudno sobie wyobrazić, że taka osoba znalazłaby się w niewłaściwym miejscu i
mogłaby zostać poszkodowana w wyniku prac przeładunkowych. Na terenie Naftoportu ograniczono do niezbędnego
minimum ruch pieszy ze względów bezpieczeństwa.
Odwołujący wyjaśnił, że na potrzeby wykazania kosztów pojazdu przyjął najtańszy samochód opisany przez
SEKOCENBUD (samochód dostawczy do 0,9 t: cena najmu: 92,6 zł/m-g), mającświadomość, że rzeczywiste koszty
pojazdów wykorzystywanych dla części prac są wyższe (np. pojazd wykorzystywany przy wykonywaniu czyszczeń).
Odwołujący zwrócił uwagę na skalę „niedoszacowania” cen jednostkowych w części II formularza ofertowego
Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR oraz wykonawcy Veolia. Aż kilkadziesiąt cen jednostkowych w ofertach ww.
wykonawców jest rażąco niska i nie zapewnia realizacji robót za ceny tam wskazane. Odwołujący wskazał na efekt skali i
podkreślił, że zakres pozycji niedoszacowanych stanowią istotne części składowe oferty. Tym samym zarzuty wskazane
w odwołaniu zasługują na uwzględnienie.
Ad 5) Zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp (zaniechanie odrzucenia oferty pomimo zastosowania przez ww.
wykonawców tzw. inżynierii cenowej/manipulacji cenowej)
Zastosowany przez Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR oraz wykonawcę Veolia sposób kalkulacji cen
przedstawiony w formularzu cenowym w zakresie dotyczącym wynagrodzenia kosztorysowego wskazuje na
dopuszczenie się przez tych wykonawców tzw. inżynierii cenowej/manipulacji cenowej. Inżynieria cenowa/manipulacja
cenowa jest nieuczciwym działaniem wykonawcy, który we własnym interesie, celem uzyskania większego zysku z
realizacji zamówienia zawyża cenę gwarantowanej części zamówienia jednocześnie zaniżając cenę części zamówienia,
której zapłata uzależniona jest od okoliczności przyszłych i niepewnych. W konsekwencji powyższego dochodzi do
sytuacji, w której wobec zawyżenia ceny zakresu gwarantowanego zamawiający zapłaci takiemu wykonawcy więcej, niż
wynika to z faktycznie poniesionych kosztów. Tego rodzaju działania najczęściej występują w przypadkach, gdy
Zamawiający przewiduje możliwość skorzystania z prawa opcji lub gdy realizacja pewnego zakresu zamówienia jest
uzależniona od zdarzeń, które mogą nie wystąpić (np. wykonywanie napraw, usuwanie usterek).
Zamawiający w niniejszym postępowaniu przewidział system rozliczeń, w którym:
1)za część zakresu zamówienia (§ 3 ust. 1 załącznika nr 8 do SW Z „Projektowane Postanowienia Umowy dalej jako:
„PPU”) przewidział wynagrodzenie ryczałtowe;
2)za część zakresu zamówienia (§ 3 ust. 2 PPU) przewidział wynagrodzenie kosztorysowe.
Zgodnie § 3 ust. 2 PPU, „niezależnie od wynagrodzenia ryczałtowego z ust. 1 powyżej, każdorazowo w razie
zlecenia przez Zamawiającego (Przedstawiciele Zamawiającego) i prawidłowego wykonania przez Wykonawcę
czynności rozliczanych kosztorysowo z pkt 4 OPZ zgodnie z § 9 ust. 13 Umowy, Wykonawca, na podstawie formularza
cenowego Wykonawcy, który stanowi załącznik nr 3 do Umowy, otrzyma od Zamawiającego wynagrodzenie
kosztorysowe obliczone jako iloczyn wykonanych czynności i stawek za ich wykonanie wskazanych w części II
formularza cenowego Wykonawcy, który stanowi załącznik nr 3 do Umowy”. Projektowane postanowienia umowy w
przytoczonym brzmieniu, jako stwarzające ryzyko dopuszczenia się przez wykonawców biorących udział w
postępowaniu nieuczciwości w wycenie, powinny skłonić Zamawiającego do przyjrzenia się sposobie kalkulacji ceny
ofertowej i ustalenia, czy wykonawcy nie dokonali „przerzucenia kosztów” do części zamówienia gwarantowanego
(rozliczanego ryczałtowo), czym naraziliby Zamawiającego na zawyżoną zapłatę ze szkodą dla Zamawiającego i
finansów publicznych w wymiarze ogólnym.
Skoro Zamawiający zaniechał odrzucenia ofert Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR, wykonawcy Veolia,
to znaczy, że zaniechał zbadania ofert w powyższym zakresie lub badając oferty nie dopatrzył się tego rodzaju podstaw
ich odrzucenia.
Zamawiający skrupulatnie dokonywał szacowania wartości zamówienia i w zakresie, który rozliczany jest
kosztorysowo ustalił wartość szacunkową każdej najdrobniejszej pozycji formularza cenowego. Dysponując tego rodzaju
wiedzą i widząc znaczne dysproporcje pomiędzy wynikiem szacowania poszczególnych pozycji, a ceną jednostkową
netto przedstawioną przez wykonawców, Zamawiający mógł ustalić, że niektóre z cen wynagrodzenia kosztorysowego
zostały znacznie zaniżone. Tego rodzaju ustalenia Zamawiający mógł poczynić nie tylko na podstawie wyniku
szacowania wartości zamówienia lecz również na podstawie odniesienia wyceny zakresu zamówienia do cen
zastosowanych przez konkurencyjnych wykonawców, w tym Odwołującego.
Odwołujący w tabeli zamieszczonej w odwołaniu przedstawił pozycje, które poszczególni wykonawcy znacznie
zaniżyli względem szacunkowej wartości zamówienia oraz względem sposobu wyceny zastosowanym przez
Odwołującego. Zarzut dotyczy wszystkich zaznaczonych w załączniku do odwołania pozycji, niemniej Odwołujący
przedstawił niektóre z pozycji, wskazując przykładowe dysproporcje świadczące o manipulacji cenowej:
- w zakresie dot. poz. 13 - wodomierz wskazanej klasy z nadajnikiem kontaktronowym kosztuje 2097,80 zł netto.
Koszty, które należy uwzględnić w wycenie to m. in. materiały, uszczelki, śruby, koszty pracy, transportu. Powyższe
ewidentnie wskazuje, że nie jest możliwe wykonanie wymiany wodomierza za cenę netto wynoszącą 2 000,00 zł netto, a
tym bardziej za cenę 1632,00 zł netto.
- w zakresie poz. nr 46 - Zamawiający zawarł w dokumentacji wymaganie co do konkretnego typu zaprawy, której
użycie w ilości 15 kg przekłada się na kwotę 258 zł netto (cena ta jest ceną hurtową). Do tej ceny należy doliczyć
pozostałe koszty, tj. co najmniej koszt pracy uwzględniając min. 2 osoby przy wykonywaniu tych czynności (BHP),
transport, igłofiltry. Powyższe dowodzi, że nie jest możliwe uszczelnienie studni zgodnie z wymaganiami Zamawiającego
za cenę 300,00 zł netto.
- w zakresie poz. 51 - cena netto 1 mb odwodnienia 300, F900 (korpus + ruszt) wynosi 1749,78 zł netto, w
konsekwencji: cena zaoferowana przez Konsorcjum Ecol-Unicon (359,00 zł netto) nie pokrywa nawet kosztów
materiałów objętych specyfikacją, tym bardziej więc kosztów robocizny i sprzętu, cena zaoferowana przez wykonawcę
Veolia (1 759,50 zł netto) nie obejmuje kosztów robocizny i sprzętu niezbędnych do realizacji robót. W konsekwencji nie
jest możliwe wykonanie zamówienia we wskazanym powyżej zakresie za ceny zaproponowane przez tych
wykonawców.
Wobec zaniżenia stawek wskazanych w kosztorysie, przy jednoczesnym złożeniu oświadczenia w ust. 2
Formularza oferty, zgodnie z którym, wszyscy wykonawcy oferują „wykonanie usługi stanowiącej przedmiot zamówienia
zgodnie z zakresem, wymaganiami i warunkami określonymi w SW Z za ustaloną, na podstawie załączonych do oferty
Formularzy cenowych ŁĄCZNĄ CENĘ BRUTTO, stanowiącą sumę Ryczałtowego wynagrodzenia całkowitego brutto (z
Formularza cenowego I) i Kosztorysowego wynagrodzenia całkowitego brutto (z Formularza cenowego II)” należy
stwierdzić, że koszty realizacji zamówienia we wszystkich pozycjach kosztorysowych, które zostały zaniżone, musiały
zostać ujęte w wynagrodzeniu ryczałtowym. Skoro, zgodnie z oświadczeniem Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum
SAUR i wykonawcy Veolia, zobowiązali się oni wykonać zarówno zakres rozliczany ryczałtowo, jak również zakres
rozliczany kosztorysowo, to koszty, których brakuje w pozycjach kosztorysowych musiały zostać ulokowane w
wynagrodzeniu ryczałtowym. Skoro wysokość kosztów uniemożliwia wykonanie zamówienia za wskazane ceny
świadczy, to o „przerzuceniu kosztów' do wynagrodzenia ryczałtowego, którego zakres jest pewny i gwarantowany w
zamówieniu, niezależnie od okoliczności towarzyszących jego realizacji.
Zamawiający w ust. 21.3 SW Z wprost wskazał, że w przypadku rozliczenia kosztorysowego „poszczególne ceny
jednostkowe muszą uwzględniać wszystkie koszty związane z realizacją, w tym całkowity koszt materiałów oraz
całkowity koszt urządzeń wraz obsług”. Niedopuszczalny byłby zatem sposób wyceny, który nie ujmowałby wszystkich
niezbędnych kosztów realizacji w poszczególnych pozycjach (w tym kosztów materiału czy obsługi). Skoro, wymienione
w załączniku do odwołania pozycje zawierają braki w wycenie i nie jest możliwe zrealizowanie tego zakresu za
wskazaną cenę, a jednocześnie Wykonawcy deklarują realizację zamówienia za wskazane w ofercie ceny świadczy to o
dopuszczeniu się przez nich czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu UZNK.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 UZNK, czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi
obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Bez wątpienia ulokowanie kosztów w
cenie gwarantowanego zakresu zamówienia rozliczanego ryczałtowo, jak wskazano powyżej narusza interes
Zamawiającego jako klienta. Zamawiający w przypadku zawarcia umowy z wykonawcą, rozliczając ryczałtowy zakres
zamówienia, w istocie wobec przerzucenia kosztów, będzie płacił wykonawcy wynagrodzenie również w zakresie
zamówienia, który nie został zlecony do wykonania. Tym samym, odnosząc się do przedstawionych wcześniej
przykładów, Zamawiający, nie odrzucając oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp, w cenie ryczałtowej zapłaci
wykonawcy m.in.:
1)za materiały, uszczelki, śruby, koszty pracy, transportu w zakresie dot. poz. 13 (wymiana wodomierzy),
2)koszty pracy, transportu, igłofiltrów - w zakresie dot. poz. 46 (uszczelnienie studni),
3)koszty materiałów, robocizny i sprzętu - w zakresie poz. 51 (montaż odwodnienia liniowego 300, F900 z
prefabrykowaną opaską betonową), nawet wówczas gdy potrzeba wykonania zakresu zamówienia dot. wymienionych
pozycji nie wystąpi.
