Sygn. akt: KIO 1178/24
WYROK
Warszawa, dnia 25 kwietnia 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodnicząca:Anna Chudzik
Monika Banaszkiewicz
Marek Bienias
Protokolant:
Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 8 kwietnia 2024 r.
przez wykonawcę Budimex S.A. z siedzibą w Warszawie,
w postępowaniu prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie,
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:
NDI S.A. z siedzibą w Sopocie, NDI Sopot S.A. z siedzibą w Sopocie,
orzeka:
1.Oddala odwołanie;
2.Kosztami postępowania obciąża wykonawcę Budimex S.A. z siedzibą w Warszawie i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania;
2.2.zasądza od Odwołującego na rzecz Przystępującego kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero
groszy) stanowiącą uzasadnione koszty uczestnika postępowania odwoławczego poniesione z tytułu
wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………
……………………
……………………
Sygn. akt: KIO 1178/24
Uzasadnienie
Zamawiający – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie– prowadzi w trybie
przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia pn. Budowa drogi S10 Szczecin-Piła, odcinek 1 –
węzeł „Szczecin Kijewo” (bez węzła) – węzeł „Szczecin Zdunowo” (z wyłączeniem obwodnicy Kobylanki, Morzyczyna i
Zieleniewa). Wartość zamówienia jest większa niż progi unijne. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane
w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 29 września 2023 r. pod numerem 2023/S 188-588255.
W dniu 8 kwietnia 2024 r. wykonawca Budimex S.A. wniósł odwołanie wobec czynności wyboru jako
najkorzystniejszej oferty Konsorcjum: NDI S.A., NDI Sopot S.A. (dalej: Konsorcjum NDI) i zaniechania odrzucenia tej
oferty oraz zaniechania wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu
naruszenie przepisów:
1)art. 226 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 17 ust. 2 i w zw. z art. 16 ustawy Pzp, przez zaniechanie odrzucenia oferty
Konsorcjum NDI, a w konsekwencji wybór oferty tego wykonawcy, mimo że jej treść jest niezgodna z warunkami
zamówienia, w tym z PFU, w zakresie:
-minimalnej długości obiektu ekologicznego (przejścia dla zwierząt dużych) na Trasie głównej z rzeką Płonia,
-długości odcinków kanalizacji deszczowej na Trasie głównej,
2)art. 239 ust. 1 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, przez dokonanie wyboru oferty Konsorcjum NDI jako
najkorzystniejszej i zaniechania odrzucenia oferty tego wykonawcy.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu: unieważnienia czynności wyboru oferty Konsorcjum NDI,
powtórzenia czynności badania i oceny ofert, odrzucenia oferty Konsorcjum NDI oraz uznania oferty złożonej przez
Odwołującego za najkorzystniejszą.
Długość obiektu ekologicznego (przejście dla zwierząt dużych)
Odwołujący wskazał, że zgodnie z treścią z Rozdziałem 1.1.3.3. PFU Zamawiający udostępnił Tabelę nr 1.1. z
Wykazem obiektów inżynierskich z informacją o przeszkodach koniecznych do pokonania w tym obiektów ekologicznych
(przejścia dla zwierząt) na trasie głównej, łącznicach, jezdniach dodatkowych oraz innych drogach i przeszkodach.
Tabela ta została w wyniku procedury zadawania pytań i odpowiedzi do treści dokumentacji zmodyfikowana w ten
sposób, że jej ujednolicona wersja w kluczowym dla odwołania zakresie wygląda następująco (po zmianach dokonanych
w wyniku odpowiedzi Zamawiającego z dnia 28 listopada 2023 r.):
Lp.
Kilometraż
orientacyjny wg
KP
2+160,00 (L)
Trasa główna z rzeką Płonia i
szlakiem migracji zwierząt dużych
Zgodnie z pkt 1.1.3.1 + przejście dolne dla
zwierząt dużych - parametry zgodne z DŚU*
MS / PZDsz
(M1)
2+160,00 (P)
Trasa główna z rzeką Płonia i
szlakiem migracji zwierząt dużych
Zgodnie z pkt 1.1.3.1 + przejście dolne dla
zwierząt dużych - parametry zgodne z DŚU*
MS / PZDsz
(M1)
Kolizja z przeszkodą
Parametry funkcjonalne przeszkód
Rodzaj obiektu
inżynierskiego
*DŚU – decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w
Szczecinie sygnatura W ONS-OŚ.420.27.2020.EP.37 z dnia 16.12.2022 r. zmieniona Decyzją Generalnego Dyrektora
Ochrony Środowiska nr DOOŚ-WDŚZIL.420.5.2023.ŁD.KB.9 z dnia 10.08.2023 r.
Dodatkowo, w ramach Rozdziału 1.1.3.3. PFU Zamawiający uwzględnił następującą klauzulę:
Procedury Zmiany nie stosuje się w przypadku opisanym w punkcie b) dla zmian szerokości lub długości obiektów
wyszczególnionych w DŚU (jeśli określono) w zakresie ± 10% za wyjątkiem współczynnika ciasnoty (jeśli został
określony w DŚU). Zmiany te zawierają się w Zaakceptowanej Kwocie Kontraktowej i Czasie na Ukończenie.
