Sygn. akt: KIO 1182/26, KIO 1188/26
POSTANOWIENIE
Warszawa, dnia 8 kwietnia 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:
Członkowie:
Anna Wojciechowska
Monika Banaszkiewicz
Marek Bienias
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 8 kwietnia 2026 r. w Warszawie odwołania
wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej:
- w dniu 16 marca 2026 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia w Konsorcjum
firm: VF Vize Danismanlik Hizmetleri Ticaret Limited Sirketi oraz Gateway Management Lojistik Anonim Sirketi z
siedzibą w Stambule, Turcja (KIO 1182/26),
- w dniu 16 marca 2026 r. przez wykonawcę BLS International Services Limited z siedzibą w NEW DELHI, Delhi,
Indie (KIO 1188/26),
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Skarb Państwa - Konsulat Generalny Rzeczypospolitej
Polskiej w Stambule, działającego w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa - Ambasady
Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Turcji z siedzibą w Ankarze
postanawia:
1.Odrzuca odwołania.
2.Kosztami postępowania w sprawie KIO 1182/26 obciążawykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia w Konsorcjum firm: VF Vize Danismanlik Hizmetleri Ticaret Limited Sirketi oraz Gateway
Management Lojistik Anonim Sirketi z siedzibą w Stambule, Turcja i zalicza w poczet kosztów postępowania
odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez
wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia w Konsorcjum firm: VF Vize Danismanlik
Hizmetleri Ticaret Limited Sirketi oraz Gateway Management Lojistik Anonim Sirketi z siedzibą w Stambule, Turcja
tytułem wpisu od odwołania.
3.Kosztami postępowania w sprawie KIO 1188/26 obciąża wykonawcę BLS International Services Limited
z siedzibą w NEW DELHI, Delhi, Indiei zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł
00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę BLS International Services
Limited z siedzibą w NEW DELHI, Delhi, Indie tytułem wpisu od odwołania.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący: ………………………
Członkowie: ………………………
………………………
Sygn. akt: KIO 1182/26, KIO 1188/26
Uzasadnienie
Zamawiający – Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Stambule - prowadzi postępowanie o udzielenie
zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo
zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. 2024 r., poz. 1320 z późn. zm. – dalej „ustawa pzp”), pn. „Usługi
przyjmowania wniosków wizowych na rzecz polskich placówek zagranicznych w Republice Turcji” znak:
KG.STAM.270.5.2024. Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu
27 czerwca 2025 r., numer publikacji ogłoszenia: 416917-2025, numer wydania: OJ S 121/2025.
KIO 1182/26
W dniu 16 marca 2026 r. odwołanie wnieśli wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia w
Konsorcjum firm: VF Vize Danismanlik Hizmetleri Ticaret Limited Sirketi oraz Gateway Management Lojistik Anonim
Sirketi z siedzibą w Stambule, Turcja – dalej Odwołujący. Odwołujący wniósł odwołanie wobec czynności unieważnienia
postępowania z dnia 6 marca 2026 r. na podstawie art. 255 pkt 2 ustawy pzp, z powołaniem się na przesłankę
odrzucenia wszystkich ofert złożonych w postępowaniu, pomimo faktu, iż czynność odrzucenia oferty Odwołującego
(dokonana w dniu 15 stycznia 2026 r.) nie ma charakteru ostatecznego i nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej z uwagi
na zawisłe i wciąż nierozstrzygnięte postępowanie przed Sądem Okręgowym w Warszawie - Sądem Zamówień
Publicznych, zainicjowane skargą Odwołującego na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 5 stycznia 2026 r. (sygn.
akt KIO 5128/25).
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie: art. 255 pkt 2 ustawy pzp w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy pzp
przez unieważnienie postępowania w sytuacji, w której odrzucenie oferty Konsorcjum VFS Global wskutek wyroku KIO z
dnia 5 stycznia 2026 r. sygn. akt KIO 5128/25 nie jest ostateczne w związku ze skargą Odwołującego z dnia 28 stycznia
2026 r. wniesioną do Sądu Okręgowego w Warszawie XXIII Wydział Odwoławczy i Zamówień Publicznych,
zarejestrowaną pod sygn. akt XXIII Zs 24/26 i oczekującą na rozstrzygnięcie. W przypadku pozytywnego dla Konsorcjum
VFS Global rozstrzygnięcia jego skargi, oferta Konsorcjum VFS Global będzie jedyną ofertą niepodlegającą odrzuceniu i
jako taka zostanie uznana za najkorzystniejszą, przez co Konsorcjum VFS Global będzie mogło zawrzeć umowę z
Zamawiającym.