Tego rodzaju rozliczenie w sposób oczywisty zagraża lub narusza interes Zamawiającego, co świadczy o
spełnieniu przesłanki wyrażonej w art. 3 ust. 1 UZNK.
Odwołujący wskazał, że Krajowa Izba Odwoławcza wielokrotnie negatywnie oceniała praktyki związane z
„przerzucaniem kosztów” do pozycji pewnych i gwarantowanych, stwierdzając popełnienie przez wykonawców czynu
nieuczciwej konkurencji. Odwołujący przedstawił przykładowe wyroki Krajowej Izby Odwoławczej wskazujące na
niedopuszczalność tego rodzaju działań, potwierdzając powinność odrzucenia ofert wykonawców stosujących tego
rodzaju metody wyceny (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 27 grudnia 2022 r. sygnatura akt KIO 3120/22, wyrok
Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 22 października 2014 r. sygnatura akt KIO 2046/14, wyrok Krajowej Izby Odwoławczej
z dnia 2 lutego 2024 r. sygnatura akt KIO 107 /24, wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 22 grudnia 2016 r. sygnatura
akt: KIO 2225/16, wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 23 maja 2016 roku sygnatura akt: KIO 547/16, KIO 550/16,
KIO 552/16, wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 24 września 2014 roku Sygnatura akt: KIO 1844/14).
Podsumowując powyższe, zdaniem Odwołującego, wobec zastosowanej praktyki obniżenia cen pozycji
kosztorysowych, której konsekwencją jest odpowiednio wyższa cena ryczałtowa należy stwierdzić, że spełniona została
przesłanka odrzucenia oferty, o której mowa w art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp, zgodnie z którą zamawiający odrzuca ofertę,
jeżeli została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu UZNK. Wobec dopuszczenia się przez
ww. wykonawców czynu nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 UZNK zaniechanie odrzucenia ofert
stanowi zaniechanie czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, do której Zamawiający był obowiązany na
podstawie ustawy Pzp. Utrzymanie decyzji Zamawiającego w mocy będzie oznaczało, że odstąpił on od wyrażonych w
SW Z reguł wyceny zamówienia i akceptuje działania wykonawców, które narażają finanse publiczne na szkodę
polegającą na poniesieniu wydatków, które nigdy nie wystąpiły.
Odwołujący podkreślił, że w wyniku zastosowanej inżynierii cenowej, wykonawcy zapewnili sobie wyższe stałe
wynagrodzenie ryczałtowe niż w przypadku, gdyby dokonali obliczenia ceny oferty i uzupełnili formularz cenowy w
sposób zgodny z dokumentacją przetargową, co niewątpliwie stanowi zysk po stronie wykonawców, gdyż do ceny za
część I doliczyli sobie koszty realizacji czynności z części II, których realizacja nie jest pewna i zależy od
zapotrzebowania Zamawiającego. Tym samym, implikuje to szkodę po stronie Zamawiającego, który w wyniku
zastosowanej inżynierii cenowej zmuszony będzie do ponoszenia znacznie wyższych kosztów realizacji zamówienia niż
w przypadku, gdyby wykonawcy zastosowali się do postanowień SWZ.
Ad 6) Zarzut ewentualny - naruszenia art. 223 ust. 1 Pzp, poprzez zaniechanie wezwania do wyjaśnień.
W przypadku nieuwzględnienia zarzutu naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp Zamawiający, obserwując znaczne
dysproporcje pomiędzy własnym wynikiem szacowania wartości zamówienia, a znacząco zaniżonymi wycenami pozycji
kosztorysowych Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR, wykonawcy Veolia, zobowiązany był do wezwania tych
wykonawców do złożenia wyjaśnień w zakresie dotyczącym sposobu kalkulacji cen w zaznaczonych w tabeli
zamieszczonej w odwołaniu pozycjach. Odwołujący podkreślił, że Zamawiający zobowiązany jest każdorazowo do
zbadania oferty w zakresie wszystkich przesłanek jej odrzucenia, a przewidzenie w zakresie zamówienia pozycji
rozliczanych kosztorysowo powinno w sposób szczególny skłonić Zamawiającego do weryfikacji prawidłowości
obliczenia ceny. Zaniechanie wezwania wykonawców do wyjaśnień, w jaki sposób skalkulowali pozycje formularza z
wynagrodzeniem kosztorysowym, które wydają się nierealnie niskie, skutkowało ryzykiem wyboru oferty wykonawcy,
który dopuścił się czynu nieuczciwej konkurencji. Zamawiający tego rodzaju wątpliwości powinien wyjaśnić, stosując
wezwanie do wyjaśnienia treści oferty na podstawie art. 223 ust. 1 Pzp.
Ad 7)
Odwołujący wskazał na nieprawidłową formę złożenia przez wykonawcę Ecol-Unicon Sp. z o.o. zaświadczenia o
niezaleganiu w podatkach lub stwierdzającego stan zaległości. Zaświadczenie właściwego naczelnika urzędu
skarbowego potwierdzające, że wykonawca nie zalega z opłacaniem podatków i opłat, w zakresie art. 109 ust. 1 pkt 1
Pzp, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie
podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od
wykonawcy (Dz.U. z 2020 r. poz. 2415 ze zm.) stanowi podmiotowy środek dowodowy, którego celem jest wykazanie
braku podstaw wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Zgodnie z § 15 ww.
rozporządzenia, podmiotowe środki dowodowe (w tym zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające
stan zaległości) winny być składane w formie elektronicznej, w postaci elektronicznej opatrzonej podpisem zaufanym lub
podpisem osobistym, w formie pisemnej lub w formie dokumentowej, w zakresie i w sposób określony w przepisach
wydanych na podstawie art. 70 Pzp. Zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 70 Pzp, rozporządzeniem
Prezesa Rady Ministrów w sprawie sposobu sporządzania i przekazywania informacji oraz wymagań technicznych dla
dokumentów elektronicznych oraz środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu o udzielenie zamówienia
publicznego lub konkursie (Dz.U. 2020 poz. 2452), zgodnie z § 6 ust. 1, w przypadku, gdy podmiotowe środki dowodowe
zostały wystawione przez upoważnione podmioty inne niż wykonawca, wykonawca wspólnie ubiegający się o udzielenie
zamówienia, podmiot udostępniający zasoby lub podwykonawca, jako dokument elektroniczny, przekazuje się ten
dokument.
W przedmiotowym postępowaniu wykonawca Ecol-Unicon Sp. z o.o., na wezwanie Zamawiającego, złożył
wystawione dnia 25 marca 2024 r. zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości. Z treści
zawartego dokumentu w pliku pdf można wyczytać, że z upoważnienia Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w
Gdańsku omawiane zaświadczenie zostało podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Wykonawca, w
ramach tego samego pliku pdf, dołączył również raport z weryfikacji wyżej wskazanego podpisu potwierdzający jakoby,
że podpis pod omawianym dokumentem został poprawnie zweryfikowany certyfikatem elektronicznym. Całość pliku pdf,
tj. zaświadczenie o niezaleganiu, jak i raport z weryfikacji podpisu, zostały podpisane kwalifikowanym podpisem
elektronicznym przez osoby upoważnione przez wykonawcę do przedstawienia Zamawiającego tegoż zaświadczenia.
Zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości wystawione w dniu 25 marca 2024
r. roku przez pracownika Urzędu Skarbowego działającego z upoważnienia Naczelnika Pomorskiego Urzędu
Skarbowego w Gdańsku zostało wystawione w formie dokumentu elektronicznego. Wykonawca, kierując się dyspozycją
ww. przepisów, winien przedłożyć na wezwanie Zamawiającego dokument elektroniczny wraz z podpisem
kwalifikowanym złożonym przez pracownika Urzędu Skarbowego (innymi słowy powinien przekazać Zamawiającemu taki
dokument- elektroniczny, jaki został wystawiony przez Urząd Skarbowy). Wykonawca tymczasem przedłożył
zaświadczenie, które nie zawiera dającego się zweryfikować podpisu pracownika Urzędu, de facto przedstawiając zatem
jedynie skan tegoż zaświadczenia, a także załączył wygenerowany raport z weryfikacji podpisu, który, nie będąc
wymagany przepisami, nie zastępuje w żaden sposób obowiązku przedłożenia wystawionego dokumentu
elektronicznego.
Zdaniem Odwołującego, złożenie powyższego podmiotowego środka dowodowego w wyżej wymieniony sposób i
postaci zostało złożone z naruszeniem § 15 ww. rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych w zw.
z § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie sporządzania i przekazywania informacji. Odwołujący przywołał orzecznictwo
Izby (wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 24 lutego 2022 r. KIO 362/22, wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 5
sierpnia 2022 r., KIO 1802/22).
Wykonawca uchybił wymaganiom zawartym w aktach wykonawczych do ustawy Pzp i nie wykazał w sposób
skuteczny, że nie podlega wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 1 Pzp.
Wykonawcy wspólnie ubiegający się o zamówienie jako Konsorcjum: SAUR Horyzont S.A. z siedzibą w
Warszawie, Gestion y Tecnicas del Agua S.A. (Gestagua) zgłosili przystąpienie do postepowania odwoławczego po
stronie Odwołującego, wnosząc o uwzględnienie odwołania i wskazując że zarzuty, oprócz zarzutów dotyczących oferty
Konsorcjum SAUR, są uzasadnione.
Wykonawcy wspólnie ubiegający się o zamówienie jako Konsorcjum: „Ecol-Unicon” sp. z o.o. z siedzibą w
Gdańsku, Terlan sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu zgłosili przystąpienie do postepowania odwoławczego po stronie
Zamawiającego. Wykonawcy wnieśli o oddalenie odwołania w zakresie zarzutów dotyczących czynności wyboru oferty
najkorzystniejszej i zaniechania odrzucenia oferty Konsorcjum Ecol-Unicon. Przystępujący przedstawił swoje stanowisko
w sprawie – pismem z dnia 10 maja 2024 r. – podtrzymując wniosek o oddalenie odwołania.
I[zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8) Pzp]
Zdaniem Przystępującego, zarzut jest oczywiście niezasadny, ponieważ odrzucenie oferty ze względu na rażąco
niską cenę musi być poprzedzone odpowiednią procedurą wyjaśniającą, której w niniejszym postępowaniu nie było.
Jednoznacznie na ten temat wypowiada się doktryna - Przed odrzuceniem oferty z powodu rażąco niskiej ceny lub kosztu
konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w którym wykonawca udzieli wyjaśnień odnoszących się
do elementów oferty, które mają wpływ na wysokość ceny (M. Sieradzka (red.), Prawo zamówień publicznych.