Poniżej Tabeli 1.1 z Wykazem obiektów inżynierskich Zamawiający umieścił objaśnienie do elementów
„parametry zgodne z DŚU” ze względu na fakt, że Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach Regionalnego
Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie (dalej jako: „RDOŚ”) sygnatura W ONS-OŚ.420.27.2020.EP.37 z 16
grudnia 2022 r. została zmieniona Decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej jako: „GDOŚ”) nr DOOŚW DŚZIL.420.5.2023.ŁD.KB.9 z 10 sierpnia 2023 r. i jest to okoliczność, którą wykonawcy powinni wziąć pod uwagę. W
związku z omawianym dopiskiem i objaśnieniem, aktualnie w odniesieniu do niniejszego postępowania parametry przejść
dla zwierząt dużych (przejścia dolne, o których mowa we wskazanych pozycjach nr 5 i 6 Tabeli 1.1) określa pkt 13
decyzji GDOŚ z 10 sierpnia 2023 r., którym uchylono pkt III.5 Decyzji RDOŚ w Szczecinie z 16 grudnia 2022 r. dotyczący
przejść dla zwierząt i postanowienia te określono na nowo. Zgodnie z tą decyzją przejścia dolne dla dużych zwierząt
powinny mieć minimalną długość 130 m. Odwołujący podkreślił, że zostało to również zaznaczone w uzasadnieniu
Decyzji GDOŚ.
Odwołujący wskazał, że zgodnie z Koncepcją Programową, w ramach pkt 7.1 „projektowane obiekty inżynierskie”,
pozycja nr 4 tabeli nr 17 „Zestawienie obiektów”, obiekt M1, kilometraż 2_160,00, długość rzeczonego obiektu powinna
wynosić 91,60. Podkreślił jednak, że Koncepcja Programowa stanowi opracowanie niewiążące, pewne
doszczegółowienie opisu przedmiotu zamówienia, które podlega dalszym modyfikacjom na przykład na skutek
odrębnych przepisów czy innych obowiązujących wytycznych. Na ten aspekt Koncepcji Programowej zwrócił zresztą
uwagę sam Zamawiający, który udzielił odpowiedzi na pytania wykonawców dotyczące Trasy głównej z rzeką Płonia i
szlaku migracji dużych zwierząt w kontekście minimalnej długości obiektu (pytania nr 594 i 133):
594 PFU
133 Decyzja
środowiskowa/ KP
1.1.3.3
Zamawiający w Tabeli 1.1 pozycja 4 wskazał obiekt
MS/PZDsz w kilometrażu 2+160,00 dla którego kolizja z Przejścia dla zwierząt należy
przeszkodą to Trasa główna z rzeką Płonia i szlakiem
zgodnie z warunkami
migracji zwierząt dużych. Czy obiekt ma spełniać zapisy wykonać
wydanych decyzji.
DŚU w zakresie zachowania minimalnej długości
obiektu, czyli 130,00m?
Zgodnie z zapisami decyzji środowiskowej
DOOŚWDŚZIL.420.5.2023.ŁD.KB.9 z dnia 10-08-2023 r.
wskazano jako długość obiektu nad rz. Płonią 130 m.
Zgodnie z koncepcją obiekt ten ma 91,6 m. Proszę o
wyjaśnienie rozbieżności.
KP nie jest materiałem wiążącym
we wskazanym zakresie.
Zamawiający informuje, że
inwestycja jest prowadzona w
systemie Projektuj i Buduj. Zatem
do obowiązków Wykonawcy
należy opracowanie dokumentacji
projektowej i uzyskanie wszelkich
wymaganych warunków, opinii,
uzgodnień i decyzji oraz przyjęcie
rozwiązań zapewniających
funkcjonalność i bezpieczeństwo
użytkowania zgodnie z SWZ,
przepisami prawa oraz
obowiązującymi normami
technicznymi w tym zakresie.
Odwołujący stwierdził, że z odpowiedzi Zamawiającego na pytanie nr 594 wynika, że przejścia dla zwierząt należy
wykonać zgodnie z warunkami wydanych decyzji, w tym przypadku Decyzji GDOŚ określającej minimalną długość
obiektu, tj. 130 m, a ponadto, że Koncepcja Programowa nie jest dokumentem wiążącym w zakresie tego parametru.
Ponadto Odwołujący zaznaczył, że w dokumentacji postępowania, jak i w ramach wyjaśnień, Zamawiający wielokrotnie
wskazywał na konieczność wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z DŚU. Poza wskazanymi wcześniej
postanowieniami, analogicznie także w rozdziale 1.2 pkt 4 PFU Zamawiający wskazał, że wiążącym dokumentem są
decyzje środowiskowe, według których należy opracować przygotowywaną ofertę: Wykonawca w ramach
Zaakceptowanej Kwoty Kontraktowej i Czasu na Ukończenie zaprojektuje rozwiązania i wykona Roboty zgodne z
Wymaganiami Zamawiającego na podstawie poniższych wiążących dokumentów, przekazanych przez Zamawiającego
(…) – decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (DŚU) wydanej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
w Szczecinie sygnatura W ONSOŚ.420.27.2020.EP.37 z dnia 16.12.2022 r. zmienionej Decyzją Generalnego Dyrektora
Ochrony Środowiska nr DOOŚ-W DŚZIL.420.5.2023.ŁD.KB.9 z dnia 10.08.2023 r z wyłączeniem zakresu zmian,
przewidzianych w PFU, które należy usankcjonować w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Zdanie,
Odwołującego, przyjęcie zgodnej z Koncepcją Programową długości obiektu – 91,60 m, która jest wprost sprzeczna z
wiążącą decyzją środowiskową jest sprzeczne z SWZ.