Odwołujący w oparciu o wyżej wskazane zarzuty wniósł o uwzględnienie odwołania, jak również nakazanie
Zamawiającemu: unieważnienia czynności unieważnienia postępowania.
KIO 1188/26
W dniu 16 marca 2026 r. odwołanie wniósł wykonawca BLS International Services Limited z siedzibą w NEW
DELHI, Delhi, Indie – dalej Odwołujący. Odwołujący wniósł odwołanie wobec:
- czynności odrzucenia oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 13 ustawy pzp pomimo tego, że Odwołujący
nie został wezwany w dniu 18 lutego 2026 r. do wyrażenia pisemnej zgody na wybór jego oferty jako najkorzystniejszej, a
zatem nie był zobowiązany do jej udzielenia w terminie do dnia 20 lutego 2026 r., a nadto pismem z dnia 27 lutego 2026 r.
wyraził wolę wyboru jego oferty pomimo upływu terminu związania ofertą i wolę zawarcia umowy w sprawie zamówienia;
- czynności unieważnienia postępowania na podstawie art. 255 pkt 2 ustawy pzp pomimo tego, że oferta Odwołującego
nie podlega odrzuceniu, a zatem nie wystąpiły przesłanki unieważnienia postępowania.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1. art. 226 ust. 1 pkt 13 w zw. z art. 16 pkt. 3 ustawy pzp oraz art. 65 § 1 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy pzp przez
czynności odrzucenia oferty Odwołującego z uwagi na brak wyrażenia pisemnej zgody na wybór oferty Odwołującego
jako najkorzystniejszej do dnia 20 lutego 2026 r. pomimo tego, że Odwołujący nie został wezwany w dniu 18 lutego 2026
r. do wyrażenia pisemnej zgody na wybór jego oferty jako najkorzystniejszej, a zatem nie był zobowiązany do jej
udzielenia w terminie do dnia 20 lutego 2026 r., a nadto pomimo tego, że Odwołujący w sposób jednoznaczny wyrażał i
podtrzymywał zgodę na wybór jego oferty, jako najkorzystniejszej i zamiar zawarcia umowy w sprawie zamówienia;
2. art. 255 pkt 2 ustawy pzp przez czynność unieważnienia postępowania pomimo tego, że oferta Odwołującego nie
podlega odrzuceniu, a zatem nie wystąpiły przesłanki unieważnienia postępowania.
Odwołujący w oparciu o wyżej wskazane zarzuty wniósł o uwzględnienie odwołania, jak również nakazanie
Zamawiającemu:
1. unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 13 ustawy pzp.
2. unieważnienia czynności unieważnienia postępowania.
3. ewentualnie wezwania Odwołującego w trybie art. 252 ust. 2 ustawy pzp do wyrażenia pisemnej zgody na wybór jego
oferty, pomimo upływu terminu związania ofertą;
4. dokonania ponownej czynności badania i oceny ofert.
Izba ustaliła, co następuje:
Izba ustaliła, że odwołania czynią zadość wymogom proceduralnym zdefiniowanym w Dziale IX ustawy z dnia 11
września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych, tj. odwołania nie zawierają braków formalnych oraz został uiszczony od
nich wpis.