Komentarz, Warszawa 2022). Stanowisko to jest również ugruntowane w orzecznictwie - Ewentualne odrzucenie oferty
wykonawcy z uwagi na wystąpienie rażąco niskiej ceny lub kosztu poprzedzone musi zostać przeprowadzeniem
postępowania wyjaśniającego opisanego w art. 224 Pzp (wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24.03.2023 r.,
XXIII Zs 13/23).
Wobec oferty Przystępującego nie była prowadzona procedura wyjaśniająca w trybie art. 224 Pzp, a więc
niemożliwym jest jej odrzucenie ze względu na rażąco niską cenę. Przystępujący wyjaśnił, że Zamawiający skierował do
Przystępującego dnia 19.03.2024 r. wezwanie w trybie art. 223 ust. 1 Pzp zmierzające do wyjaśnienia treści oferty.
Przystępujący udzielił wyjaśnień, jednak w żaden sposób nie można ich traktować jako wyjaśnień rażąco niskiej ceny.
Przystępujący potwierdził w tych wyjaśnieniach ujęcie wszystkich kosztów w wycenie oferty.
II[zarzut naruszenia art. 224 ust. 1 Pzp]
Zarzut zaniechania wezwania Przystępującego do wyjaśnień rażąco niskiej ceny oferty jest niezasadny, a jego
uzasadnienie Odwołujący buduje na wybiórczym posługiwaniem się cenami jednostkowymi z poszczególnych ofert.
Przystępujący wskazał, że kwotę, jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, tj.
kwotę 29.704.375,70 zł brutto.
Oferta Przystępującego opiewająca na kwotę 26.560.042,08 zł brutto, co stanowi blisko 90% tej kwoty. Jest więc
bardzo zbliżona do szacunków Zamawiającego. Najpełniej wartość prac są w stanie określić podmioty operujące na
danym rynku. W niniejszym postępowaniu zostały złożone cztery, bardzo zbliżone do siebie cenowo. Każda ze
złożonych ofert odbiegała maksymalnie o 7% od średniej wartości cen, a oferta Przystępującego – o 6,8%. Brak było
zatem przesłanek do kierowania wezwania do wyjaśnień w trybie art. 224 ust. 2 Pzp.
Nie sposób uznać kwestionowanych przez Odwołującego pozycji formularza cenowego za istotne części
składowe (albowiem całościowo cena nie odbiega od innych ofert czy szacunków Zamawiającego), co jest warunkiem
koniecznym do skierowania przez Zamawiającego wezwania do wyjaśnień ceny w trybie art. 224 ust. 1 Pzp.
Przystępujący podkreślił, że sama konstrukcja wynagrodzenia za realizację zamówienia wskazuje, że dla
Zamawiającego istotniejszy charakter ma zakres zamówienia rozliczany w sposób ryczałtowy, a nie kosztorysowy.
Wynika to z zawartego w pkt 22 SW Z opisu kryteriów oceny ofert. Zamawiający przewidział dwa kryteria - cenę brutto –
ryczałt oraz cenę brutto – kosztorys. Pierwsze kryterium ma wagę 65%, natomiast drugie – 35%. Jeżeli więc którakolwiek
z części wynagrodzenia miała być badana ze względu na jej istotny charakter pod kątem rażąco niskiej ceny to
właśnie część rozliczana ryczałtowo. Tymczasem cena ryczałtowa Przystępującego jest najwyższa.
Co więcej, wartość zakwestionowanych przez Odwołującego pozycji cenowych w formularzu Przystępującego
stanowi ledwie 3,1% całej ceny jego oferty. Nie sposób więc uznać, że jest to istotna wartość, która winna zmuszać
Zamawiającego do przeprowadzenia procedury wyjaśniającej, czy, idąc jeszcze dalej, do odrzucenia oferty ze względu
na jej rażąco niską cenę.
Ponadto, część formularza cenowego dotycząca zamówienia rozliczanego wynagrodzeniem kosztorysowym
składała się z ponad 240 pozycji, które wykonawcy musieli wycenić. W takiej sytuacji oczywiste są różnice między
wycenami poszczególnych pozycji pośród różnych wykonawców. Wynikają one z szeregu różnych czynników takich jak
źródła dostaw, doświadczenie, uzyskiwane upusty i rabaty, podwykonawcy, posiadany sprzęt i know-how itd.
Przystępujący wskazał, że stanowi konsorcjum dwóch dużych spółek, z potężnych grup kapitałowych, o wieloletnim
doświadczeniu w branży, cieszących się renomą wśród dostawców i podwykonawców, co pozwala mu na obniżenie
kosztów w sposób niedostępny dla innych podmiotów na tym rynku, o czym wie Zamawiający.
Przystępujący podkreślił, że również w formularzu cenowym Odwołującego znalazły się pozycje, które ten
wycenił znacznie poniżej szacunków Zamawiającego i wskazał te pozycje w tabeli. W kilkunastu pozycjach Odwołujący
dokonał wyceny na zdecydowanie zaniżonym, wobec szacunków Zamawiającego, poziomie. W niektórych przypadkach
te zaniżenia wynoszą ponad 120.000,00 zł.
Zdaniem Przystępującego, przyjmując przedstawianą przez Odwołującego logikę winno to skutkować
odrzuceniem jego oferty ze względu na rażąco niską cenę. Tymczasem Zamawiający w prawidłowy sposób dokonał
badania ofert, mając świadomość różnego podejścia do wyceny poszczególnych pozycji, różnych możliwości
wykonawców, możliwego przeszacowania swojej wyceny, a przede wszystkim tego, że pozycje, w których jednostkowe
ceny Przystępującego są niższe od jego szacunków nie są istotnymi częściami składowymi ceny.
Odwołujący w żaden sposób nie wykazał, że kwestionowane pozycje są istotną częścią składową pod względem
kosztowym czy zakresu merytorycznego zamówienia, co jest koniecznym warunkiem do rozpoczęcia procedury
wyjaśniającej przy braku kwestionowania całościowej ceny oferty.
Odwołujący nawet nie podjął próby wykazania dlaczego akurat pozycje, które wskazał w formularzu cenowym
Przystępującego oraz pozostałych dwóch oferentów miałyby być istotne ze względu na zakres, który obejmują, a te, w
którym jego cena wobec szacunków Zamawiającego jest mocno zaniżona już tak istotna nie jest.
Przystępujący wskazał na szereg błędów w założeniach i obliczeniach Odwołującego, którymi posłużył się w
tabeli mającej wykazać rzekomo rażąco niską cenę Przystępującego. Podkreślił niekonsekwencję w kalkulacji stawek
przez Odwołującego. Przykładowo w pozycjach dotyczących wymian odwodnień liniowych dla pierwszego metra
wymiany (pozycje 50, 50.2, 50.4, 51, 52, 52.2, 52.4) Odwołujący kalkuluje koszt brygad trzyosobowych z uwagi na masę
elementów oraz konieczność zachowania zasad bezpieczeństwa mając na względzie prace w terenie o dużym nasileniu
ruchu. Natomiast te same prace wymian odwodnień linowych dla kolejnych metrów wymiany (pozycje 50.1, 50.3, 50.5,
51.1, 52.1, 52.3, 52.5) zawierają kalkulacje już tylko dla 2 pracowników, pomimo tej samej masy elementów oraz pracy w
tych samych warunkach terenowych.
Błędy pojawiają się także w założeniach. Przykładowo w pozycji 166 Odwołujący przyjmuje konieczność
dwuosobowego zespołu ze względu na masę elementu. Tymczasem masa typowego czyszczaka określonego dla tej
pozycji wynosi nieco ponad 6 kg. Jest to masa, z której udźwigiem poradzi sobie pojedynczy człowiek.
W przypadku kilku pozycji Odwołujący zdecydowanie zawyża ceny niektórych kosztów. W przypadku wyceny
utylizacji odpadów przedstawił jedną, bardzo drogą ofertę, tymczasem już same przeglądnięcie cenników punktów
utylizacji w okolicach Gdańska pokazuje, że może to wynosić o kilkadziesiąt procent mniej (nie mówiąc o ofertach, które
mogą otrzymać profesjonalne podmioty). Koszt ten stanowi główny element kosztowy dla 10 pozycji z listy. Z łatwością
można również uzyskać dużo niższe koszty zaprawy wodoszczelnej.
Wyraźnie więc widać, że kalkulacje Odwołującego są błędne i oparte na mylnych założeniach.
Przystępujący wskazał, że przez ponad 8 ostatnich lat realizacja zadań będących przedmiotem niniejszego
zamówienia należała do Odwołującego. Był on quasi-monopolistą, a Zamawiający znał i płacił od lat tylko ceny
kalkulowane przez Odwołującego. Z pewnością na tych cenach bazował Zamawiający szacując wartość niniejszego
zamówienia.
Przystępujący wskazał na fakt, że Zamawiający przeprowadza po raz drugi w ostatnim czasie postępowanie
(pierwsze zostało unieważnione). W pierwszym, gdzie termin składania ofert mijał 14.07.2023 r., a zakres zamówienia
był ten sam, Odwołujący złożył ofertę opiewającą na 35 mln zł. Oczywistym są pewne różnice w kalkulacji przy drugim
podejściu ze względu na zmianę cen, wynagrodzeń, wiedzę na temat cen zaoferowanych przez konkurencję. Druga
oferta Odwołującego, złożona w niniejszym postępowaniu, była jednak o ponad 30% niższa.
Oczywistym jest, że widząc obniżenie ceny przez Odwołującego między tymi dwoma postępowaniami,
Zamawiający musiał wiedzieć, że jego szacunki opierały na zawyżonych cenach, cenach z wysoką marżą. W takim
stanie rzeczy musiał podjeść do swoich wycen z większą rezerwą i mając świadomość możliwości ich przeszacowania.
Również z tego względu ceny jednostkowe odbiegające od szacunków Zamawiającego nie stanowiły przesłanek
wezwania do wyjaśnień rażąco niskiej ceny.
Niezależnie od powyższego Przystępujący potwierdził, że jest w stanie zrealizować każdą pozycję za
zaoferowaną cenę.
III. [zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 7) Pzp]
Niezasadny jest zarzut zaniechania odrzucenia oferty Przystępującego, jako oferty złożonej w warunkach czynu
nieuczciwej konkurencji, polegającego na przeniesieniu kosztów wykonania usług rozliczanych kosztorysowo do kosztów
wykonywania usług wchodzących w zakres rozliczany ryczałtowo. Wszystkie koszty dla poszczególnych pozycji zostały
wyliczone przez Przystępującego i przypisane do nich, a w każdym przypadku zaoferowana cena jest wyższa niż
wszystkie koszty niezbędne do realizacji danej pozycji. Skoro więc koszty każdej z pozycji wynagradzanych
kosztorysowo jest „pokryta” wskazaną tam przez Przystępującego ceną to nie może być mowy o jakimkolwiek
przerzucaniu kosztów. Brak przerzucania kosztów powoduje, że nie mamy do czynienia z zarzutem czynu nieuczciwej
konkurencji.
Obie części –rozliczana wynagrodzeniem kosztorysowym, jak i ryczałtowym, różnią się swoim zakresem.
