Sygn. akt: KIO 1106/25
WYROK
Warszawa, dnia 4.04.2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodnicząca:Beata Pakulska-Banach
Protokolant:Oskar Oksiński
po rozpoznaniu odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 24 marca 2025 r. przez
wykonawcę Przedsiębiorstwo Budowlane „CAKO”spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w PolanicyZdroju w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Stronie Śląskie
przy udziale: uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawcy „NAVIGA-STAL” spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Kiełczowie, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego
orzeka:
1. Oddala odwołanie.
2. Kosztami postępowania obciąża odwołującego –
wykonawcę Przedsiębiorstwo Budowlane „CAKO”
spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Polanicy-Zdroju i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego: kwotę 10 000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych),
uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania; kwotę 3600 zł (słownie: trzy tysiące sześćset złotych)
poniesioną przez odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 3600 zł (słownie: trzy tysiące sześćset
złotych) poniesioną przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika;
2 . 2 . zasądza od odwołującego - wykonawcy Przedsiębiorstwo Budowlane „CAKO” spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Polanicy-Zdroju na rzecz zamawiającego – Gminy Stronie Śląskie kwotę 3600 zł
(słownie: trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego poniesionych
przez zamawiającego w związku z wynagrodzeniem pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………………..
Sygn. akt: KIO 1106/25
UZASADNIENIE
Zamawiający – Gmina Stronie Śląskie - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie
podstawowym z możliwością prowadzenia negocjacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 roku
Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1320), zwanej dalej „ustawą Pzp”, na realizację zadania
pn.: „Dostosowanie istniejących konstrukcji uszkodzonych mostów i kładki do tymczasowego ruchu”, numer referencyjny:
GKP.271.14.2025.LS. Zamówienie zostało podzielone na 4 części.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 5.02.2025 r., numer
ogłoszenia: 2025/BZP 00090636/01. Wartość zamówienia nie przekracza kwoty progów unijnych, określonych
w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy Pzp.
W dniu 24 marca 2025 roku wykonawca Przedsiębiorstwo Budowlane „CAKO” spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Polanicy-Zdroju (zwany dalej: „odwołującym”) wniósł odwołanie – w zakresie części 1,
2, 3 i 4 zamówienia – na czynności i zaniechania zamawiającego, polegające na:
- dokonaniu wyboru oferty wykonawców Naviga Stal sp. z o.o. – w zakresie części 1 i 3 zamówienia oraz D.Ł. – w
zakresie części 2 i 4 zamówienia, jako ofert najkorzystniejszych w postępowaniu;
- zaniechaniu zbadania wyjaśnień złożonych przez odwołującego pod kątem merytorycznym z powodu rzekomego
nieprzedłożenia dowodów żądanych w wezwaniu do złożenia wyjaśnień;
- niezasadnym odrzuceniu oferty odwołującego się dla każdej z części jako oferty rażąco zaniżonej.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1) art. 239 ust. 1 ustawy Pzp przez dokonanie wyboru oferty wykonawców Naviga Stal sp. z o.o. – w zakresie części 1 i 3
zamówienia oraz D.Ł. – w zakresie części 2 i 4 zamówienia, jako ofert najkorzystniejszych w postępowaniu, podczas
gdy oferta odwołującego się nie podlegała odrzuceniu z powodu rażąco niskiej ceny;
2) art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp i art. 224 ust. 6 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1, 2 i 3 ustawy Pzp przez niezasadne
odrzucenie oferty wykonawcy Przedsiębiorstwa Budowlanego "CAKO" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jako
oferty zawierającej rażąco niską cenę, podczas gdy treść udzielonych przez ww. wykonawcę wyjaśnień wraz ze
złożonymi kosztorysami potwierdza, że ww. oferty nie zawierają rażąco niskiej ceny z przyczyn wskazanych
w uzasadnieniu odwołania, zaś zamawiający nie był uprawniony do szczegółowego zbadania złożonych wyjaśnień, w
tym także w kontekście zaproponowania tańszej i docelowej metody realizacji zamówienia - tym bardziej że wezwanie do
wyjaśnienia rażąco niskiej ceny było każdorazowo ogólnikowe, zaś podane na stronie drugiej wezwań rodzaje informacji
oraz przedkładanych dowodów miały charakter jedynie przykładowy,
w wyniku czego doszło do zaniechania zbadania wyjaśnień wykonawcy i wskazanych w kosztorysach, a następnie
przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i
równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości.