Odwołujący wskazał, że Zamawiający wezwał Konsorcjum NDI do wyjaśnień, w pytaniu 3 prosząc o podanie
wszystkich obiektów inżynierskich, jakie wykonawca przyjął do określenia wartości Oferty dla przeszkód wskazanych w
Tabeli nr 1.1 pkt 1.1.3.3 PFU, wraz z następującymi informacjami dla każdego obiektu osobno: a) przeszkoda, b) sposób
pokonania przeszkody, c) przewidywany kilometraż drogi, d) rodzaj obiektu inżynierskiego/rodzaj obiektu mostowego, e)
przewidywana długość całkowita i rozpiętość przęseł w [m], f) elementy drogi na obiekcie w [m], g) całkowita szerokość
obiektu [m], h) rodzaj konstrukcji, i) rodzaj posadowienia, j) koszt wskaźnikowy w PLN/m2. Pismem z 2 lutego 2024 r.
Konsorcjum NDI poinformowało, że Wykonawca potwierdza, że uwzględnił w swojej Ofercie wszystkie obiekty wymienione
w Tabeli nr 1.1 pkt 1.1.3.3 PFU oraz w tabeli 1.2 pkt 1.1.3.4. Zestawienie obiektów inżynierskich wraz z wymaganymi
informacjami wskazano w Załączniku nr 3. W załączniku nr 3, w zakresie pozycji nr 5 i nr 6 Konsorcjum NDI oświadczyło,
że przewidywana długość całkowita obiektu to 90,7 m.
Odwołujący podniósł, że zgodnie z udzielonymi wyjaśnieniami Konsorcjum NDI przewiduje całkowitą długość
przęseł zgodną z niewiążącą Koncepcją Programową, ale pomijającą wymagania wynikające wprost z Decyzji GDOŚ
oraz odpowiedzi Zamawiającego wskazujących na niewiążący charakter powyższego parametru. Uwzględniając nawet
klauzulę zamieszczoną przez Zamawiającego w ramach Rozdziału 1.1.3.3. PFU odnoszącą się do możliwości przyjęcia
zmiany szerokości lub długości obiektów wyszczególnionych w DŚU w zakresie +/- 10%, przyjęcie długości 90,7 m w
dalszym ciągu nie spełnia kryteriów Zamawiającego wynikających z decyzji GDOŚ. W ocenie Odwołującego przyjęcie
przez Konsorcjum NDI powyższego rozwiązania powoduje niezgodność oferty z warunkami zamówienia w rozumieniu
art. 226 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp.
Kanalizacja deszczowa
Odwołujący wskazał, że zgodnie z pkt III.2 Decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (dalej jako: „DŚU”) z 16
grudnia 2022 r., w ramach przedsięwzięcia należy zrealizować elementy przedstawione w ramach Załącznika nr 1 do
DŚU. W treści Załącznika nr 1 zaś wyszczególniono konkretne lokalizacje, w których powinna zostać zaprojektowana
kanalizacja deszczowa. Zamawiający przewidział, że kanalizacja deszczowa ma zostać uwzględniona w projekcie
wykonawców w ramach projektowanej drogi S10 w następujących kilometrażach:
-od km 0+000 – do km 1+900,
-od km 2+100 – do km 2+920,
-od km 3+880 do km 4+200.
Odwołujący podkreślił, że DŚU Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie sygnatura W ONSOŚ.420.27.2020.EP.37 z 16 grudnia 2022 r. została zmieniona Decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nr
DOOŚ-W DŚZIL.420.5.2023.ŁD.KB.9 z 10 sierpnia 2023 r. Decyzja GDOŚ w pkt 11 (strona 6 Decyzji GDOŚ) w zakresie
powołanego wyżej punktu III.2 określa: uchylam pkt III.2. ww. decyzji i w tym zakresie umarzam postępowanie organu I
instancji. Jednocześnie GDOŚ w Decyzji z dnia 10 sierpnia 2023 r. wykreślił postanowienie z pkt III.2, to pozostawił w
mocy sam Załącznik nr 1 z jedną odrębnością, wyszczególnioną w pkt 20 w zakresie przejść dla zwierząt. W
pozostałym zakresie Załącznik nr 1 do Decyzji RDOŚ pozostał w mocy, zgodnie z pkt 10 oraz 21 Decyzji GDOŚ.