Wynagrodzenie ryczałtowe obejmuje eksploatacja i konserwację sieci, przyłączy i instalacji, urządzeń oraz obiektów
wraz z usługami pogotowia awaryjnego, z kolei kosztorysowe – odbiór ścieków ze statków, wywóz ścieków z osadników
bezodpływowych oraz wykonywanie robót interwencyjno-naprawczych. Każda z części zamówienia ma
charakterystyczne dla siebie czynności, a co za tym idzie koszty i niemożliwym jest ich przerzucenie do drugiej.
Ewidentnie Zamawiający lepiej (prawie dwukrotnie) punktuje w niniejszym postępowaniu cenę zaoferowaną za
część rozliczaną wynagrodzeniem ryczałtowym. Przy takiej samej cenie ogólnej zamówienie uzyskałby wykonawca z
niższą ceną ryczałtową. Przy takich samych cenach za części kosztorysowe i ryczałtowe przerzucenie złotówki
wiązałoby się z utratą zamówienia.
Absurdalnym więc jest uznawanie, że wykonawcy ryzykowaliby niepozyskanie zamówienia przez przerzucenie
znikomej części kosztów z części rozliczanej kosztorysowo do części ryczałtowej. Odwołujący w przypadku oferty
Przystępującego kwestionuje ledwie kilkadziesiąt pozycji, których wartość stanowi 3,1 % wartości całej oferty.
Brak manipulacji cenowej potwierdzają pośrednio także ceny ofert wykonawców z pierwszego, unieważnionego
postępowania. Trzej wykonawcy złożyli w niniejszym postępowaniu oferty zbliżone do ofert, które złożyli w poprzednim
postępowaniu – zarówno pod względem całościowej ceny, jak i wyceny obu części zamówienia. Kilkuprocentowe
różnice są naturalne i z pewnością nie wynikają z manipulacji cenowej, skoro wykonawcy ci wycenili zamówienie
podobnie jak w postępowaniu, gdy było tylko jedno kryterium oceny ofert – całościowa cena. Najbardziej jaskrawo widać
to na przykładzie wykonawcy Saur, którego oferta została oceniona gorzej niż oferta Odwołującego, a który przy
zachowaniu ceny ryczałtowej na praktycznie identycznym poziomie co przy pierwszym postępowaniu, zwiększył cenę
kosztorysową, chociaż rzekomo jego czyn nieuczciwej konkurencji miał polegać na przerzuceniu kosztów z tej właśnie
części do części ryczałtowej.
Z kolei największe różnice w ofertach w obu postępowaniach widać u Odwołującego, który obniżył całościową
cenę oferty o 30%, a co istotne - cena ryczałtowa w pierwszym postępowaniu (gdzie jedynym kryterium była cena
ogólna) była najwyższa spośród wszystkich ofert, natomiast w obecnym (gdzie jest punktowana blisko 2 razy lepiej niż
kosztorysowa) – najniższa.
Jak więc widać największe zmiany zaszły w kalkulacji i cenie oferty Odwołującego, co przy zmianie sposobu
punktowania ofert mogło wzbudzać podejrzenia manipulacji cenowej. Natomiast w przypadku oferty Przystępującego i
dwóch pozostałych wykonawców doszło do drobnych zmian, ale są one na marginalnym poziomie i nie zaburzają
ogólnych proporcji wycen wykonawców, bez względu na to jakie są kryteria oceny ofert.
IV.[zarzut naruszenia art. 223 ust. 1 Pzp – zarzut ewentualny]
Brak było podstaw do wzywania Przystępującego do wyjaśnień rażąco niskiej ceny oraz nie doszło do
przerzucania kosztów między dwiema częściami zamówienia. Brak jest więc jakichkolwiek podstaw do wezwania
Przystępującego do wyjaśnień oferty pod kątem manipulacji cenowej w jego ofercie.
Przystępujący wyjaśnił, że Zamawiający skierował wezwanie w trybie art. 223 ust. 1 Pzp do Przystępującego, by
ten potwierdził, że w ramach poszczególnych pozycji formularza cenowego dotyczącego prac rozliczanych
kosztorysowo (w tym także tych skarżonych przez Odwołującego) nie zapomniał o żadnych istotnych kosztach.
Przystępujący pismem z dnia 21.03.2024 r., potwierdził ujęcie wszystkich kosztów w poszczególnych pozycjach.
Odwołujący przerzucenie kosztów przez Przystępującego opiera jedynie na swoich gołosłownych twierdzeniach.
V.[zarzut naruszenia art. 128 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 Pzp w zw. z §6 ust. 1 Rozporządzenia]
Rację ma Odwołujący wskazując, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
30.12.2020 r. w sprawie sposobu sporządzania i przekazywania informacji oraz wymagań technicznych dla dokumentów
elektronicznych oraz środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub
konkursie, podmiotowe środki dowodowe takie jak zaświadczenie właściwego naczelnika urzędu skarbowego o
niezaleganiu w opłaceniu podatków i opłat, zostały wydane przez podmioty inne niż wykonawca jako dokument
elektroniczny, to w postępowaniu przekazuje się ten dokument.
Natomiast zaświadczenie przedłożone przez Przystępującego nie zostało wydane mu jako dokument
elektroniczny, ale w postaci papierowej. Tym samym, przepisem regulującym sposób złożenia tego podmiotowego
środka dowodowego określa §6 ust. 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku, gdy m.in. podmiotowe środki
dowodowe zostały wydane jako dokument w formie papierowej to w przypadku zamówień o wartości wyżej lub równej
progom unijnym - przekazuje się cyfrowe odwzorowanie tego dokumentu opatrzone kwalifikowanym podpisem
elektronicznym. W §6 ust. 5 Rww. rzporządzenia wskazano jeszcze jak należy rozumieć pojęcie cyfrowego
odwzorowania - należy rozumieć dokument elektroniczny będący kopią elektroniczną treści zapisanej w postaci
papierowej, umożliwiający zapoznanie się z tą treścią i jej zrozumienie, bez konieczności bezpośredniego dostępu do
oryginału.
W konsekwencji Przystępujący, przekazując Zamawiającemu elektroniczną kopię wydanego mu w postaci
papierowej zaświadczenia i opatrując go kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi, zgodnie z zasadami reprezentacji,
postąpił zgodnie z przepisami, a zarzut jest bezpodstawny.
Zamawiający, pismem z dnia 9 maja 2024 r. złożył odpowiedź na odwołanie. Wniósł o oddalenie odwołania w
całości.
Zarzuty 1-6 odwołania
Zamawiający zwrócił uwagę na treść art. 244 ust. 1 Pzp i wyjaśnił, że dokonał szczegółowej analizy otrzymanych
ofert i ich wyjaśnień oraz w konsekwencji podjętych działań doszedł do wniosku, że żadna ze złożonych ofert w
przedmiotowym postępowania nie zawiera ceny lub kosztu lub istotnych części składowych tej ceny lub kosztu, które
byłyby rażąco niskie. Zamawiający podkreślił, że łącznie w formularzu cenowym znajduje się 230 pozycji rozliczanych
kosztorysowo. W takim wypadku:
1.
46 pozycji z oferty Konsorcjum Ecol-Unicon stanowi łącznie zaledwie:
- 20 % całego wynagrodzenia kosztorysowego (ilościowo),
- 14 % całego wynagrodzenia kosztorysowego (kwotowo),
- 4 % całego wynagrodzenia ryczałtowego (kwotowo),
- 3,1 % całego wynagrodzenia całkowitego,
2.
23 pozycje z oferty Konsorcjum SAUR stanowi łącznie zaledwie:
- 10 % całego wynagrodzenia kosztorysowego (ilościowo),
- 8 % całego wynagrodzenia kosztorysowego (kwotowo),
- 4,9% całego wynagrodzenia ryczałtowego (kwotowo),
- 3,1% całego wynagrodzenia całkowitego,
3.
19 pozycji z oferty Veolia stanowi łącznie zaledwie:
- 8,3% całego wynagrodzenia kosztorysowego (ilościowo),
- 8,9% całego wynagrodzenia kosztorysowego (kwotowo),
- 4,8 % całego wynagrodzenia ryczałtowego (kwotowo),
- 3,1% całego wynagrodzenia całkowitego.
Zamawiający wskazał, że Odwołujący pominął fakt, że również jego oferta zwiera pozycje, które zawierają ceny o
wiele niższe niż ceny wskazane przez innych wykonawców lub niższe w stosunku do szacunku Zamawiającego:
W ocenie Zamawiającego, jako gospodarza postępowania i podmiotu doświadczonego w udzielaniu tego typu
zamówień, wszystkie wskazane przez Odwołującego pozycje w ogóle nie stanowią merytorycznie istotnych elementów
ceny lub kosztu wykonania przedmiotowego zamówienia, bo są to czynności marginalne i incydentalne, mające
charakter sporadyczny i poboczny względem głównego zakresu, przede wszystkim rozliczanego ryczałtowo, ale również
względem tych pozycji rozliczanych kosztorysowo, które stanowią istotny element z uwagi na ich ważność oraz
częstotliwość występowania.
Zamawiający wskazał, że istotne znaczenie merytoryczne dla przedmiotu zamówienia z zakresu rozliczanego
kosztorysowo posiadają pozycje od 1 do 2.3 , od 16-27, od 54 do 60.1 oraz od 75 do 76.1, albowiem czynności opisane
w tych pozycjach formularza cenowego mają kluczowe znaczenie dla możliwości i prawidłowości wykonywania
zamówienia publicznego, którego głównym i podstawowym przedmiotem jest zapewnienie ciągłości dostaw wody oraz
odbioru ścieków.
Zamawiający wyjaśnił, że nie znajduje jakichkolwiek podstaw, a Odwołujący także ich nie przedstawił, które
budziłyby jakiekolwiek wątpliwości w cenach zaproponowanych przez wybranego wykonawcę w tych pozycjach.
Zamawiający przywołał stanowisko ugruntowane w orzecznictwie KIO, wskazując wyrok KIO z dnia 24 czerwca
2022 r. w sprawie KIO 1458/22, wyrok KIO z dnia 27 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt KIO 820/21, wyrok KIO z dnia
12 grudnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt KIO 3540/23, w wyrok KIO z dnia 15 lutego 2023 r. w sprawie KIO 237/23, wyrok
KIO z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt KIO 1543/22.
Zdaniem Zamawiającego, Odwołujący w żadnym zakresie nawet nie próbuje wykazać, jakoby wskazane pozycje
były pozycjami istotnymi merytorycznie lub kosztowo, w świetle przedmiotu i wynagrodzenia za całość zamówienia, które
miałyby istotnie wpływać na koszt lub możliwość realizacji umowy. Odwołujący w tym zakresie ograniczył swoje zarzuty
tylko do gołosłownych twierdzeń niepopartych żadnymi dowodami, jakoby danej czynności z konkretnej pozycji nie dało
się wykonać za tam wskazaną kwotę.
Odwołujący nawet nie podnosi kwestii „istotności” kwestionowanych części składowych, a ogranicza się do
wskazania kilku pozycji kosztorysu z ofert konkurujących wykonawców, których nie sposób potraktować jako istotne
części składowe.