W oparciu o powyższe odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu:
1) unieważnienia czynności odrzucenia oferty odwołującego,
2) powtórzenia czynności badania i oceny ofert w postępowaniu, z uwzględnieniem oferty odwołującego oraz złożonych
przez niego wyjaśnień w zakresie ceny,
3) powtórzenia czynności dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej.
W uzasadnieniu odwołania odwołujący podnosił co następuje.
Odwołujący wyjaśnił, że z treści SW Z wynika możliwość stosowania rozwiązań równoważnych i odwołujący - po
szczegółowej analizie treści ogłoszenia i dołączonej dokumentacji - doszedł do przekonania, że jest w stanie
zaproponować realizację zadania według nieco innych rozwiązań, których łączny koszt jest niższy od tych kosztów,
jakie wskazane zostały w dokumentacji przetargowej. Odwołujący zatem zaproponował inne scenariusze prowadzenia
prac, które nie tylko były tańsze, ale stanowiły rozwiązania docelowe, a nie jedynie tymczasowe.
W ocenie odwołującego odrzucanie jego oferty (w przypadku każdego z zadań była to najtańsza oferta) z powołaniem się
na art. 226 ust. 1 pkt 8 i art. 224 ust. 6 ustawy Pzp było niezasadne.
W pierwszej kolejności odwołujący zwrócił uwagę na treść pism z 6 marca 2025 r., w których zamawiający zwrócił się z
prośbą o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny. Odwołujący zauważył, że zgodnie z
orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej, wykonawca ma szerokie możliwości co do sposobu wyboru argumentacji
służącej obronie swojej oferty, nie istnieje jeden model przedstawiania wyjaśnień dotyczących ceny ofert, a ponadto,
jeżeli za wykonanie zamówienia przewidziane zostało wynagrodzenie ryczałtowe, to nie można oczekiwać, że
wykonawca przedstawi szczegółowy kosztorys i wyliczenia wszystkich elementów w każdej z pozycji kalkulacji (wyroki
Krajowej Izby Odwoławczej z 31.01.2023 roku, sygn. akt: KIO 148/23; z 28.03.2023, sygn. akt: KIO 697/23; z 26.10.2023,
sygn. akt: KIO 3021/23).
Odwołujący podkreślił, że w odpowiedzi na wezwania zamawiającego wykonawca przedłożył 4 wyjaśnienia (osobno do
każdej części zamówienia), przedkładając ponadto każdorazowo stosowny kosztorys. W każdym ze złożonych pism
wskazano, że możliwe jest przyjęcie różnych scenariuszy robót. W każdym z tych pism wskazano także preferowany
przez wykonawcę scenariusz wykonania danego zadania. Odwołujący wyjaśnił przy tym, że zaproponowanie
optymalnego scenariusza prac wynikało z dużego doświadczenia wykonawcy, jest on bowiem podmiotem istniejącym od
około 30 lat i posiada bardzo duże doświadczenie w prowadzeniu robót budowlanych, w tym robót mostowych.
Zdaniem odwołującego, uzasadnienie odrzucenia jego ofert wskazuje na to, że zamawiający zaniechał analizy złożonych
ofert i dołączonych do nich kosztorysów pod kątem merytorycznym i przyjętego w nich scenariusza prowadzenia prac.
Zamawiającemu umknęło to, że zaproponowane w kosztorysach scenariusze prowadzenia prac generują oszczędności
w stosunku do rozwiązań zaproponowanych w SW Z. Co więcej, wykonawca był w stanie nie tylko zaproponować
przeprowadzenie robót taniej, ale w przypadku wszystkich zadań były to także roboty przewidujące rozwiązania
docelowe (a nie jedynie tymczasowe), przy czym wszystko to znacznie taniej od kwot przyjmowanych przez
zamawiającego na etapie ogłaszania zamówienia. Według odwołującego, gdyby złożone przez niego oferty zostały
przeanalizowane sposób należyty, wówczas zamawiający doszedłby do przekonania, że wycena robót w zakresie
przyjętych scenariuszy nie była zaniżona.
Następnie odwołujący podkreślił, że treść wezwania do wyjaśnienia determinuje rodzaj odpowiedzi od wykonawcy.