Odwołujący wskazał, że Konsorcjum NDI w piśmie z 2 lutego 2024 r. udzieliło wyjaśnień na pytanie nr 9:jaki
zakres prac projektowych i sposób wykonania robót uwzględniono w ofercie Wykonawcy w sytuacji konieczności
zapewnienia skutecznego odprowadzenia wody z pasa drogowego do istniejących urządzeń melioracyjnych i odbiorników,
a ponadto czy Wykonawca w ramach realizacji systemu odwodnienia planuje zastosować przepompownie i w jakich
lokalizacjach. Konsorcjum wyjaśniło, że w ofercie przyjęto m.in. następujące założenie: Zaprojektowanie kanalizacji
deszczowej na następujących odcinkach trasy głównej km 0+550-1+900; 2+220-2+950; 3+600-4,200 oraz w rejonie rond
na węzłach. Zgodnie natomiast z Załącznikiem nr 1 do Decyzji RDOŚ w zakresie niezmienionym Decyzją GDOŚ,
należało w ofercie uwzględnił kanalizację deszczową w następujących kilometrażach: km 0+000-1+900, 2+100-2+920,
3+880-4+200. Zatem w ramach pierwszych dwóch odcinków Konsorcjum NDI zaprojektowało kanalizację deszczową
krótszą odpowiednio o 550 m i o 120 m, co powoduje niezgodność oferty z warunkami zamówienia.
Zdaniem Odwołującego, bez znaczenia pozostaje fakt, że Konsorcjum NDI w ramach trzeciego odcinka
zaplanowało kanalizację deszczową na dłuższym odcinku, bo już od km 3+600 zamiast wymaganego odcinka
rozpoczynającego się od km 3+880. Wyznaczone odcinki nie pokrywają się, a zgodnie z wytycznymi Zamawiającego z
dokumentacji postępowania należało zaprojektować kanalizację na konkretnie oznaczonych odcinkach.
Odwołujący zaznaczył, że zamówienie będzie realizowane w formule „zaprojektuj i wybuduj”, w którym przedmiot
zamówienia jest zdefiniowany za pomocą PFU wraz z załącznikami. To z tego dokumentu wynikają podstawowe
parametry inwestycji, co z kolei stanowi podstawę obliczenia planowanych kosztów zarówno na etapie projektowania, jak
i samych robót budowlanych. Opis przedmiotu zamówienia jest w tej formule bardziej ogólny, a w trakcie opracowywania
projektu budowlanego i wykonawczego wykonawca będzie miał możliwość opracowania rozwiązań szczegółowych
dostosowanych do uwarunkowań technicznych. W tym jednak przypadku, biorąc pod uwagę rozwiązania
zaproponowane przez wykonawcę Konsorcjum NDI, oferta tego wykonawcy powinna podlegać odrzuceniu, ponieważ nie
odpowiada wymaganiom Zamawiającego opisanym w dokumentacji postępowania.
Na marginesie Odwołujący wskazał, że zastosowanie przez Konsorcjum NDI rozwiązań niezgodnych z treścią
PFU w zakresie przejść dla zwierząt oraz kanalizacji deszczowej pozwoliło temu wykonawcy na osiągnięcie istotnych
oszczędności (co najmniej o kilka milionów zł), jakie generuje niezastosowanie się do minimalnej długości obiektu,
a także brak uwzględnienia kanalizacji deszczowej na całości odcinków przewidzianych w PFU.
W ocenie Odwołującego, wobec jednoznacznych informacji przedstawionych w wyjaśnieniach Konsorcjum NDI,
na obecnym etapie (tj. po wyborze oferty najkorzystniejszej) nie jest możliwe dodatkowe wezwanie tego wykonawcy do
złożenia wyjaśnień treści oferty czy też doprowadzenie do poprawienia złożonych oświadczeń jako jakiegokolwiek typu
omyłki pisarskiej, czy tzw. „innej”. Usankcjonowanie sposobu działania Konsorcjum NDI uchybiającego zasadom
rzetelnej wyceny oferty w sposób oczywisty i rażący naruszałoby podstawowe zasady prawidłowego prowadzenia
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę stanowiska stron,
Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba ustaliła, że Odwołujący spełnia określone w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp przesłanki korzystania ze środków
ochrony prawnej, tj. ma interes w uzyskaniu zamówienia, a naruszenie przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp
może spowodować poniesienie przez niego szkody polegającej na nieuzyskaniu zamówienia.
Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego skutecznie przystąpiło Konsorcjum NDI S.A., NDI
Sopot S.A. Izba stwierdziła, że ww. Konsorcjum zgłosiło przystąpienie do postępowania w ustawowym terminie,
wykazując interes w rozstrzygnięciu odwołania na Zamawiającego.
Mimo uwzględnienia przez Zamawiającego w całości zarzutów przedstawionych w odwołaniu, Izba – w związku z
wniesieniem przez Przystępującego sprzeciwu wobec tego uwzględnienia – rozpoznała sprawę merytorycznie,
stosownie do art. 523 ust. 3 ustawy Pzp.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Przedmiot zamówienia obejmuje opracowanie dokumentacji projektowej oraz wykonanie robót budowlanych (pkt
6.1 IDW).
W rozdz. 1.1.3.3. PFU w Tabeli nr 1.1. Zamawiający zamieścił wykaz obiektów inżynierskich z informacją o
przeszkodach koniecznych do pokonania w tym obiektów ekologicznych (przejścia dla zwierząt) na trasie głównej,
łącznicach, jezdniach dodatkowych oraz innych drogach i przeszkodach, w tym:
Lp.