Z kolei, brak istotności danej pozycji, już na wstępie świadczy o niezasadności zarzutu rzekomego naruszenia art.
224 ust. 1 Pzp. Brak podjęcia przez Odwołującego jakiejkolwiek inicjatywy w tym zakresie skutkuje koniecznością
stwierdzenia, że Odwołujący nie objął odwołaniem tej immanentnej dla sformułowanego przez siebie zarzutu części. W
takim wypadku argumentacja Odwołującego zmierza do kolejnego nieuprawnionego zabiegu, którego celem jest
wskazanie, jakoby niektóre zaniżone ceny podane w wybranych przez Odwołującego pozycjach formularza cenowego
konkurencyjnych ofert są istotne w rozumieniu art. 224 ust. 1 Pzp i stanowią o rażąco niskiej cenie tych ofert, a
jednocześnie inne, także zaniżone pozycje formularza cenowego Odwołującego nie świadczą o ich istotności i o rażąco
niskiej cenie oferty Odwołującego.
Zamawiający wskazał, że niektóre pozycje formularzy cenowych ofert konkurencyjnych względem oferty
Odwołującego posiadają wyższe kwoty.
Zamawiający podniósł, że wielokrotnie spotykał się z analogicznymi zarzutami wykonawców w innych
postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych, które przed KIO ostatecznie się nie ostawały (wyrok KIO z dnia 15
grudnia 2023 r. w sprawie KIO 3546/23).
Zamawiający podniósł, że Odwołujący pomija fakt, że inni wykonawcy mogą przecież posiadać niektóre materiały
na stanie albo inne zniżki lub upusty – różne od Odwołującego – wynikające przykładowo choćby z odrębnej od
Odwołującego skali, obszaru lub doświadczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej w tym zakresie. Powyższe
nie może stanowić usprawiedliwienia zarzutów stawianych przez Odwołującego i tym samym nie może obciążać
Zamawiającego.
Zdaniem Zamawiającego, powyższe dodatkowo potwierdza także sama konstrukcja wynagrodzenia za wykonanie
przedmiotowego zamówienia publicznego, gdzie Zamawiający wprost w postanowieniach Specyfikacji Warunków
Zamówienia wskazał sposób oceny ofert z podaniem kryteriów i ich wag, a którego to kryteria dotyczyły oferowanego
przez wykonawców wynagrodzenia, co więcej – w sposób jednoznaczny wskazywały, że o wiele bardziej istotny
charakter ma zakres zamówienia rozliczany wynagrodzeniem ryczałtowym. Zgodnie z pkt 22 SW Z:„OPIS KRYTERIÓW
OCENY OFERT W RAZ Z PODANIEM WAG TYCH KRYTERIÓW I SPOSOBU OCENY OFERT”,
koro wskazane
s
przez Odwołującego pozycje rozliczne kosztorysowo, biorąc pod uwagę charakter planowanej inwestycji oraz udział
ilościowy i wartościowy w odniesieniu do całości przedmiotu zamówienia, nie stanowią elementów istotnych
merytorycznie i istotnych składników ceny za realizację zamówienia, a Odwołujący w ogóle - poza jednym zdaniem - nie
podjął tego zagadnienia w odwołaniu i nie przedstawił w tym zakresie żadnych dowodów, wynagrodzenie kosztorysowe
posiada kryterium 35% wagi oceny oferty, a ryczałtowe 65% wagi oceny oferty, to nie doszło do spełnienia przesłanek z
art. 244 ust. 1 Pzp i w konsekwencji nie było konieczności wzywania wykonawców przez Zamawiającego do złożenia
wyjaśnień rażąco niskiej ceny lub wyjaśnień oferty (w zakresie potencjalnego czynu nieuczciwej konkurencji) i
ostatecznie nie sposób stwierdzić, co w sposób nieuprawniony czyni Odwołujący, jakoby oferty wykonawców zostały
złożone w czynie nieuczciwej konkurencji polegającym na rzekomej inżynierii cenowej.
W świetle powyższego, zarzuty nr 1-6 odwołania należy uznać za całkowicie bezzasadne.
Odnośnie zarzutu nr 6, Zamawiający wskazał, że biorąc pod uwagi argumentację podaną w pkt I odpowiedzi na
odwołanie, z uwagi na to, że w analizowanej sprawie w ogóle nie ziściły się przesłanki z art. 224 ust. 1 Pzp,
Zamawiający nie wzywał wykonawców do złożenia wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub koszty, lub ich
istotnych części składowych. Z tego samego powodu Zamawiający nie wzywał wykonawców do złożenia wyjaśnień ofert
wykonawców w zakresie potencjalnego czynu nieuczciwej konkurencji, co Odwołujący podnosi w alternatywnym
zarzucie nr 6 odwołania z dnia 22 kwietnia 2024 r.
Zamawiający jednak, celem rzetelnej analizy i równego traktowania wszystkich wykonawców, w tym także
Odwołującego, pismami z dnia 19 marca 2024 r. wezwał wszystkich wykonawców do potwierdzenia zgodności ich ofert
z wymaganiami dokumentacji przetargowej, w tym także do potwierdzenia, że zaoferowane w danych pozycjach
formularza cenowego kwoty uwzględniają wszystkie koszty niezbędne do prawidłowego wykonania czynności opisanych
w tych pozycjach. Co istotne, pozycje te pokrywają się z pozycjami wskazanymi przez Odwołującego.
W odpowiedzi, Odwołujący pismem z dnia 22 marca 2024 r., Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR pismem z dnia 21 marca 2024 r., wykonawca Veolia - pismem z dnia 22 marca 2024 r., potwierdzili, że wskazane przez
nich w określonych pozycjach formularza cenowego kwoty obejmują wszystkie materiały i koszty niezbędne do
prawidłowego wykonania czynności opisanych w tych pozycjach. Żaden z wykonawców nie stwierdził w w/w odpowiedzi
ani w żadnym innym dokumencie złożonym w trakcie postępowania przetargowego, jakoby przeniósł część
wynagrodzenia z zakresu rozliczanego kosztorysowo do zakresu rozliczanego ryczałtowo. W żadnym dokumencie
złożonym w ramach przedmiotowego postępowania nie widnieje także żadna informacja, która uprawniałaby choćby do
takiego przypuszczenia, a Odwołujący – poza gołosłownymi twierdzeniami – nie przedstawia żadnych dowodów na
poparcie swoich przeciwnych zarzutów postawionych w odwołaniu z dnia 22 kwietnia 2024 r.
Nie sposób Zamawiającemu zarzucić braku dociekliwości, należytego i skrupulatnego zbadania ofert oraz
naruszenia przepisów Pzp w postaci nieuzyskania stosownych wyjaśnień, a wykonawcom nie sposób zarzucać
składania ofert w ramach czynu nieuczciwej konkurencji.
Podsumowując, należy stwierdzić, niezależnie od aktualności argumentacji z pkt I powyżej, że zarzut nr 6
odwołania z dnia 22 kwietnia 2024 r. również i z powyższych względów jest bezzasadny.
Zarzut nr 7
W ocenie Zamawiającego, zarzut ten jest chybiony. Zamawiający przywołał § 15 rozporządzenia Ministra
Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych
dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz § 6 rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie sposobu sporządzania i przekazywania informacji oraz wymagań
technicznych dla dokumentów elektronicznych oraz środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu o udzielenie
zamówienia publicznego lub konkursie oraz treść art. 144b Ordynacji podatkowej.
Zamawiający podniósł, że analizowany dokument stanowiący podmiotowy środek dowodowy Ecol Unicon Sp. z o.
o. z siedzibą w Gdańsku został wystawiony przez upoważniony podmiot w postaci elektronicznej opatrzonej
kwalifikowanym podpisem elektronicznym, a wydruk pisma odzwierciedlający jego treść został doręczony wykonawcy.
Wykonawca przekazał Zamawiającemu cyfrowe odwzorowanie tego dokumentu, zawierające poświadczenie przez
wykonawcę przy użyciu podpisu kwalifikowanego, zgodność cyfrowego odwzorowania z dokumentem papierowym.
Przesądzają o tym przede wszystkim takie elementy jak opatrzenie zaświadczenia oznaczeniem „TAJEMNICA
SKARBOWA”, wniesienie opłaty skarbowej w wysokości 21 zł oraz dokonanie weryfikacji podpisu kwalifikowanego 54
sekundy po jego złożeniu.
W takim wypadku należy stwierdzić, że „Ecol-Unicon” sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku przedłożył podmiotowy
środek dowodowy w prawidłowy sposób, w terminie i w prawidłowej formie, co czyni zarzut bezpodstawnym.
Odwołujący złożył na posiedzeniu oświadczenie, że cofa zarzut nr 7 odwołania, tj. zarzut naruszenia art. 128 ust.
1 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 Pzp w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w
sprawie sposobu sporządzania i przekazywania informacji oraz wymagań technicznych dla dokumentów elektronicznych
oraz środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursie, poprzez
zaniechanie przez Zamawiającego wezwania Konsorcjum Ecol-Unicon do poprawienia podmiotowego środka
dowodowego - zaświadczenia Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 25 marca 2024 r. dla
Lidera Konsorcjum - ECOL-UNICON Sp. z o.o., podczas gdy zostało złożone Zamawiającemu zaświadczenie w
nieprawidłowej formie, tj. jako kopia zaświadczenia, a nie oryginał, mimo iż zostało wystawione przez upoważniony
podmiot jako dokument elektroniczny.
Krajowa Izba Odwoławcza, uwzględniając dokumentację postępowania, dokumenty zgromadzone w aktach sprawy i
wyjaśnienia złożone przez strony i uczestnika postępowania odwoławczego, ustaliła i zważyła, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Izba stwierdziła, że Odwołujący wykazał posiadanie legitymacji uprawniającej do wniesienia odwołania, stosownie do
dyspozycji art. 505 ust. 1 Pzp. Odwołujący wykazał, że ma interes we wniesieniu niniejszego odwołania, a w przypadku
potwierdzenia się, że dotychczasowe działania i zaniechania Zamawiającego naruszają rzepisy ustawy Pzp, może on
ponieść szkodę w swoim majątku z tytułu nieuzyskania zamówienia.