Odwołujący kierując się treścią tych pism, w których wyraźnie wskazano, że katalog wymaganych informacji jest jedynie
przykładowy (sformułowanie, i to wytłuszczone, że „przedkładane wyjaśnienia mogą dotyczyć w szczególności…”),
uznał że złoży szczegółowe wyjaśnienia na piśmie oraz kosztorysy, z których wynika uzasadnienie dla przyjętej przez
niego metodologii prowadzenia prac.
Odwołujący zwrócił uwagę, że nie prowadzi kosztorysowania w modelu KNR, ale też nie odczytał wezwania od
zamawiającego w ten sposób, że rozbicie w wycenie kosztorysu na stawkę roboczogodziny, koszt sprzętu, ceny
materiałów oraz zysk jest bezwzględnie konieczne. Z kolei nieprzedłożenie informacji na temat kosztów związanych z
ubezpieczeniem wykonawcy lub brak dowodów na informacje warunków dostaw, a także nieprzedłożenie dokumentacji,
związanej z zawartym w treści pism z 10 marca 2025 roku zapewnieniem o przestrzeganiu przepisów prawa pracy i
utrzymywaniem wynagrodzeń powyżej poziomu minimalnego - także wynikało z tego, że w ocenie odwołującego złożone
przez niego oferty były uzasadnione przyjętą metodologią prac. Odwołujący uznał kwestie wysokości oferty za
wyjaśnioną w świetle przedłożonych kosztorysów, a przedkładanie dokumentacji płacowej, stanowiącej dane wrażliwe,
nie było – w jego ocenie - w tej sytuacji konieczne (ani nawet możliwe świetle przepisów prawa).
Reasumując odwołujący stwierdził, że zamawiający nie był zwolniony od obowiązku zweryfikowania kosztorysu oraz
przedstawienia w uzasadnieniu odrzucenia oferty szczegółowych pozycji, które w jego ocenie miałyby powodować
zaniżenie wartości zlecenia. Jednocześnie zamawiający nawet nie podjął próby takiego wykazania, przez co czynność
polegająca na odrzuceniu oferty wykonawcy była wadliwa. W efekcie postępowanie zostało rozstrzygnięte w sposób
nieprawidłowy.
W ocenie odwołującego sprostał on obowiązkowi wykazania, że zaoferowana cena nie jest rażąco niska, a
obowiązkiem zamawiającego było merytoryczne ustosunkowanie się do treści złożonej oferty, skoro wykonawca
wyraźnie wskazał, że znalazł taki sposób prowadzenia prac, który nie tylko jest tańszy, ale pozwoli ponadto na
wypracowanie w przypadku wszystkich zamówień rozwiązań docelowych, a nie jedynie tymczasowych.
W oparciu o powyższe odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania w całości.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła co następuje:
Zgodnie z rozdziałem IV Opis przedmiotu zamówienia ust. 1 i 2 SWZ:
„1. Przedmiotem zamówienia jest: Dostosowanie istniejących konstrukcji uszkodzonych mostów i kładki do
tymczasowego ruchu w podziale na następujące części zamówienia:
1. obiekt nr 1, most w ciągu drogi nr 110 w Starym Gierałtowie,
2. obiekt nr 2, most w ciągu drogi nr 193 w Starym Gierałtowie,
3. obiekt nr 3, most w ciągu drogi nr 241 w Starym Gierałtowie,
4. obiekt nr 4, kładka w ciągu drogi nr 185/2 w Stroniu Śląskim.
2. Zadanie obejmuje dostosowanie uszkodzonych w wyniku powodzi konstrukcji mostów i kładki do tymczasowego ruchu.
Trzy mosty na rzece Białej Lądeckiej w Starym Gierałtowie. Mosty jednoprzęsłowe, z dźwigarów stalowych z płytą
żelbetową jako ustrojem nośnym. Podpory mostów stanowią dwa przyczółki kamienne, w górnej części żelbetowe.
Długość przęsła ok. 13 m i szerokość ok 5 m.
Zakres robót obejmuje roboty zabezpieczające konstrukcję istniejącego mostu poprzez wykonanie tymczasowego
podparcia przęsła. Należy zainiektować rysy powstałe na płytach pomostowych, zabezpieczyć antykorozyjnie elementy
stalowe, naprawić nawierzchnie na obiekcie na dojazdach, odtworzyć i naprawić barieroporęcze i poręcze.
Obiekty mostowe oraz podpory tymczasowe należy wyposażyć w punkty wysokościowe w postaci reperów
umożliwiających kontrolę potencjalnych osiadań i przemieszczeń konstrukcji.