Izba ustaliła, że do postępowania odwoławczego zgłosili przystąpienie:
- po stronie zamawiającego w sprawie KIO 1188/26 – wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia w
Konsorcjum firm: VF Vize Danismanlik Hizmetleri Ticaret Limited Sirketi oraz Gateway Management Lojistik Anonim
Sirketi z siedzibą w Stambule, Turcja
- po stronie odwołującego w sprawie KIO 1182/26 – wykonawca BLS International Services Limited z siedzibą w NEW
DELHI, Delhi, Indie
Izba postanowiła stwierdzić nieskuteczność zgłoszonych przystąpień i nie dopuścić ww. Wykonawców do udziału w
postępowaniu odwoławczym. Izba zauważa, że przystąpienie w sprawie KIO 1188/26 zgłosił podmiot mający siedzibę w
Republice Turcji. Natomiast w sprawie KIO 1182/26 podmiot mający siedzibę w Republice Indii. Republika Turcji
i Republika Indii to państwa trzecie, które nie zawarły z Unią Europejską umowy międzynarodowej gwarantującej na
zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych. Podkreślić należy, że środki ochrony prawnej,
w świetle wykładni pro unijnej, nie przysługują wykonawcom pochodzącym z państw trzecich niebędących stronami
umów międzynarodowych, o czym szerzej w uzasadnieniu odrzucenia odwołania. Instytucja przystąpienia do
postępowania odwoławczego uregulowana została w DZIALE IX: „Środki ochrony prawnej” ustawy pzp. Natomiast
zgodnie z art. 525 ust. 3 ustawy pzp: „3. Wykonawcy, którzy przystąpili do postępowania odwoławczego, stają się
uczestnikami postępowania odwoławczego, jeżeli mają interes w tym, aby odwołanie zostało rozstrzygnięte na korzyść
jednej ze stron.” Zarówno odwołanie jak i przystąpienie są istotnymi narzędziami ochrony interesów wykonawców w
zamówieniach publicznych. Skoro wykonawcom z państw trzecich, które nie zawarły z Unią Europejską umowy
międzynarodowej nie przysługują środki ochrony prawnej to należy zdaniem Izby uznać, że zakaz ten dotyczy nie tylko
odwołania, ale również przystąpienia, które pozwalają wykonawcom na ochronę swoich interesów. (tak też: Krajowa Izba
Odwoławcza w wyroku z dnia 25 lutego 2026 r. w sprawach połączonych o sygn. akt: KIO 4921/25, KIO 4924/25).
Mając powyższe na względzie Izba uznała, że ww. Wykonawcy nie posiadają legitymacji do skorzystania ze środka
ochrony prawnej jakim jest możliwość przystąpienia do postępowania odwoławczego po jednej ze stron. W konsekwencji
Izba uznała przystąpienia za nieskuteczne i nie dopuściła ww. wykonawców do udziału w postępowaniu odwoławczym.
Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, odwołania wraz z załącznikami i
przystąpienia wraz z załącznikami.
Na podstawie tych dokumentów, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła:
Odwołania w obu sprawach podlegały odrzuceniu na podstawie art. 528 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym: „Izba odrzuca
odwołanie, jeżeli stwierdzi, że: odwołanie zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony.”
Izba ustaliła, że odwołanie w sprawie KIO 1182/26 zostało wniesione przez wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia w Konsorcjum firm: VF Vize Danismanlik Hizmetleri Ticaret Limited Sirketi oraz Gateway
Management Lojistik Anonim Sirketi z siedzibą w Stambule, Turcja. Natomiast odwołanie w sprawie KIO 1188/26 wniósł
wykonawca BLS International Services Limited z siedzibą w NEW DELHI, Delhi, Indie.
Niewątpliwie, odwołania wnieśli wykonawcy, którzy mają siedzibę w Republice Turcji (KIO 1182/26) oraz wykonawca
mający siedzibę w Republice Indii, a więc w państwach trzecich, które nie zawarły z Unią Europejską umowy
międzynarodowej gwarantującej na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych. Izba
zauważa, że Odwołujący w obu sprawach nie uzasadnili w odwołaniu legitymacji do wniesienia odwołania.
Mając powyższe na względzie Izba kierując się przede wszystkim tezami wynikającymi z orzeczeń wydanych w trybie
prejudycjalnym przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej: wyrok z dnia 22 października 2024 r. w sprawie C652/22, Kolin oraz wyrok z dnia 13 marca 2025 r., w sprawie C-266/22, Qingdao, a także wyroku Sądu Okręgowego
w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych z dnia 23 czerwca 2025 r., w sprawie o
sygn. akt XXIII Zs 26/25 uznała, że odwołania zostały wniesione przez wykonawców z państw trzecich, którym nie
przysługują środki ochrony prawnej przewidziane w ustawie pzp, zaimplementowane z dyrektywy odwoławczej.