Kilometraż
orientacyjny wg
KP
2+160,00 (L)
Trasa główna z rzeką Płonia i
szlakiem migracji zwierząt dużych
Zgodnie z pkt 1.1.3.1 + przejście dolne dla
zwierząt dużych - parametry zgodne z DŚU*
MS / PZDsz
(M1)
2+160,00 (P)
Trasa główna z rzeką Płonia i
szlakiem migracji zwierząt dużych
Zgodnie z pkt 1.1.3.1 + przejście dolne dla
zwierząt dużych - parametry zgodne z DŚU*
MS / PZDsz
(M1)
Kolizja z przeszkodą
Parametry funkcjonalne przeszkód
Rodzaj obiektu
inżynierskiego
*DŚU – decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w
Szczecinie sygnatura W ONS-OŚ.420.27.2020.EP.37 z dnia 16.12.2022 r. zmieniona Decyzją Generalnego Dyrektora
Ochrony Środowiska nr DOOŚ-WDŚZIL.420.5.2023.ŁD.KB.9 z dnia 10.08.2023 r.
Pismem z 10 stycznia 2024 r. Zamawiający wezwał Przystępującego – na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy Pzp –
do wyjaśnienia treści oferty, kierując do niego 26 pytań, w tym:
Pytanie 3:
Czy Wykonawca uwzględnił w Ofercie wszystkie obiekty wymienione w Tabeli nr 1.1 pkt 1.1.3.3 PFU oraz w tabeli 1.2 pkt
1.1.3.4? Prosimy o podanie, wszystkich drogowych obiektów inżynierskich jakie wykonawca przyjął do określenia
wartości oferty dla prze-szkód wskazanych w Tabeli nr 1.1 pkt 1.1.3.3 oraz w tabeli 1.2 pkt 1.1.3.4 PFU, wraz
z następującymi informacjami dla każdego obiektu osobno:
a) przeszkoda,
b) sposób pokonania przeszkody,
c) przewidywany kilometraż drogi,
d) rodzaj obiektu inżynierskiego/rodzaj obiektu mostowego
e) przewidywana długość całkowita i rozpiętości przęseł w [m]
f) elementy drogi na obiekcie w [m]
g) całkowita szerokość obiektu [m]
h) rodzaj konstrukcji,
i) rodzaj posadowienia,
j) koszt wskaźnikowy w PLN/m2.
Pytanie 9:
Jaki zakres prac projektowych i sposób wykonania robót uwzględniono w Państwa ofercie w sytuacji konieczność
zapewnienia skutecznego odprowadzenia wody z pasa drogowego do istniejących urządzeń melioracyjnych i odbiorników?
Czy Wykonawca w ramach realizacji systemu odwodnienia planuje zastosować przepompownie i w jakich lokalizacjach?
Pismem z 2 lutego 2024 r. Przystępujący udzielił wyjaśnień, w których w odpowiedzi na pytanie 3 potwierdził, że
uwzględnił w swojej Ofercie wszystkie obiekty wymienione w Tabeli nr 1.1 pkt 1.1.3.3 PFU oraz w tabeli 1.2 pkt 1.1.3.4. W
załączniku nr 3 wykonawca przedstawił zestawienie obiektów inżynierskich wraz z wymaganymi informacjami, podając
m.in. następujące informacje:
Sposób
pokonania
przeszkody
Przewidywany
kilometraż drogi
Rodzaj obiektu
inżynierskiego/
rodzaj obiektu
mostowego
Przewidywana
długość całkowita i
rozpiętość przęseł
w [m]
Lp.
Przeszkoda
rzeka Płonia i
szlak migracyjny
zwierząt dużych
góra
2+160,00 (L)
MS/PZDsz
90,7m
(26,0+37,0+26,0m)
rzeka Płonia i
szlak migracyjny
zwierząt dużych
góra
2+160,00 (P)
MS/PZDsz
90,7m
(26,0+37,0+26,0m)
W odpowiedzi na pytanie 9 Przystępujący wyjaśnił:
(…) celem zapewnienia skutecznego odprowadzenia wody z pasa drogowego do istniejących urządzeń melioracyjnych i
odbiorników w swojej Ofercie przyjął poniższe założenia:
1. Zapewnienie odpowiednich spadków podłużnych i poprzecznych (zgodnych z obowiązującymi przepisami) dla
wszystkich zaprojektowanych dróg, powodujących sprawne odprowadzenie wód opadowych do rowów melioracyjnych,
2. Zaprojektowanie kanalizacji deszczowej na następujących odcinkach trasy głównej km 0+550-1+900; 2+220-2+950;
3+600-4,200 oraz w rejonie rond na węzłach.
3. Zaprojektowanie rowów melioracyjnych wzdłuż trasy głównej oraz pozostałych dróg, ze spadkami pozwalającymi na
dalsze odprowadzenie wód opadowych do zbiorników retencyjnych.