Wykonawca robót powinien uwzględnić w kosztach oferty wykonywanie kontroli stanu technicznego obiektu co 3 miesiące
ze szczególną kontrolą podparć oraz pomiary geodezyjne w celu sprawdzenia potencjalnych przemieszczeń. Wyniki
kontroli należy każdorazowo przekazywać Zamawiającemu. W okresie do 2 lat od dnia zakończenia robót, lub do czasu
odbudowy mostów.
Na wszystkich mostach należy ustawić znaki ograniczające tonaż zgodny z projektami.
Warunki przygotowania i realizacji inwestycji znajdują się w opisie technicznym oraz specyfikacjach technicznych
wykonania i odbioru robót budowlanych.”.
W rozdziale XVIII Opis sposobu obliczenia ceny oferty w ust. 4 – 7 SWZ zamawiający podał, że:
„4. Cena jednostkowa podana przez Wykonawcę w Formularzu Oferty jest stawką ryczałtową za realizację przedmiotu
zamówienia tzn. jest stała, jednoznaczna i ostateczna, zgodnie z art. 632 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks
cywilny.
5. Obowiązującą formą wynagrodzenia za wykonanie przez Wykonawcę przedmiotu zamówienia będzie wynagrodzenie
ryczałtowe wskazane w druku oferta (formularzu ofertowym zał. nr 1 do SW Z) – dla wybranej części lub wybranych części
zamówienia.
6. Cena ryczałtowa obejmuje wszystkie koszty i składniki związane z wykonaniem zamówienia w zakresie wynikającym z
opisu przedmiotu zamówienia, jakie musi ponieść Wykonawca, aby zrealizować zamówienie z najwyższą starannością,
przeglądy gwarancyjne, oraz ewentualne rabaty a także wszystkie potencjalne ryzyka ekonomiczne, jakie mogą wystąpić
przy realizacji przedmiotu umowy, wynikające z okoliczności, które można było przewidzieć w chwili zawierania umowy.
Zamawiający zaleca, aby Wykonawca bardzo szczegółowo zapoznał się z dokumentacją, która umożliwi właściwe
skalkulowanie ceny.
7. Cena winna uwzględniać wymagania wskazane w opisie przedmiotu zamówienia (OPZ), SWZ i projekcie umowy.”.
Odwołujący złożył ofertę dla wszystkich 4 części zamówienia, przy czym:
1) dla części 1 zamówienia – ofertę z ceną brutto 505 002,86 zł;
2) dla części 2 zamówienia – ofertę z ceną brutto 442 588,24 zł;
3) dla części 3 zamówienia – ofertę z ceną brutto 535 247,02 zł;
4) dla części 4 zamówienia – ofertę z ceną brutto 360 312,63 zł.
Szacunkowa wartość zamówienia (netto) określona na podstawie kosztorysów inwestorskich wynosi:
1. obiekt nr 1, most w ciągu drogi nr 110 w Starym Gierałtowie 704 637,46 zł,
2. obiekt nr 2, most w ciągu drogi nr 193 w starym Gierałtowie 531 203,97 zł,
3. obiekt nr 3, most w ciągu drogi nr 241 w Starym Gierałtowie 560 365,43 zł,
4. obiekt nr 4, kładka w ciągu drogi nr 185/2 w Stroniu Śląskim 372 525,48 zł.
W dniu 3.03.2025 r. zamawiający poinformował wykonawców, iż zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia kwotę:
2 667 529,71 zł. W tym na poszczególne części: 1. obiekt nr 1, most w ciągu drogi nr 110 w Starym Gierałtowie 866
704,08 zł,
2. obiekt nr 2, most w ciągu drogi nr 193 w starym Gierałtowie 653 380,88 zł,
3. obiekt nr 3, most w ciągu drogi nr 241 w Starym Gierałtowie 689 238,41 zł,
4. obiekt nr 4, kładka w ciągu drogi nr 185/2 w Stroniu Śląskim. 458 206,34 zł.
Pismami z dnia 6 marca 2025 roku zamawiający – działając na podstawie art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp - wezwał
odwołującego do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny – osobno w odniesieniu do każdej części zamówienia, wskazując, że:
“Zamawiający zwraca się z prośbą do Wykonawcy o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia
ceny istotnych części składowych zaoferowanej ceny (…)
Przedłożone wyjaśnienia mogą dotyczyć w szczególności:
1) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót
budowlanych. Prosimy o przedstawienie:
kosztorysu ofertowego, zawierającego również stawkę roboczogodziny, koszty pracy sprzętu, ceny materiałów oraz zysk.