Jak wynika z wyroku TSUE w sprawie C-652/22, Trybunał uznał wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
za niedopuszczalny i wskazał: „64. Zważywszy, że wykonawcom z państw trzecich, które nie zawarły z Unią umowy
międzynarodowej gwarantującej równy i wzajemny dostęp do zamówień publicznych, nie przysługuje prawo do „nie mniej
korzystnego traktowania” na podstawie art. 43 dyrektywy 2014/25, podmiot zamawiający może przedstawić w
dokumentach zamówienia warunki traktowania, które mają odzwierciedlać obiektywną różnicę między sytuacją prawną
tych wykonawców a sytuacją prawną wykonawców z Unii i z państw trzecich, które zawarły z Unią taką umowę
w rozumieniu wskazanego art. 43. 65. W każdym razie organy krajowe nie mogą interpretować krajowych przepisów
transponujących dyrektywę 2014/25 w ten sposób, że mają one zastosowanie również do wykonawców z państw trzecich,
które nie zawarły takiej umowy z Unią, którzy zostaliby dopuszczeni przez podmiot zamawiający do udziału
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w danym państwie członkowskim, i to pod rygorem naruszenia
wyłącznego charakteru kompetencji Unii w tej dziedzinie. 66. O ile można sobie wyobrazić, że zasady traktowania takich
wykonawców powinny być zgodne z określonymi wymogami, takimi jak wymóg przejrzystości lub proporcjonalności, o
ty le środek odwoławczy jednego z nich mający na celu podniesienie naruszenia takich wymogów przez podmiot
zamawiający może być badany wyłącznie w świetle prawa krajowego, a nie prawa Unii.” Niewątpliwie Trybunał stwierdził,
że krajowych przepisów transponujących dyrektywę 2014/25 nie można wykładać w taki sposób, że mają one
zastosowanie również do wykonawców z państw trzecich, które nie zawarły takiej umowy z Unią, gdyż naruszałoby to
wyłączną kompetencję Unii w tej dziedzinie. Co więcej stwierdził, że środek odwoławczy wniesiony przez podmiot z
takich państw, w którym są podnoszone naruszenia wymogów takich jak przejrzystości i proporcjonalności, może być
badany wyłącznie w świetle prawa krajowego, a nie unijnego. Skoro więc polskie przepisy dopuszczające wniesienie
środka ochrony prawnej stanowią implementację dyrektywy odwoławczej to odwołanie wniesione przez podmiot z
państwa trzeciego, które nie zawarło z Unią umowy międzynarodowej gwarantującej równy i wzajemny dostęp do
zamówień publicznych jest niedopuszczalne i zasadnym jest uznanie, że zostało wniesione przez podmiot
nieuprawniony. Zdaniem Izby, jakkolwiek Trybunał zważył, że wykonawcom z państw trzecich, które nie zawarły z Unią
umowy międzynarodowej gwarantującej równy i wzajemny dostęp do zamówień publicznych, nie przysługuje prawo do
„nie mniej korzystnego traktowania” na podstawie art. 43 dyrektywy 2014/25 i pozostawił w gestii podmiotu
zamawiającego decyzję o dopuszczeniu takich wykonawców do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia
publicznego oraz określenie zasad i warunków ich udziału to jednak jednoznacznie stwierdził, że: „środek odwoławczy
jednego z nich mający na celu podniesienie naruszenia takich wymogów przez podmiot zamawiający może być badany
wyłącznie w świetle prawa krajowego, a nie prawa Unii.”
Zgodnie z art. 513 ustawy pzp odwołanie przysługuje m.in. na niezgodną z przepisami ustawy czynność zamawiającego
podjętą w postępowaniu o udzielenie zamówienia bądź zaniechanie czynności, do której zamawiający był obowiązany na
podstawie ustawy. Rozpoznanie zarzutów wobec wyżej wskazanych czynności czy zaniechań podnoszonych przez
wykonawców z państw trzecich prowadziłoby do przyznania im uprawnienia do dochodzenia praw do nie mniej
korzystnego traktowania, które takim wykonawcom nie przysługują.