4. Wykonanie zbiorników retencyjnych, gdzie dla zbiorników nr 1 i 2 przewidziano wykonanie grawitacyjnego
odprowadzenia wody opadowej do istniejących urządzeń melioracyjnych. Dla zbiornika Z-3 ze względu na ukształtowanie
terenu, które nie pozwala na wykonanie grawitacyjnego przelewu awaryjnego, zastosowanie przepompowni w celu
awaryjnego odprowadzenia wody w kierunku rzeki Płonia.
Generalnie przyjęte przez Wykonawcę rozwiązania są zgodne z punktem 1.1.3.5 PFU.
Pismem z 29 marca 2024 r. Zamawiający poinformował o wyborze oferty Przystępującego jako
najkorzystniejszej.
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść jest niezgodna z
warunkami zamówienia.
Zgodnie z art. 17 ust. 2. Zamówienia udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy.
Stosownie do art. 239 ust. 1 ustawy Pzp, zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów
oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.
Art. 16 stanowi, że zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3)
proporcjonalny.
W ocenie Izby Zamawiający, wybierając ofertę Przystępującego, nie naruszył powyższych przepisów ustawy.
Podkreślić należy, że odrzucenie oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp może nastąpić wyłącznie
w sytuacji, gdy treść oferty, tj. wyrażone w ofercie zobowiązanie wykonawcy dotyczące zakresu, sposobu wykonania czy
cech oferowanego przedmiotu zamówienia, jest sprzeczne z wyraźnie wyartykułowanymi w SW Z, merytorycznymi
wymaganiami Zamawiającego, a sprzeczność ma charakter niewątpliwy i nieusuwalny.
Zauważenia wymaga również, że w przypadku zamówień w formule „zaprojektuj i wybuduj” dokumentacja
projektowa na etapie postępowania o udzielenie zamówienia nie istnieje, a konkretyzacja poszczególnych elementów i
rozwiązań następuje dopiero w toku realizacji umowy. Wobec tego, że opis przedmiotu zamówienia ma w takim
przypadku charakter zdecydowanie bardziej ogólny, niż ma to miejsce w przypadku zamówień obejmujących wykonanie
robót budowlanych na podstawie projektu udostępnionego przez zamawiającego, treścią oferty nie są i nie mogą być
objęte elementy, które na etapie ofertowania nie są jeszcze znane. Nie oznacza to oczywiście, że oferta w przypadku
zamówień obejmujących zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych nie podlega badaniu pod kątem zgodności z
warunkami zamówienia, zakres tego badania nie może jednak odnosić się do treści tą ofertą nieobjętych. Odrzucenie
oferty wymaga natomiast wykazania, że określone elementy zobowiązania wykonawcy ujęte w treści oferty są w sposób
niewątpliwy merytorycznie niezgodne z jednoznacznymi wymaganiami Zamawiającego. Za budzące wątpliwości należy
natomiast uznać przyjęcie, że art. 223 ust. 1 ustawy Pzp uprawnia zamawiającego do podejmowania czynności
mających na celu spowodowanie uzupełnienia przez wykonawcę treści oferty o elementy, które dotyczą kwestii
podlegających określeniu dopiero na etapie projektowania lub takich, co do których wykonawca nie dokonywał
konkretyzacji w treści oferty.
W związku z powyższym należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie Zamawiający nie wyjaśnił, czym
spowodowane było skierowanie do Przystępującego szeregu pytań na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy Pzp. Nie
wiadomo, czy Zamawiający miał wątpliwości co do treści wyrażonej w ofercie Przystępującego, z czego te wątpliwości
wynikały ani nawet – w jaki sposób zadane pytania odnosiły się do treści wyrażonej w tej ofercie, co uzasadnia
wątpliwości co do możliwości stwierdzenia, że Przystępujący ujął w ofercie świadczenie jednoznacznie sprzeczne z
wymaganiami SWZ.
Niezależnie od wskazanych wyżej wątpliwości, udzielone przez Przystępującego wyjaśnienia nie dają – zdaniem
Izby – podstaw do wniosku o niezgodności jego oferty z warunkami zamówienia.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego długości przejścia dla zwierząt przede wszystkim zaznaczyć należy, że
między Odwołującym a Przystępującym nie istnieje spór co do wiążącego charakteru decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach oraz niewiążącego charakteru Koncepcji Programowej. Nie jest również przedmiotem sporu, że
długość przejścia dla zwierząt w świetle decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Regionalnego Dyrektora Ochrony
Środowiska w Szczecinie nr W ONS-OŚ.420.27.2020.EP.37 zmienionej Decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony
Środowiska nr DOOŚ-W DŚZIL.420.5.2023.ŁD.KB.9 powinna wynosić 130 m. W związku z tym argumentacja
Odwołującego zmierzająca do wykazania obowiązującej długości tego przejścia i powołane na tę okoliczność dowody są
zbędne, dotyczą bowiem okoliczności bezspornej.