- informacji o warunkach dostaw i/lub usług wraz z dowodami (poparte wycenami od dostawców/usługodawców) w zakresie
wyjątkowo korzystnych umów na dostawy i/lub usługi związane z niniejszym zamówieniem.
kosztów związanych z ubezpieczeniem Wykonawcy oraz organizacją zaplecza budowy.
2) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa
od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z
10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi
związane jest realizowane zamówienie;
3) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym
realizowane jest zamówienie.
Wykonawca powinien wykazać, jakie czynniki umożliwiły mu wyliczenie zaoferowanej ceny, za którą wykona przedmiot
zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia i przedstawić dowody. Wyjaśnienia muszą
mieć charakter wyczerpujący, konkretny i nadający się do weryfikacji i mogą wskazywać również inne okoliczności
niż wymienione w wezwaniu jeżeli miały wpływ na wysokość zaoferowanej ceny.”.
W odpowiedzi na powyższe wezwania odwołujący odrębnymi pismami, datowanymi na dzień 10 marca 2025 r., złożył
wyjaśnienia o analogicznej treści w odniesieniu do każdej z części zamówienia. Wyjaśnienia różniły się wyłącznie
informacją dotyczącą scenariusza prac dedykowanego dla danej części zamówienia. Do każdego z pism, zawierających
wyjaśnienia wyliczenia ceny oferty, został załączony kosztorys ofertowy robót. Treść wyjaśnień złożonych w ramach
części 1 zamówienia była następująca:
„W związku z wezwaniem do wyjaśnień, w tym złożenia dowodów dotyczących wyliczenia ceny w złożonej ofercie,
przedstawiamy następujące wyjaśnienia.
Po pierwsze, siedziba naszej firmy znajduje się w Polanicy-Zdroju, co skutkuje szybkim dojazdem do placu budowy,
szybkim zaopatrzeniem budowy w niezbędne materiały wskazane w dokumentacji, brakiem kosztów delegacji
pracowników i wynajmu lub mobilizacji sprzętu dużej odległości od siedziby firmy. Część naszego sprzętu jest obecnie
na terenie dotkniętym powodzią co dodatkowo obniża koszty transportu.
Podczas obliczania kosztów nie przyjmowaliśmy zamiennych materiałów niż te wskazane w dokumentacji oraz
przeprowadziliśmy liczne oględziny uwzględniając różne scenariusze prowadzenia robót. Jednym ze scenariuszy jest
rozbiórka całego uszkodzonego przyczółka i odbudowanie nowego gdyż nadlewanie w tym konkretnym przypadku nie jest
realne, następnie zabezpieczenie zniszczonych elementów mostu i wykonanie ekspertyzy pozwalającej pominąć podpory
tymczasowe na które Wody Polskie nie wyrażą zgody, gdyż w znaczącym stopniu zawężają światło mostu i potęgują
zagrożenie powodziowe. Podobną operację z powodzeniem przeprowadziliśmy na ternie Gminy Kłodzko
w Ołdrzychowicach Kłodzkich po zeszłorocznej powodzi, gdzie należało spróbować odzyskać przyczółek a w rezultacie
wykonać nowy od podstaw. Oczywiście cena uwzględnia również wykonanie prac wg dokumentacji, jeżeli plan z odbudową
całości byłby nie do zrealizowania. Wszystko zostanie zweryfikowane po rozpoczęciu prac.
Nasza załoga posiada duże doświadczenie w wykonywaniu trudnych prac (budowy i remonty mostów stalowych,
drewnianych a także żelbetowych (mosty w Ołdrzychowicach Kłodzkich, Bystrzycy Kłodzkiej, Szczytnej itp.); budowy wież
widokowych w Suszynie, na Orlicy oraz tarasów widokowych w Radkowie, a także na Trojaku w Lądku Zdroju) za czym idą
mniejsze koszty błędów wykonawczych. Nie boimy się prac pod presją czasu i problemów ukazujących się w trakcie
realizacji robót.
Nasza firma jest także producentem betonu towarowego i posiadając własną wytwórnię betonu nie jesteśmy uzależnieni
od możliwości firm zewnętrznych i w każdej chwili możemy prowadzić prace betonowe.