Wykonawcy wspólnie ubiegający się o zamówienie w ramach Konsorcjum: SAUR Horyzont S.A., Gestion y
Tecnicas del Agua S.A. (Gestagua) z siedzibą lidera w Warszawie nie wykazali interesu, o którym mowa w art. 525 ust. 1
Pzp, tj. interesu w rozstrzygnięciu odwołania na korzyść Odwołującego. Wykonawcy zgłosili przystąpienie po stronie
Odwołującego, wskazując, że Odwołujący wniósł odwołanie od czynności wyboru najkorzystniejszej oferty zarzucając
liczne naruszenia ustawy Pzp, żądania Odwołującego i zarzuty wobec czynności i zaniechań Zamawiającego (z
wyłączeniem tych dotyczących Przystępującego) są zasadne i mogą skutkować unieważnieniem wyboru
najkorzystniejszej oferty lub ogłoszeniem nowego postępowania o udzielenie zamówienia. Ponadto, Przystępujący
upatruje swój interes w przystąpieniu po stronie Odwołującego w tym, aby postępowanie o udzielenie zamówienia
publicznego przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa. W ocenie Izby, Konsorcjum SAUR, zgłaszając
przystąpienie po stronie Odwołującego, prezentuje stanowisko w części sprzeczne ze stanowiskiem Odwołującego, tj. w
zakresie zarzutów odwołania dotyczących jego oferty, co jest niezgodne z art. 525 ust. 4 Pzp. Ponadto, zważywszy, że
Konsorcjum SAUR nie występuje w obronie własnej oferty, zgłaszający przystąpienie wykonawcy nie wykazali, że w
przypadku odrzucenia ich oferty mogą oni uzyskać jakiekolwiek korzyści z punktu widzenia własnego interesu, w wyniku
unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej.
Wykonawcy wspólnie ubiegający się o zamówienie jako Konsorcjum: „Ecol-Unicon” sp. z o.o., Terlan sp. z o.o. z
siedzibą lidera w Gdańsku, zgłosili przystąpienie do postepowania odwoławczego po stronie Zamawiającego.
Wykonawcy wnieśli o oddalenie odwołania w zakresie zarzutów dotyczących czynności wyboru oferty najkorzystniejszej i
zaniechania odrzucenia oferty Konsorcjum Ecol-Unicon. W świetle art. 525 ust. 1-3 Pzp Konsorcjum Ecol-Unicon
uzyskało status uczestnika postepowania odwoławczego.
Nie podlegał rozpoznaniu na rozprawie zarzut nr 7 odwołania wycofany przez Odwołującego przed otwarciem
rozprawy, tj. zarzut naruszenia art. 128 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 Pzp w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia Prezesa
Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie sposobu sporządzania i przekazywania informacji oraz wymagań
technicznych dla dokumentów elektronicznych oraz środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu o udzielenie
zamówienia publicznego lub konkursie.
Izba dopuściła i dokonała oceny dowodów przedłożonych przez Odwołującego w załączeniu do odwołania oraz
złożonych do akt sprawy w toku rozprawy:
- oferty hurtowni, dostawców produktów i materiałów koniecznych do realizacji zamówienia, na okoliczność wyceny
kosztów poszczególnych pozycji,
- zestawienie własne odwołującego w zakresie stawek godzinowych za wynajem pojazdów na okoliczność kosztów
wynajmu pojazdów,
- zestawienie własne przygotowane przez odwołującego odnośnie transportu odpadów do instalacji na okoliczność
wykazania kosztów ponoszonych na transport odpadów do określonych instalacji w dalszej odległości od portu,
- oświadczenie pana Marcina Lis na okoliczność proponowania przez firmę Ecol-Unicol możliwości zatrudnienia na
podstawie umowy o pracę w kwocie powyżej określonej płacy minimalnej,
- wyliczenia własne odnośnie płacy minimalnej w 2024 r. oraz na podstawie umowy zlecenia,
- wydruki ze stron internetowych ogłoszeń ze strony wykonawców w tym Przystępującego Ecol-Unicol, poszukujących
pracowników fizycznych z propozycją zatrudnienia w oparciu o umowę o pracę.
Izba dopuściła i dokonała oceny dowodów złożonych przez Konsorcjum Ecol-Unicon, które wykonawca złożył do
akt sprawy, które jednocześnie zostały zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa - plik dokumentów zawierający 18
dowodów, zestawienie dowodów oraz analizę zawierającą kalkulację poszczególnych pozycji.
Zarzut naruszenia art. 224 ust. 1 Pzp, poprzez zaniechanie wezwania do wyjaśnień rażąco niskiej ceny, w tym złożenia
dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub ich istotnych części składowych w ofertach złożonych przez:
1.Konsorcjum Ecol w zakresie następujących pozycji kosztorysowych: 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 46, 50, 50.1.,
50.2., 50.3., 50.4., 50.5., 51, 51.1., 52, 52.1., 52.2., 52.3., 52.4., 52.5., 53, 53.1., 54, 55, 78, 80, 81, 83, 84, 85, 86,
88, 90, 91, 139, 142, 144, 145, 147, 148, 166.
2.Konsorcjum SAUR w zakresie następujących pozycji kosztorysowych: 5, 6, 13, 46, 51.1., 81, 83, 84, 85, 86, 88, 90,
91, 114, 138, 139, 141, 142, 144, 145, 147, 148, 166.
3.Wykonawcy Veolia Industry Polska Sp. z o.o., w zakresie następujących pozycji kosztorysowych: 50, 50.1., 50.2.,
50.3., 50.4., 50.5., 51, 51.1., 78, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 88, 90, 91, 166.
W wyniku rozpoznania zarzutu Izba stwierdziła, że Zamawiający nie naruszył wskazanych powyżej przepisów
ustawy Pzp.
Zgodnie z art. 224 ust. 1 Pzp, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się
rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania
przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych
przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub
kosztu, lub ich istotnych części składowych.
Pojęcie „ceny” zostało zdefiniowane w art. 7 pkt 1 Pzp, poprzez odesłanie do art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o
informowaniu o cenach towarów i usług z zastrzeżeniem, że jest to również cena płacona na rzecz osoby niebędącej
przedsiębiorcą. Z kolei, o koszcie jest mowa w art. 245 Pzp, który wskazuje, że kryterium kosztu może być oparte na
metodzie efektywności kosztowej, jaką jest rachunek kosztów cyklu życia. Z wykładni językowej pojęcia „rażący” wynika,
że w przepisie jest mowa o zaniżeniu ceny lub kosztu, które jest oczywiste, wyraźne, bezsporne, niewątpliwe, a tym
samym „rzucające się w oczy”. W świetle orzecznictwa, rażąco niska cena to cena niewiarygodna, nierealna,
odbiegająca od cen rynkowych, skalkulowana poniżej kosztów świadczenia.
W świetle art. 224 ust. 1 Pzp, wezwanie do złożenia wyjaśnień może dotyczyć również istotnych części
składowych ceny lub kosztu. Pojęcie „istotnej części składowej ceny lub kosztu” w świetle orzecznictwa należy rozumieć
jako taką część ceny lub kosztu, która w znacznym stopniu i bardziej niż pozostałe składniki, przyczynia się do
powstawania kosztów po stronie wykonawcy przy realizacji danego zamówienia.
Zgodnie z art. 224 ust. 1 Pzp, na zamawiającym spoczywa obowiązek wezwania wykonawcy do złożenia
wyjaśnień w omawianym zakresie, w przypadku spełnienia warunków do rozpoczęcia procedury badania ceny oferty.
Do uruchomienia trybu wyjaśnień dotyczących ceny na podstawie art. 224 ust. 1 Pzp wystarczające jest samo
podejrzenie rażącego zaniżenia ceny lub kosztu, którego konsekwencją może być zagrożenie prawidłowego wykonania
zamówienia.
Nie budzi wątpliwości i nie był sporny w tej sprawie fakt, że w przedmiotowym postępowaniu, zgodnie z
postanowieniami SWZ, w ramach części objętej rozliczeniem kosztorysowym wykonawcy mieli obowiązek skalkulowania
cen jednostkowych z uwzględnieniem wszystkich kosztów związanych z realizacją danych prac.
Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu odwoławczym ciężar dowodu, że zaistniały przesłanki wezwania do
wyjaśnień, obciąża, na zasadach ogólnych, Odwołującego. Tymczasem, Odwołujący nie wykazał, dlaczego różnice w
cenach jednostkowych wskazanych w części II formularza cenowego zaoferowane przez Konsorcjum Ecol-Unicon,
Konsorcjum SAUR i wykonawcę Veolia w stosunku do cen jednostkowych wskazanych w ofercie Odwołującego, a także
zestawiając te ceny z szacunkową wartością zamówienia Zamawiającego, powinny wywołać podejrzenie i uzasadnione
wątpliwości Zamawiającego dotyczące możliwości wykonania zamówienia za ceny zaoferowane przez Konsorcjum
Ecol-Unicon, Konsorcjum SAUR oraz wykonawcę Veolia w ramach wynagrodzenia kosztorysowego – w części II
formularza cenowego w zakresie wskazanych w odwołaniu pozycji.
Z dokumentacji postępowania wynika, że oferta Odwołującego zawiera w podobny sposób wiele pozycji
wycenionych przez Odwołującego znacznie poniżej cen jednostkowych wskazanych w pozostałych ofertach, jak i w
ramach szacunków Zamawiającego, co podnosił Przystępujący i Zamawiający. Podkreślić należy przy tym, że
Odwołujący w ogóle nie odniósł się do przedstawionej w tym zakresie argumentacji przeciwników procesowych.
Wbrew podnoszonym twierdzeniom, Odwołujący nie wykazał także, że Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum
SAUR oraz wykonawca Veolia w złożonych ofertach zaoferowali wykonanie poszczególnych czynności zawartych w
części II formularza cenowego za ceny jednostkowe, które nie pokrywają kosztów ich wykonania przez ww.
wykonawców. Argumentacja przedstawiona w tym zakresie przez Odwołującego wobec oferty Konsorcjum Ecol-Unicon
została skutecznie podważona przez Konsorcjum Ecol-Unicon, poprzez przedłożenie do akt sprawy przez ww.
wykonawcę dowodów, które potwierdzają właściwą kalkulację poszczególnych elementów oferty, podlegających
rozliczeniu kosztorysowemu. Dowody powyższe zawierają treści zastrzeżone przez ww. wykonawcę, jako tajemnica
przedsiębiorstwa, wobec czego Izba ograniczyła dostęp Odwołującemu do tych dokumentów. Oceniając natomiast
materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie, w tym oferty i informacje przedłożone przez Odwołującego w załączeniu
do odwołania, jak i przedłożone na rozprawie, Izba uznała, że ogólne informacje i oferty pozyskane przez Odwołującego i
przedstawione jako „rynkowe” nie potwierdzają istotnego zaniżenia cen jednostkowych wybranych pozycji w przypadku,
gdy dany wykonawca przedstawił szczegółową kalkulacje popartą dowodami uzasadniającymi zaoferowane w
postępowaniu ceny. Sam fakt wystąpienia różnic wynikających z porównania cen jednostkowych w części II formularza
cenowego wskazanych przez Odwołującego w ramach podnoszonych zarzutów z cenami zaoferowanymi przez
Odwołującego i z szacunkową wartością zamówienia w danym zakresie powiększoną o podatek VAT, nie dowodzi
rażącego zaniżenia przez trzech wykonawców cen jednostkowych we wskazanych pozycjach. Podobnie, sam fakt, że
wszyscy trzej wykonawcy zaoferowali wynagrodzenie za czynności wykonywane w ramach ryczałtu na poziomie
znacznie wyższym od szacunkowej wartości zamówienia oraz oferty Odwołującego nie stanowi samo w sobie o
nieprawidłowości kalkulacji cen jednostkowych w ofertach złożonych przez ww. wykonawców w części kosztorysowej.