Niezależnie zatem, czy udział podmiotów z takich państw został przewidziany w dokumentach zamówienia czy też nie to
odwołanie w świetle polskich przepisów ustawy pzp, w tym przepisów dotyczących wnoszenia środków ochrony
prawnej, transponujących unijne dyrektywy takim wykonawcom nie przysługuje. Powyższe potwierdzone zostało również
w wyroku TSUE z dnia 13 marca 2025 r., C-266/22, Qingdao, wydanego w trybie prejudycjalnym na wniosek złożony
przez Curtea de Apel București (sąd apelacyjny w Bukareszcie, Rumunia), w którym zaznaczono wyłączną kompetencję
Unii do stanowienia prawa lub przyjmowania prawnie wiążących aktów w zakresie dostępu do postępowań o udzielenie
zamówienia publicznego dla wykonawców z państw trzecich, które nie zawarły umowy międzynarodowej z Unią ale też
przedstawiono podobne wnioski w zakresie dopuszczalności wnoszenia środka ochrony prawnej przez podmioty z
państw trzecich: „66. Należy jeszcze podkreślić, że z uwagi na to, iż wykonawcom z państw trzecich, które nie zawarły z
Unią umowy międzynarodowej gwarantującej równy i wzajemny dostęp do zamówień publicznych, nie przysługuje prawo
do nie mniej korzystnego traktowania na podstawie art. 25 dyrektywy 2014/24, instytucja zamawiająca może przedstawić
w dokumentach zamówienia warunki traktowania, które mają odzwierciedlać obiektywną różnicę między sytuacją prawną
tych wykonawców a sytuacją prawną wykonawców z Unii i z państw trzecich, które zawarły z Unią taką umowę w
rozumieniu wskazanego art. 25. O ile można sobie wyobrazić, że te warunki traktowania muszą być zgodne z określonymi
zasadami i wymogami, takimi jak zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań, o tyle skarga zmierzająca
do podniesienia naruszenia takich zasad przez instytucję zamawiającą może być badana wyłącznie w świetle prawa
krajowego, a nie prawa Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 22 października 2024 r., Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret,
C-652/22, EU:C:2024:910, pkt 64, 66).”
Co więcej, właściwość takiej interpretacji, że odwołanie wniesione przez podmiot pochodzący z państwa trzeciego, które
nie zawarło z Unią umowy międzynarodowej gwarantującej równy i wzajemny dostęp do zamówień publicznych, powinno
zostać odrzucone potwierdzają przedstawione przez służby Komisji Europejskiej odpowiedzi na pytania zadane m.in.
przez sieć organów odwoławczych ds. zamówień publicznych, dotyczące warunków dopuszczalnego udziału
wykonawców z państw trzecich w unijnym rynku zamówień publicznych w nieoficjalnym dokumencie opublikowanym w
maju 2025 r.: „Udział w rynku zamówień publicznych oferentów z państw trzecich w świetle najnowszego orzecznictwa
Trybunału Sprawiedliwości (wyroki w sprawach C-652/22, Kolin i C-266/22, Qingdao)”.Izba wskazuje na te odpowiedzi,
które w sposób jednoznaczny odnoszą się do dopuszczalności wniesienia środka ochrony prawnej: „5.1. Instytucja
zamawiająca może jednak podjąć decyzję o stosowaniu tych samych warunków do ofert z nieobjętych nią państw trzecich
i traktować je nie mniej korzystnie niż oferty składane przez wykonawców z UE / państw objętych umową. Wykonawcom z
państw nieobjętych dyrektywą nie przysługuje jednak prawo do odwołania na mocy przepisów krajowych transponujących
prawodawstwo UE (pkt 66 wyroku w sprawie Qingdao). (…) 6.1. Organy krajowe nie mogą interpretować przepisów
krajowych transponujących unijne prawo zamówień publicznych jako mających zastosowanie również do wykonawców z
państw nieobjętych dyrektywą (zob. pkt 65 wyroku w sprawie Kolin). Skarga tych wykonawców, którzy twierdzą, że
instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający naruszył określone wymogi, może być rozpatrywana wyłącznie w świetle
prawa krajowego, a nie prawa UE (zob. pkt 66 wyroku w sprawie Kolin i pkt 66 wyroku w sprawie Qingdao). (…) 6.2.