Nie korzystamy także z żadnej pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów.
Całość naszej załogi posiada zatrudnienie w postaci umów o pracę, ich stawki są wyższe od wynagrodzenia minimalnego i
wszystko jest zgodne z obowiązującym Kodeksem Pracy.
W trakcie realizacji zamówienia będziemy korzystać z usługi podwykonawcy tylko w zakresie projektowym (ekspertyzy),
wszystkie materiały jak i odpady będą transportowane i składowane w siedzibie naszej firmy, aby jak najmniej
oddziaływać na środowisko. Posiadając swoje rusztowania, swoje szalunki systemowe wielokrotnego użytku
minimalizujemy straty materiału przeciwnie do deskowań jednokrotnego użytku. Posiadamy także stany magazynowe
niezbędnych materiałów (stal zbrojeniowa, grodzice stalowe, płyty drogowe). Przygotowując część elementów na placu
przy siedzibie firmy zmniejszymy ilość odpadów pojawiających się na placu budowy.”.
Pismem z dnia 19 marca 2025 roku zamawiający poinformował wykonawców o wyborze najkorzystniejszej oferty,
wskazując, że jako najkorzystniejszą w części 1 i 3 zamówienia, wybrano ofertę nr 2, tj. ofertę wykonawcy Naviga Stal
sp. z o.o. z siedzibą, zaś w części 2 i 4, wybrano ofertę nr 3, tj. ofertę wykonawcy D.Ł., prowadzącego działalność
gospodarczą pod firmą: A.D..
Jednocześnie zamawiający poinformował o odrzuceniu oferty odwołującego we wszystkich 4 częściach zamówienia,
przedstawiając w zasadzie tożsame uzasadnienie odrzucenia oferty odwołującego, a mianowicie, wskazując, że:
„Uzasadnienie prawne:
Oferta odrzucona:
- na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, który stanowi:
„Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.”
- na podstawie art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, który stanowi:
„Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w
wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub
kosztu.”
W dniu 06.03.2025r. Wykonawca został wezwany do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny,
(…)
W odpowiedzi na wezwanie Wykonawca w dniu 10.03.2025r. przesłał wyjaśnienia, opierając je na bliskości siedziby firmy,
posiadaniu własnej wytwórni betonu, doświadczeniu oraz przedstawiając inny scenariusz prowadzenia robót.
Do wyjaśnień załączył kosztorys ofertowy robót, który nie zawierał jednak stawki roboczogodziny, koszty pracy sprzętu,
ceny materiałów oraz zysku - o co prosił Zamawiający w wezwaniu. W piśmie od Wykonawcy brak było również informacji
o warunkach dostaw i/lub usług wraz z dowodami (poparte wycenami od dostawców/usługodawców) w zakresie wyjątkowo
korzystnych umów na dostawy i/lub usługi związane z niniejszym zamówieniem oraz o kosztach ubezpieczenia.
Wykonawca wskazał, że niezbędne materiały posiada na stanie magazynowym, że posiada swoje rusztowania i szalunki,
jednak nie przedstawił w tym zakresie dowodów.
Wykonawca oświadczył, że całość załogi posiada zatrudnienie w postaci umów o pracę i ich stawki są wyższe od
wynagrodzenia minimalnego. Wykonawca nie wskazał osób zatrudnionych na umowę o pracę i nie przedstawił żadnych
dowodów, o zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, ani zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy
i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.
Przyjęcie przez Zamawiającego wyjaśnień, bez potwierdzenia żadnymi dowodami, powodowałoby naruszenie zasady
konkurencyjności i równego traktowania Wykonawców. Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny
spoczywa na Wykonawcy. Składane przez Wykonawców wyjaśnienia muszą cechować się starannością. Istotą
wyjaśnień jest rozwianie wątpliwości, przedstawienie przekonującej argumentacji, popartej stosownymi dowodami,
wykazanie, że cenę skalkulowano prawidłowo, w sposób uwzględniający wszystkie istotne czynniki, w tym również
załączenie dowodów. Wykonawca nie wypełnił tego obowiązku w zakresie poparcia swojej argumentacji odpowiednimi
dowodami.”.
Powyższą czynność zakwestionował odwołujący odwołaniem wniesionym w dniu 24 marca 2025 roku.
W dniu 25 marca 2025 roku zamawiający poinformował wykonawców o wniesieniu odwołania i przekazał jego
kopię.