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie okazało się to, czy w wyjaśnieniach udzielonych przez Przystępującego w
odpowiedzi na pytanie 3 podana została długość obiektu inżynierskiego – mostu nad rzeką Płonią, czy długość przejścia
dla zwierząt. Zarzut odwołania jednoznacznie odnosi się do długości przejścia dla zwierząt, nie jest natomiast nim objęta
kwestia długości obiektu mostowego. Wobec wskazania przez Przystępującego w piśmie procesowym, że przedmiotem
wyjaśnień były parametry mostu nad rzeką Płonią, a nie przejścia dla zwierząt, Odwołujący przedstawił argumentację
utożsamiającą te dwa obiekty. Wniosek, jaki płynie z tej argumentacji jest taki, że obiekt, do którego odnoszą się
wyjaśnienia, będący mostem nad rzeką Płonią, jest zgodnie ze stosowaną w postępowaniu nomenklaturą określany jako
przejście dla zwierząt. W ocenie Izby z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.
Po pierwsze zauważyć należy, że pytanie nr 3 dotyczyło szczegółowych parametrów odnoszących się do
obiektów inżynierskich wymienionych w pkt. 1.1.3.3 PFU. Przystępujący udzielił wyjaśnień, w poz. 5 i 6 załącznika nr 3
podając parametry obiektu inżynierskiego dla przeszkód w postaci rzeki Płonia i szlaku migracyjnego dla zwierząt
dużych, wskazując na górny sposób pokonania przeszkody. Z powyższego wynika więc, że Przystępujący podał
parametry obiektu inżynierskiego przebiegającego nad rzeką Płonią oraz biegnącym wzdłuż tej rzeki szlakiem dla
zwierząt, czyli parametry mostu. Zatem wskazana długość tego obiektu (90,7 m) nie odnosi się do długości przejścia dla
zwierząt, które zgodnie z decyzjami o środowiskowych uwarunkowaniach, powinno mieć długość 130 m. Decyzje te
określają bowiem długość przejść dolnych dla zwierząt, przebiegających nad lub pod projektowanym mostem, a nie
długość mostu. W świetle tych decyzji: minimalna wysokość przejścia ma wynosić 5 m, szerokość przejścia ma
wynosić co najmniej podwójną szerokość cieku (szerokość rzeki Płonia 15 m), a minimalna długość przejścia 130 m.
Zatem za prawidłowe należy uznać stanowisko Przystępującego, który wskazał, że zgodnie z powyższymi
wymaganiami, projektując most przebiegający nad doliną rzeki Płonia trzeba tak skonstruować jego spód, aby zachować
odległość minimum 5 m między spodem obiektu, a istniejącym terenem, szerokość przejścia musi wynosić 30 m (2x15
m), a długość korytarza, czyli przestrzeni wolnej od przeszkód (np. podpór, zaprojektowanego rowu odwadniającego,
muru oporowego itp.) – 130 m. Przystępujący wykazał, że wymagania te uwzględnił w udzielonych wyjaśnieniach i
przedstawił rysunek obrazujący, z czego wynika podana długość obiektu mostowego (26+37+26).
Dodatkowym potwierdzeniem prawidłowości interpretacji prezentowanej przez Przystępującego, jest powołany
przez niego dokument pn. „Poradnik projektowania przejść dla zwierząt i działań ograniczających śmiertelność fauny
przy drogach” opublikowany przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, gdzie wskazano m.in., żeszerokość
przejścia dolnego – w przypadku obiektów mostowych parametr określa szerokość powierzchni z punktu widzenia
zwierząt oraz że poszerzonym mostem należy objąć możliwie najszerzej światło doliny, włącznie z brzegami położonymi
powyżej poziomu zalewania (powyżej wody wysokiej). W przypadku dolin rzecznych stanowiących ważne siedliska i
korytarze ekologiczne oraz chronionych na mocy prawa zaleca się, aby szerokość stref brzegowych objętych mostem
była równa (po każdej stronie cieku) min. 2,5-krotnej szerokości cieku zaś w przypadku małych cieków (o szerokości < 6
m), szerokość stref brzegowych pod mostem powinna wynosić min. 2 x 15 m. W przypadku przecięcia siedlisk lasów
nadrzecznych zalecana wysokość minimalna (światło pionowe) 10 m, a szerokość stref brzegowych 2 x 30 m. Jakkolwiek
poradnik ten, jak słusznie zauważył Odwołujący, nie jest częścią dokumentacji postępowania, a wykonawca jest
związany decyzjami środowiskowymi, to zdaniem Izby stanowi on dodatkową wskazówkę interpretacyjną,
potwierdzającą jedynie stanowisko Przystępującego, które w świetle samej dokumentacji postępowania należy uznać za
zasadne (tj. że określane parametry przejść dla zwierząt odnosząc się do szlaku, którym zwierzęta mają przechodzić na
drugą stronę drogi, nie zaś do obiektu inżynierskiego nad przeszkodą w postaci rzeki i biegnącego wzdłuż niej szlaku).
W ocenie Izby Przystępujący zasadnie podniósł, że stanowisko Odwołującego, polegające na utożsamieniu
wymaganej przejścia dla zwierząt z długością obiektu inżynierskiego – mostu, prowadziłoby do trudnych do przyjęcia
wniosków, że gdyby długość całkowita obiektu mostowego miała wynosić 130 metrów, to dolinę rzeki Płonia należałoby
poszerzyć o około 20 m z każdej strony (co Przystępujący zobrazował na załączonym do pisma procesowego rysunku).