Odwołujący podnosił w odwołaniu, że niemająca uzasadnienia kalkulacja ceny jednostkowej danej pozycji
przekłada się na całą cenę oferty, ponieważ wynikiem zaniżonych cen jednostkowych zawartych w części II formularza
cenowego, jest rażąco niska cena całej oferty. Odwołujący nie wykazał jednak tej okoliczności w żaden sposób: ani
sumarycznie, ani dla poszczególnych pozycji jednostkowo. Odwołujący nie wykazał w szczególności, że poszczególne
kwestionowane w odwołaniu pozycje formularza cenowego w części kosztorysowej stanowią istotne elementy oferty z
punktu widzenia kosztów koniecznych do poniesienia na realizację przedmiotu zamówienia w rozumieniu art.224 ust.1
Pzp. Podkreślić należy, że nie chodzi tu o samo znaczenie techniczne danej czynności, bo oczywistym jest, że każda
czynność wymagana przez Zamawiającego ma określone znaczenie dla realizacji zamówienia, ale o takie elementy,
które mają istotny wpływ na koszty całego zamówienia i w konsekwencji - osiągniecie celu w postaci realizacji
przedmiotu zamówienia. Z przepisów ustawy Pzp wynika jednoznacznie uprawnienie i zarazem obowiązek
zamawiającego wezwania wykonawcy do przedstawienia wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny m.in. w przypadku,
gdy istotne części składowe ceny lub kosztu wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą
wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia, zgodnie z wymaganiami określonymi
w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów.
W przypadku zarzucanego wykonawcy rażącego zaniżenia niektórych części składowych ceny konieczne było
wykazanie, że dokonana w ten sposób kalkulacja ceny skutkuje rażącym zaniżeniem ceny całkowitej oferty, co nie
gwarantuje należytej realizacji przedmiotu zamówienia. Konieczne jest zatem wykazanie takich okoliczności jak np.
istotny udział wartościowy lub merytoryczny odpowiadających danym cenom poszczególnych elementów w całym
przedmiocie zamówienia, który mógłby zaważyć na realizacji zamówienia, jako całości. W świetle art. 224 ust. 1 Pzp, dla
powstania obowiązku wezwania do wyjaśnień nie jest wystarczające, że jakikolwiek element oferty budzi wątpliwości co
do realności wyceny, przepis ten wprost stanowi, że dotyczy to wyłącznie elementów istotnych.
Twierdzenia Odwołującego, że danej czynności z konkretnej pozycji nie da się wykonać za wskazaną kwotę
okazały się bezpodstawne w świetle dowodów przedłożonych przez Konsorcjum Ecol-Unicon, przy czym zauważyć też
należy, że sam Odwołujący przyznał w swoim stanowisku w odwołaniu, że przedstawił ogólne założenia dla wyliczeń
kosztów realizacji poszczególnych pozycji kosztorysowych w zakresie kosztów pracowników oraz kosztów transportu.
Odwołujący bazował przy tym na własnych kalkulacjach cen, nie uwzględniając żadnych okoliczności o charakterze
indywidulanym w odniesieniu do poszczególnych ofert wykonawców konkurencyjnych.
W ocenie Izby, Odwołujący w żadnym zakresie nie wykazał, jakoby kwestionowane pozycje były pozycjami
istotnymi merytorycznie lub kosztowo, które miałyby w sposób znaczący wpływać na koszty całkowite lub możliwość
realizacji umowy. W niniejszym postępowaniu Zamawiający dokonał szczegółowej analizy otrzymanych ofert, i w
konsekwencji przyjął, że żadna ze złożonych ofert w przedmiotowym postępowania nie zawiera ceny lub kosztu lub
istotnych części składowych ceny lub kosztu, które byłyby rażąco niskie. Zamawiający wykazał, że pozycje
kwestionowane przez Odwołującego stanowią zarówno ilościowo, jak i kosztowo niewielki zakres zamówienia w
odniesieniu do kwestionowanych trzech ofert. Ocena Zamawiającego, że wskazane w odwołaniu pozycje w ogóle nie
stanowią merytorycznie istotnych elementów ceny lub kosztu wykonania przedmiotowego zamówienia jest, w ocenie
Izby, uzasadniona. Zamawiający wskazał konkretne pozycje mające istotne znaczenie merytoryczne dla przedmiotu
zamówienia z zakresu rozliczanego kosztorysowo, tj. pozycje od 1 do 2.3 , od 16-27, od 54 do 60.1 oraz od 75 do 76.1, i
wyjaśnił, że czynności opisane w tych pozycjach formularza cenowego mają kluczowe znaczenie dla możliwości i
prawidłowości wykonywania zamówienia publicznego, którego głównym i podstawowym przedmiotem jest zapewnienie
ciągłości dostaw wody oraz odbioru ścieków. Z tego punktu widzenia istotny jest także fakt, że Zamawiający w
postanowieniach Specyfikacji Warunków Zamówienia wskazał sposób oceny ofert z określeniem kryteriów i ich wag,
który potwierdza, że dla całości zamówienia o wiele bardziej istotny charakter ma zakres zamówienia rozliczany
wynagrodzeniem ryczałtowym. Jak wynika z opisu kryteriów oceny ofert, wynagrodzenie kosztorysowe posiada kryterium
35% wagi oceny oferty, a ryczałtowe 65% wagi oceny oferty,
Biorąc pod uwagę powyższe, Izba stwierdziła, że Odwołujący nie przedstawił okoliczności, które w ramach
dokonanych czynności badania ofert złożonych w przedmiotowym postępowaniu stanowiłyby podstawę do powzięcia
przez Zamawiającego wątpliwości co do prawidłowości kalkulacji cen zaoferowanych przez wykonawców we
wskazanych pozycjach. Za błędne należy uznać przy tym założenie, że niektóre niższe ceny podane w wybranych
pozycjach formularza cenowego konkurencyjnych ofert są istotne, w rozumieniu art. 224 ust. 1 Pzp i stanowią o rażąco
niskiej cenie tych ofert, a jednocześnie zaniżone pozycje formularza cenowego Odwołującego nie są istotne i nie
świadczą o rażąco niskiej cenie oferty Odwołującego. Należy przy tym również wziąć pod uwagę, że niektóre pozycje
formularzy cenowych konkurencyjnych ofert względem oferty Odwołującego zawierają wyższe ceny niż oferta
Odwołującego.
Skoro zatem, wskazane przez Odwołującego pozycje rozliczane kosztorysowo, biorąc pod uwagę charakter
przedmiotu zamówienia oraz udział ilościowy i wartościowy w odniesieniu do całości przedmiotu zamówienia, nie
stanowią elementów istotnych merytorycznie i istotnych składników ceny za realizację zamówienia, a Odwołujący
skutecznie nie wykazał w odwołaniu i nie przedstawił w tym zakresie żadnych dowodów, to nie można uznać, że
wystąpiły przesłanki określone w art. 224 ust. 1 Pzp. Zamawiający nie był zobowiązany do wzywania wykonawców do
złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny, zatem nie ma podstaw do stwierdzenia zaniechania przez Zamawiającego tej
czynności, skutkującego naruszeniem przepisów ustawy Pzp.
Zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia ofert Konsorcjum Ecol-Unicon, Konsorcjum
SAUR i wykonawcy Veolia,jako zawierających rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, w
szczególności poprzez zaniżenie wskazanych w odwołaniu pozycji kosztorysowych.
W danym stanie faktycznym zarzut powyższy jest całkowicie niezasadny.
Rażąco niska cena została zdefiniowana w orzecznictwie zarówno KIO, jak i sądów okręgowych. Rażąco niska
cena jest to cena niewiarygodna, oderwana od realiów rynkowych, wskazująca na fakt realizacji zamówienia poniżej
kosztów ponoszonych przez wykonawcę. Ewentualne odrzucenie oferty wykonawcy z uwagi na wystąpienie rażąco
niskiej ceny lub kosztu musi zostać poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego opisanego w art. 224
Pzp. Przesłanką odrzucenia oferty ze względu na rażąco niską cenę lub koszt może być wyłącznie zaniżenie ceny
całkowitej dotyczącej przedmiotu zamówienia, a nie części tej ceny, przy czym istotny wpływ na ocenę, czy cena
ofertowa jest rażąco niska może mieć zaniżenie ceny lub kosztu części oferty.
W ocenie Izby, nie budzi żadnych wątpliwości fakt, że Zamawiający nie jest uprawniony do odrzucenia oferty, jako
zawierającej rażąco niską cenę, bez umożliwienia danemu wykonawcy złożenia wyjaśnień dotyczących uzasadnienia
wysokości zaoferowanej ceny.
W powyższym zakresie orzecznictwo jest jednoznaczne i wskazuje, że jeżeli wykonawca nie został wezwany
przez zamawiającego do złożenia wyjaśnień, to zamawiający nie może odrzucić jego oferty, jako zawierającej rażąco
niską cenę.
Zatem, skoro żaden z wykonawców w przedmiotowym postępowaniu nie był wzywany na podstawie art. 224 ust.
1 lub 2 Pzp do złożenia wyjaśnień dotyczących zaoferowanej ceny, to Zamawiający nie był uprawniony odrzucić żadnej z
tych ofert na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp. W tym zakresie Zamawiający nie naruszył przepisów ustawy Pzp.
Zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1233), poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Konsorcjum Ecol-Unicon,
Konsorcjum SAUR i wykonawcy Veolia,jako złożonych w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu
ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, pomimo zastosowania przez wykonawców tzw.
inżynierii cenowej/manipulacji cenowej w zakresie sposobu kalkulacji cen przedstawionych w formularzu cenowym w
zakresie dotyczącym wynagrodzenia kosztorysowego.
Przepis art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp stanowi, że zamawiający ma obowiązek odrzucić ofertę, która została złożona w
warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Generalną
definicję czynu nieuczciwej konkurencji zawiera przepis art. 3 ust. 1 uznk, który stanowi, że czynem nieuczciwej
konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego
przedsiębiorcy lub klienta. Zatem, zachowania wypełniające definicję z art. 3 ust. 1 uznk stanowią czyny nieuczciwej
konkurencji, a tym samym, aby uznać określone zachowanie wykonawcy za czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu
art. 3 ust. 1 uznk, konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek:
1) działanie podjęte jest w związku z działalnością gospodarczą,
2) działanie to wskazuje na sprzeczność z prawem lub dobrymi obyczajami,
3) doszło do zagrożenia lub naruszenia interesu innego przedsiębiorcy lub klienta.
Sprzeczność z prawem oznacza sprzeczność danego zachowania z obowiązującymi przepisami prawa.