W dniu 27 marca 2025 roku wykonawca „NAVIGA-STAL” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w
Kiełczowie (zwany dalej: „uczestnikiem postępowania odwoławczego”) zgłosił przystąpienie do postępowania
odwoławczego po stronie zamawiającego.
Izba ustaliła, że zgłoszenie przystąpienia ww. wykonawcy spełnia wymagania określone w przepisach art. 525
ust. 1 i 2 ustawy Pzp.
W dniu 3 kwietnia 2025 roku zamawiający złożył do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odpowiedź na
odwołanie, w której wnosił o oddalenie odwołania jako bezzasadnego.
Ponadto, w dniu 3 kwietnia 2025 roku uczestnik postępowania odwoławczego, złożył stanowisko pisemne,
wnosząc o oddalenie odwołania.
Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając na rozprawie złożone odwołanie i uwzględniając dokumentację z
niniejszego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz stanowiska stron i uczestnika
postępowania odwoławczego złożone na pismach i podane do protokołu rozprawy zważyła, co następuje.
Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, tj. istnienie po stronie odwołującego interesu w
uzyskaniu zamówienia oraz możliwość poniesienia przez niego szkody z uwagi na kwestionowane czynności
zamawiającego.
Ponadto Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem
odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp.
W ocenie Izby nie potwierdziły się zarzuty podniesione w odwołaniu, w tym zarzut naruszenia art. 239 ust. 1 ustawy Pzp
oraz zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 i art. 224 ust. 6 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1, 2 i 3 ustawy Pzp.
Zgodnie z art. 224 ust. 1 – 6 ustawy Pzp:
1. Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do
przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia
zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów,
zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich
istotnych części składowych.
2. W przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od:
1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania
lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt
1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z
okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia;
2) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowanej z uwzględnieniem
okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający
może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.
3. Wyjaśnienia, o których mowa w ust. 1, mogą dotyczyć w szczególności:
1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją
robót budowlanych;
3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;
4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa
od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy
z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2020 r. oraz z 2023 r. ) lub przepisów
odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;
5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym
realizowane jest zamówienie;
7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.
4. W przypadku zamówień na roboty budowlane lub usługi, zamawiający jest obowiązany żądać wyjaśnień, o których
mowa w ust. 1, co najmniej w zakresie określonym w ust. 3 pkt 4 i 6.
5. Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.
6. Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w
wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub
kosztu.
Stosownie do art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp: zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w
stosunku do przedmiotu zamówienia.
Zgodnie zaś z art. 16 ustawy Pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w
sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty;
3) proporcjonalny.
Natomiast przepis art. 239 ust. 1 ustawy Pzp stanowi, że zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie
kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.
Izba stwierdziła, że czynność odrzucenia oferty odwołującego w zakresie wszystkich 4 części zamówienia
dokonana przez zamawiającego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp
była prawidłowa.
Niewątpliwie to na wykonawcy wezwanym do wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych
części składowych, ciąży obowiązek rzetelnego wykazania, że złożona przez niego oferta nie zawiera rażąco niskiej
ceny.
Izba, biorąc pod uwagę zarówno treść wezwań skierowanych do odwołującego, jak i treść udzielonych przez
niego wyjaśnień, dotyczących cen zaoferowanych w zakresie 1, 2, 3 i 4 części zamówienia, doszła do przekonania, że
odwołujący nie sprostał ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.
Złożone przez odwołującego wyjaśnienia są bardzo ogólne i nie zostały poparte żadnymi dowodami, oprócz
załączonych do wyjaśnień kosztorysów ofertowych, z których nawet nie wynika stawka roboczogodziny, koszty pracy
sprzętu czy ceny materiałów, do przedstawienia których wzywał zamawiający. Ponadto, brak jakichkolwiek innych
dokumentów, które mogłyby potwierdzać wiarygodność przedłożonej kalkulacji i realność ceny. Odwołujący został
również wezwany do przedstawienia informacji o warunkach dostaw i/lub usług wraz z dowodami (popartych wycenami
od dostawców/usługodawców) w zakresie wyjątkowo korzystnych umów na dostawy i/lub usługi, a także kosztów
związanych z ubezpieczeniem oraz organizacją zaplecza budowy. Do tych kwestii odwołujący nie odniósł się w
złożonych wyjaśnieniach w jakikolwiek sposób. Brak jest w wyjaśnieniach jakiegokolwiek odniesienia do kosztów pracy,
poza ogólnym zapewnieniem, że całość załogi posiada zatrudnienie w postaci umów o pracę, i jej stawki są wyższe od
wynagrodzenia minimalnego, a także, że wszystko jest zgodne z obowiązującym Kodeksem Pracy. Wyjaśnienia jednak
w żaden sposób nie wskazują na to, jaka stawka roboczogodziny została uwzględniona przez wykonawcę do kalkulacji
ceny oferty, a także czy wykonawca w sposób prawidłowy skalkulował wszystkie koszty związane z kosztami
zatrudnienia pracowników.