Podsumowując należy stwierdzić, że długość przejścia dla zwierząt nie była przedmiotem wyjaśnień udzielonych
przez Odwołującego, natomiast wskazana przez Przystępującego w wyjaśnieniach długość mostu nie była przedmiotem
zarzutu podniesionego w odwołaniu.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego kanalizacji deszczowej przede wszystkim wskazać należy, że
Odwołujący formułując zarzut oparł się jedynie na fragmencie odpowiedzi Przystępującego na pytanie 9. W odpowiedzi
tej Przystępujący rzeczywiście wskazał na zaprojektowanie kanalizacji deszczowej na następujących odcinkach trasy
głównej km 0+550-1+900; 2+220-2+950; 3+600-4,200 oraz w rejonie rond na węzłach. Bezsporne jest, że są to odcinki
zbyt krótkie w porównaniu do wymagań Zamawiającego, nie można jednak pomijać, że jednocześnie Przystępujący
wskazał w wyjaśnieniach na zaprojektowanie rowów melioracyjnych wzdłuż trasy głównej oraz pozostałych dróg, ze
spadkami pozwalającymi na dalsze odprowadzenie wód opadowych do zbiorników retencyjnych.
Mimo że Przystępujący w pierwszej z ww. części wyjaśnień użył określenia „kanalizacja deszczowa”, czego nie
zrobił w odniesieniu do drugiej części, dotyczącej rowów melioracyjnych, to nie można pomijać, że rowy melioracyjne
mogą pełnić funkcję kanalizacji deszczowej otwartej, co znajduje potwierdzenie w art. 272 ust. 5 ustawy Prawo wodne,
zgodnie z którym wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w
otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach
administracyjnych miast, ustala się jako (…). Ponadto Przystępujący wskazał w piśmie procesowym szereg orzeczeń
sądów administracyjnych, w których rowy melioracyjne zostały uznane za otwarty system kanalizacji deszczowej (wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie sygn. akt II SA/Sz 1049/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Łodzi sygn. akt II SA/Łd 355/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Bd
397/20). W świetle powyższych orzeczeń rów melioracyjny jest elementem systemu kanalizacji deszczowej, jeżeli jest
wykorzystywany do odprowadzania wód opadowych. Powyższego nie zmienia fakt, że mogą istnieć rowy melioracyjne w
potocznym rozumieniu, które nie pełnią funkcji kanalizacji deszczowej, zatem dokumentacja zdjęciowa przedstawiona
przez Odwołującego, mająca obrazować istnienie rowów melioracyjnych oddalonych od dróg publicznych czy
wykorzystujących naturalne ukształtowanie terenu, nie świadczy o tym, że w ramach przedmiotowego zamówienia rowy
melioracyjne nie mogą być elementem kanalizacji deszczowej. Różnice w tym zakresie wskazał Przystępujący w
złożonym na rozprawie zestawieniu, zawierającym porównanie rowów trawiastych, stanowiących odwodnienie
powierzchniowe i rowów zaliczanych do kanalizacji deszczowej otwartej.
Co istotne, w wyjaśnieniach wyraźnie wskazano, że zaprojektowanie rowów melioracyjnych wzdłuż trasy głównej
oraz pozostałych dróg, ze spadkami pozwalającymi na dalsze odprowadzenie wód opadowych do zbiorników
retencyjnych, jest jednym z założeń mających na celu właśnie zapewnienie skutecznego odprowadzenia wody z pasa
drogowego do istniejących urządzeń melioracyjnych i odbiorników. Odmiennej interpretacji nie uzasadnia posłużenie się
przez Zamawiającego w dokumentacji postępowania odrębnie pojęciem kanalizacji deszczowej i urządzeń
melioracyjnych, na co wskazał Odwołujący. Nie można bowiem pomijać, że rów melioracyjny niewątpliwie może
stanowić element kanalizacji deszczowej, a Zamawiający nie ograniczył wyraźnie swoich wymagań do kanalizacji
deszczowej zamkniętej. Skoro więc z wyjaśnień wynika, że Przystępujący zaprojektuje rowy melioracyjne jako element
służący odprowadzaniu wody z pasa drogowego, to należy uznać, że będą one stanowić kanalizację deszczową.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że jeżeli rozróżnienie przez Przystępującego w wyjaśnieniach
zaprojektowania kanalizacji deszczowej na wskazanych odcinkach trasy oraz zaprojektowania rowów melioracyjnych,
powodowałoby jakiekolwiek wątpliwości co do interpretacji udzielonych wyjaśnień, to wątpliwości te podlegałyby
wyjaśnieniu. Nie ma natomiast podstaw, aby uznać, że oferta Przystępującego jest w tym zakresie niezgodna z SW Z i
podlega odrzuceniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575 ustawy Pzp oraz § 5 pkt 1 i 2 lit. b i
oraz § 8 ust. 2 pkt 2 z 2020 r. poz. 2437), stosownie do wyniku postępowania obciążając kosztami Odwołującego.
W obec powyższego orzeczono, jak w sentencji.
Przewodnicząca:……………………
……………………
……………………