Odnośnie pojęcia „naruszenia dobrych obyczajów” na uwagę zasługuje stanowisko wyrażone przez Sąd Apelacyjny w
Katowicach w wyroku z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt V ACa 371/07, który wskazał, że „Dobre obyczaje to normy
moralne i obyczajowe w stosunkach gospodarczych (tzw. uczciwość kupiecka), a więc reguły znajdujące się poza ramami
systemu prawa. Wyrażają się pozaprawnymi normami postępowania, którymi powinni kierować się przedsiębiorcy. Ich
treści nie da się określić wiążąco w sposób wyczerpujący, ponieważ kształtowane są przez ludzkie postawy
uwarunkowane zarówno przyjmowanymi wartościami moralnymi, jak i określonego zachowania jako naruszającego dobre
obyczaje pozostawiona jest orzecznictwu, gdy istotne znaczenie mają tu oceny zorientowane na zapewnienie
niezakłóconego funkcjonowania konkurencji poprzez rzetelne i niezafałszowane współzawodnictwo”. Pojęcie „interesu”, o
którym mowa w art. 3 ust. 1 uznk rozumiane jest szeroko. Interes przedsiębiorcy lub klienta może być istniejący lub
przyszły, oczekiwany. Należy przyjąć, że zamawiający, któremu jest składana oferta, występuje jako klient w stosunku do
wykonawcy. Zamawiający natomiast, jako klient wykonawcy, posiada interes w tym, aby przedmiot zamówienia został
wykonany rzetelnie za określone wynagrodzenie w określonym w umowie terminie.
Dla uznania danego zachowania za czyn nieuczciwej konkurencji, interes o którym mowa w art. 3 ust. 1 uznk
musi zostać naruszony danym zachowaniem lub też musi wystąpić zagrożenie tego interesu, tj. sytuacja, która realnie w
przyszłości może spowodować powstanie szkody w interesie przedsiębiorcy lub klienta.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy zauważyć, że stwierdzenie, czy złożenie oferty nastąpiło w warunkach
czynu nieuczciwej konkurencji wymaga wszechstronnej oceny zaistniałych okoliczności faktycznych pod kątem
spełnienia wszystkich przesłanek do uznania określonego zachowania za czyn nieuczciwej konkurencji. Zauważyć też
należy, że odrzucenie oferty na tej podstawie, jako decyzja o charakterze eliminacyjnym w postępowaniu o udzielenie
zamówienia publicznego, powinno zostać poprzedzone wezwaniem wykonawcy do złożenia stosownych wyjaśnień na
podstawie art. 223 ust. 1 Pzp.
Z materiału sprawy wynika, że zarzucany przez Odwołującego w niniejszym postępowaniu trzem wykonawcom
czyn nieuczciwej konkurencji z pewnością nie polega na stosowaniu przez tych wykonawców „inżynierii cenowej” w
postaci manipulowania cenami jednostkowymi mającymi przełożenie na kryteria oceny ofert, mającego na celu uzyskanie
wyższej punktacji w ramach kryteriów oceny ofert. Zawyżenie ceny ryczałtowej, co podnosił Odwołujący, powoduje
bowiem uzyskanie mniejszej ilości punktów w ramach kryteriów oceny ofert określonych w przedmiotowym
postępowaniu, a tym samym gorszą pozycję oferty w ramach oceny ofert. Odwołujący nie uzasadnił w sposób racjonalny
jakie korzyści mogliby uzyskać wykonawcy takim zachowaniem w świetle kryteriów oceny ofert.
Zebrany materiał dowodowy nie pozwala także na uznanie, że konkurencyjni w stosunku do Odwołującego
wykonawcy zastosowali w przedmiotowym postepowaniu manipulację cenową, polegającą na tym, że w celu uzyskania
większego zysku z realizacji zamówienia zawyżyli cenę w części ryczałtowej jednocześnie zaniżając cenę części
zamówienia, rozliczanej kosztorysowo. Odwołujący twierdził, że ilościowo zakres czynności rozliczanych kosztorysowo
może być znacznie większy niż szacunki Zamawiającego i z tego wywodził znaczny wzrost niedoszacowanych przy
realizacji zamówienia kosztów w tym zakresie w kwestionowanych ofertach, co przeczy z kolei wywodom
Odwołującego, że zaniżona kosztowo część zamówienia nie jest gwarantowana i może nie zostać udzielona
(podobieństwo do prawa opcji). Odwołujący nie podjął nawet próby wykazania, że czynności objęte wynagrodzeniem
kosztorysowym mogą w ogóle nie wystąpić, a przez to koszty ich wykonania wkalkulowane w wynagrodzeniu
ryczałtowym zostaną w sposób nienależny poniesione przez Zamawiającego.
W ocenie Izby, w powyższym zakresie argumentacja Odwołującego była niespójna. Odwołujący nie wykazał tym
samym, na czym miałoby polegać nieuczciwe zachowanie wykonawców, w szczególności, w jakim konkretnie celu
zachowanie to miałoby być podjęte aż przez trzech wykonawców w przedmiotowym postępowaniu, biorąc pod uwagę
uwarunkowania tego zamówienia.
Odwołujący podnosił, że projektowane postanowienia umowy w zakresie rozliczenia ryczałtowego i
kosztorysowego za wykonanie umowy, jako stwarzające ryzyko dopuszczenia się przez wykonawców biorących udział
w postępowaniu nieuczciwości w wycenie, powinny skłonić Zamawiającego do przyjrzenia się sposobie kalkulacji ceny
ofertowej i ustalenia, czy wykonawcy nie dokonali „przerzucenia kosztów” do części zamówienia gwarantowanego
(rozliczanego ryczałtowo), czym naraziliby Zamawiającego na zawyżoną zapłatę ze szkodą dla Zamawiającego i
finansów publicznych w wymiarze ogólnym. Ponadto, widząc znaczne dysproporcje pomiędzy wynikiem szacowania
poszczególnych pozycji, a ceną jednostkową netto przedstawioną przez wykonawców Zamawiający mógł ustalić, że
niektóre z cen wynagrodzenia kosztorysowego zostały znacznie zaniżone.
W ocenie Izby, Zamawiający dokonał należytego badania ofert w powyższym zakresie, kierując się zasadą
proporcjonalności, uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Po pierwsze, Zamawiający stwierdził
występowanie niższych ceny cen jednostkowych niż szacowane przez Zamawiającego we wszystkich złożonych
ofertach. Po drugie, ceny wskazane w poszczególnych pozycjach w złożonych ofertach są zróżnicowane, co wskazuje,
że każdy wykonawca wyceniał poszczególne pozycje w sposób indywidualny, odpowiadający jemu dostępnym
warunkom, a zatem są to ceny konkurencyjne. Zamawiający uzyskał dodatkowo od wszystkich wykonawców
potwierdzenie w trybie art. 223 ust. 1 Pzp potwierdzenie o skalkulowaniu wszystkich kosztów w ramach poszczególnych
pozycji kosztorysowych. Odwołujący natomiast, twierdząc, że w cenie ryczałtowej Zamawiający zapłaci wykonawcy m.
in. za materiały, uszczelki, śruby, koszty pracy, transportu w zakresie dot. poz. 13 (wymiana wodomierzy), koszty pracy,
transportu, igłofiltrów - w zakresie dot. poz. 46 (uszczelnienie studni), koszty materiałów, robocizny i sprzętu - w zakresie
poz. 51 (montaż odwodnienia liniowego 300, F900 z prefabrykowaną opaską betonową) wówczas, gdy potrzeba
wykonania zakresu zamówienia dot. wymienionych pozycji nie wystąpi, nie wykazał, że taka sytuacja realnie jest możliwa
w ramach realizacji zamówienia, a tym bardziej, że w ramach zarzutu rażąco niskiej ceny Odwołujący podnosił
argumentację przeciwną, tj. że zakres prac rozliczanych kosztorysowo będzie w rzeczywistości większy, co wynika z
doświadczeń Odwołującego, realizującego tożsamy przedmiot zamówienia.
Reasumując, Izba stwierdziła, że Zamawiający nie miał podstaw do odrzucenia ofert Konsorcjum ECOL.
Konsorcjum SAUR oraz wykonawcy Veolia, jako złożonych w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, tj. w oparciu o
art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp.
Zarzut ewentualny - naruszenia art. 223 ust. 1 Pzp, poprzez zaniechanie wezwania Konsorcjum Ecol-Unicon,
Konsorcjum SAUR, wykonawcy Veoliado wyjaśnień celem ustalenia czy wykonawcy nie dokonali przeniesienia kosztów
wykonania usług wchodzących w zakres rozliczany kosztorysowo do kosztów wykonania usług wchodzących w zakres
rozliczany ryczałtowo w odniesieniu do pozycji wskazanych odpowiednio w zarzucie nr 1, w celu zapewnienia sobie
wyższego wynagrodzenia ryczałtowego, a obniżenia wysokości ceny ofertowej za część II rozliczaną kosztorysowo.
W ocenie Izby, zarzut powyższy nie potwierdził się. Jak wskazano już w odniesieniu do zarzutów powyżej,
Odwołujący nie wykazał racjonalności zarzucanego nieuczciwego działania wykonawców w świetle przyjętych w
postępowaniu kryteriów oceny ofert. Wyższa cena za część ryczałtową skutkowała bowiem przyznaniem mniejszej
liczby punktów i większym ryzykiem nieuzyskania zamówienia. Ponadto, Odwołujący podnosił, że część kosztów z
pozycji kosztorysowych została przeniesiona do części ryczałtowej, nie próbując nawet wykazać, na jakim poziomie są
to koszty w przypadku każdego z trzech różnych wykonawców. Nie można pominąć również okoliczności, że
Konsorcjum Ecol-Unicon jednoznacznie wykazało w oparciu o przedłożoną dokumentację, której treść została
zastrzeżona jako tajemnica przedsiębiorstwa, że kwestionowane w odwołaniu koszty w jego ofercie zostały
skalkulowane w sposób realny. Dodatkowo, Zamawiający, biorąc pod uwagę dysproporcje pomiędzy własnym
szacunkiem wartości zamówienia a wycenami pozycji kosztorysowych dokonanymi przez wykonawców w dniu 19
marca 2024 r. wezwał wszystkich wykonawców (również Odwołującego) do potwierdzenia zgodności ich ofert z
wymaganiami dokumentacji przetargowej, w tym także do potwierdzenia, że zaoferowane w danych pozycjach
formularza cenowego kwoty uwzględniają wszystkie koszty niezbędne do prawidłowego wykonania czynności opisanych
w tych pozycjach. Wszyscy wykonawcy w przedmiotowym postępowaniu potwierdzili, że wskazane przez nich w
określonych pozycjach formularza cenowego kwoty obejmują wszystkie materiały i koszty niezbędne do prawidłowego
wykonania czynności opisanych w tych pozycjach.
W powyższych okolicznościach nie sposób Zamawiającemu zarzucić braku należytego zbadania ofert oraz
naruszenia art. 223 ust. 1 Pzp, poprzez nieuzyskanie wyjaśnień w kontekście zarzutu złożenia ofert w warunkach czynu
nieuczciwej konkurencji.
Uwzględniając powyższy stan rzeczy, ustalony w toku postępowania, Izba orzekła,
jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1710 ze zm.) oraz § 5 pkt 1 i 2 oraz § 8 ust. 2 pkt 1
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od
odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz.U. z 2020 r. 2437).
Przewodniczący: …………………………
…………………………
…………………………