Wykonawcom z państw nieobjętych dyrektywą nie przysługują żadne prawa wynikające z unijnego prawa zamówień
publicznych, w tym wymogi przejrzystości i proporcjonalności zapisane w prawie UE i transponowane do krajowego
porządku prawnego. Właściwe organy krajowe mogą wskazać inne przepisy krajowe (niebędące transpozycją unijnego
prawa zamówień publicznych), na których mogliby polegać tacy wykonawcy.”
Powyższe rozważania znalazły również potwierdzenie w wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 23 czerwca
2025 r., w sprawie o sygn. akt XXIII Zs 26/25 zapadłym w stanie faktycznym, gdzie postępowanie o udzielenie
zamówienia zostało wszczęte przed wydaniem ww. wyroków TSUE, a zamawiający nie zawarł w dokumentach
zamówienia postanowień, które ograniczałyby dostęp do udziału w postępowaniu wykonawcom z państw trzecich innych
niż Rosja. Sąd zmieniając zaskarżone orzeczenie odrzucił odwołanie jako wniesione przez podmiot nieuprawniony
i zważył, że podmioty z państw trzecich nie są uprawione powoływać się ani na dyrektywę klasyczną ani na dyrektywę
odwoławczą, a więc i na przepisy krajowe dotyczące odwołań, które tą dyrektywę implementują. W uzasadnieniu Sąd
zważył m.in.: „Sąd Okręgowy nie miał wątpliwości, że przedmiotowe wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
wydane w sprawie Kolin oraz w sprawie Qingdao jako wydane w trybie prejudycjalnym, których funkcją jest dokonywanie
wykładni prawa unijnego są wiążące dla wszystkich państw członkowskich w tym Krajowej Izby Odwoławczej oraz sądów
krajowych, w tym Sądu Okręgowego w Warszawie — Sądu Zamówień Publicznych. (…) wykładnia prawa unijnego
zawarta w wyroku prejudycjalnym Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej formalnie nie stanowi nowego aktu
prawotwórczego, toteż wykładnia ta jest skuteczna właśnie z mocą wsteczną (ex tunc). Zgodnie z wyżej już wspomnianą
doktryną acte ćclairć wykładnię tę powinny wykorzystywać wszystkie inne sądy krajowe, także sądy innych państw
członkowskich. (…) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku sprawie Kolin sygn. C-652/22 kategorycznie
stwierdził, że tureccy wykonawcy nie mogą powoływać się na zasady wynikające z unijnych dyrektyw, co prowadzi
jednoznacznie do wniosku, że […] nie mógł powołać się w odwołaniu na art. 16 ustawy PZP i domagać się wynikających z
niego uprawnień. (…) w ocenie Sądu Okręgowego nie chodzi tylko o zasadę równego traktowania wynikającą z
wspomnianego art. 16 ustawy PZP, ale wszelkie przepisy krajowe, które transponują przepisy unijnych dyrektyw.
Wskazano bowiem, że organy krajowe nie mogą interpretować krajowych przepisów transponujących dyrektywę 2014/25
w ten sposób, że mają one zastosowanie również do wykonawców z państw trzecich. Wobec powyższego należy wywieźć
jak zasadnie wskazywał Skarżący, że wykonawcom z Turcji nie przysługują zarzuty, które […] zawarł w odwołaniu.
Owszem w przedmiotowym wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zawarł stanowisko, że określone zasady
traktowania takich wykonawców powinny być w zgodzie z wymaganiami takimi jak wymóg przejrzystości czy
proporcjonalności, to jednak Trybunał stwierdza, że środek odwoławczy takiego wykonawcy mający na celu podniesienie
naruszenia takich wymogów przez zamawiającego może być badany, ale wyłącznie w świetle prawa krajowego. (…) to
stwierdzenie wypada rozumieć w ten sposób, że państwo członkowskie może wprowadzić do swojego porządku prawnego
przepisy całkowicie krajowe, czyli nie wynikającego z dyrektywy odwoławczej. Zatem każdy kraj członkowski ma swobodę
do ustanowienia systemu środków ochrony prawnej przysługujących wykonawcom spoza unii, które nie stanowiłyby
implementacji dyrektywy odwoławczej. Wobec powyższego wykonawcy nieobjęci stosownymi umowami nie mogą
polegać na przepisach Prawa zamówień publicznych stanowiących implementację dyrektyw unijnych i wywodzić z nich
jakikolwiek praw, (…) Odwołującemu jako podmiotowi nieuprawnionemu nie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania
do Krajowej Izby Odwoławczej w związku z prowadzonym przez Zamawiającego postępowaniem o udzielenie zamówienia
publicznego z powołaniem się na przepisy krajowe stanowiące implementację dyrektyw unijnych.”
Izba zauważa dalej, że konsekwencją powyższego ustawą z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień
publicznych oraz ustawy o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz.U. 2025 poz. 1165) wprowadzono m.in.
nowelizację regulacji dotyczących dostępu do środków ochrony prawnej. Zgodnie z art. 505 ust. 1a ustawy pzp w
brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą: „1a. Środki ochrony prawnej określone w niniejszym dziale nie przysługują
wykonawcy, uczestnikowi konkursu ani innemu podmiotowi, o którym mowa w ust. 1, pochodzącym z państw trzecich
niebędących stronami umów międzynarodowych.” W odniesieniu do wykonawcy pochodzącego z państwa trzeciego
niebędącego stroną umów międzynarodowych odwołanie podlega odrzuceniu na podstawie art. 528 pkt 2 ustawy pzp,
który stanowi: „Izba odrzuca odwołanie, jeżeli stwierdzi, że: 2) odwołanie zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony.”
Izba dostrzega przy tym, że znowelizowane przepisy, przede wszystkim wprowadzony art. 505 ust. 1a ustawy pzp nie
mają zastosowania w niniejszym postępowaniu odwoławczym z uwagi na dyspozycję art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy
zmieniającej: „2. Do postępowań odwoławczych prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych od
dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, które dotyczą: 1) postępowań o udzielenie zamówienia publicznego oraz
postępowań o zawarcie umowy ramowej wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, (…) – stosuje się
przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z uwzględnieniem art. 3.” Niemniej jednak jak wynika z
uzasadnienia nowelizacji ustawy pzp: projektowane zmiany miały wyłącznie na celu uwzględnienie w polskim porządku
prawnym skutków wyroków TSUE: „projektowane przepisy nie wprowadzają nowych reguł funkcjonowania rynku
zamówień publicznych w stosunku do tych, które są określone dyrektywami UE. Wyrok TSUE w sprawie C-652/22 Kolin
Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret AȘ jest orzeczeniem wydanym w trybie prejudycjalnym, w którym nie zostały określone
szczególne reguły czasowe dotyczące skutków tego wyroku. Zatem z wyroku tego wynika jedynie to, że Trybunał
potwierdził, jak należało i należy interpretować przepisy obowiązujących dyrektyw, a co za tym idzie implementujące je
przepisy krajowe.”
Odrzucając odwołania Izba miała więc na względzie, że orzeczenia TSUE wydane w trybie prejudycjalnym stanowią
wykładnię prawa unijnego, są wiążące i mają skutek ex tunc, co oznacza, że niezależnie od uregulowań dotyczących
środków ochrony prawnej w ustawie pzp, odwołanie wykonawcom z państw trzecich, które nie zawarły z Unią
Europejską umowy międzynarodowej gwarantującej równy i wzajemny dostęp do zamówień publicznych nie przysługuje i
nie przysługiwało również przed wydaniem ww. orzeczeń TSUE.
W konsekwencji Izba stwierdziła, że zarówno Odwołującemu mającemu siedzibę w Republice Turcji jak i Odwołującemu
mającemu siedzibę w Republice Indii, jako wykonawcom z państw trzecich, które nie zawarły z Unią Europejską umowy
międzynarodowej gwarantującej równy i wzajemny dostęp do zamówień publicznych, należy odmówić prawa do
odwołania jako podmiotom nieuprawionym do jego wniesienia, co znalazło odzwierciedlenie w sentencji orzeczenia.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 575 oraz art. 574 ustawy pzp, a także
w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 oraz § 8 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia
2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i
sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437 ze zm.) zaliczając na poczet niniejszego
postępowania odwoławczego koszty wpisów od odwołania uiszczone przez Odwołujących w obu sprawach.
Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji.
Przewodniczący: ………………………
Członkowie: ………………………
………………………