Izba nie zgadza się ze stanowiskiem odwołującego, że skoro sam zamawiający wskazał w wezwaniu, że
wyjaśnienia „mogą dotyczyć w szczególności” to wystarczyło złożenie tylko wyjaśnień o treści, określonej przez
odwołującego i ogólnego kosztorysu ofertowego. Zamawiający bowiem jasno wskazał jakie elementy ceny oferty powinny
zostać wyjaśnione. Użycie zaś sformułowania „mogą dotyczyć w szczególności” daje wprawdzie pewną swobodę
wykonawcy w przedstawieniu zakresu informacji, które będą wynikać z wyjaśnień, ale jednocześnie nadaje też pewien
kierunek. Na pewno zaś nie zwalnia wykonawcy z obowiązku złożenia wyczerpujących, adekwatnych i rzetelnych
wyjaśnień. Wyjaśnień zaś złożonych przez wykonawcę odwołującego się z całą pewnością nie można uznać
za wyczerpujące i jednocześnie adekwatne do treści wezwania. Ponadto, jak wynika z powołanego powyżej przepisu art.
224 ust. 4 ustawy Pzp w przypadku zamówień na roboty budowlane zamawiający jest obowiązany żądać wyjaśnień, co
najmniej w zakresie zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy oraz zgodności z przepisami z zakresu prawa
pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie. Odwołujący
zaś w złożonych wyjaśnieniach w zasadzie nie odniósł się - poza zdawkowym stwierdzeniem przytoczonym powyżej –
do tych kwestii.
Nie jest też tak, że załączone do wyjaśnień kosztorysy dawały zamawiającemu pełen obraz metodologii wyceny
przyjętej przez wykonawcę i, że na ich podstawie zamawiający miał możliwość dokonania właściwej oceny złożonych
wyjaśnień. Kosztorysy te zostały sporządzone metodą ogólną. Wobec zaś braku jakichkolwiek danych dodatkowych
zawartych w zasadniczej części wyjaśnień, odnoszących się zresztą do informacji oczekiwanych przez zamawiającego,
same kosztorysy, nie mogły zostać uznane za wystarczające do pozytywnej oceny złożonych wyjaśnień.
Ponadto wskazać należy, że odwołujący w złożonych wyjaśnieniach powoływał się na pewne okoliczności,
które jego zdaniem miały wpływ na obniżenie ceny. Odwołujący w wyjaśnieniach m.in. powoływał się na dogodne miejsce
siedziby firmy, posiadanie sprzętu na terenie dotkniętym powodzią, doświadczenie w prowadzeniu trudnych prac,
minimalizację strat materiałów, a także na przyjęcie innych scenariuszy prowadzonych prac, ale jednocześnie w żaden
sposób nie wyjaśnił w jaki sposób będzie przekładało się to na cenę oferty, a w szczególności na obniżenie kosztów. Są
to tylko gołosłowne twierdzenia i zapewnienia odwołującego, że jest on w stanie wykonać zamówienie za zaoferowaną
cenę. Natomiast wyjaśnienia nie potwierdzają tego w żaden sposób.
Tak złożone wyjaśnienia z całą pewnością nie mogły zostać przyjęte przez zamawiającego i uznane za
wiarygodne i potwierdzające prawidłowość oraz rzetelność kalkulacji ceny oferty.
Izba postanowiła oddalić wnioski dowodowe odwołującego o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w
postaci:
1)wyciągu z dokumentacji zamówienia dotyczących postępowań dot. Ołdrzychowic Kłodzkich, a prowadzonych
przez Gminę Kłodzko, a także
2)dokumentacji zdjęciowej i referencji dotyczących realizacji robót wykonywanych przez odwołującego na terenach
popowodziowych
- uznając, że ww. dowody są nieprzydatne do rozstrzygnięcia tego postępowania, gdyż dotyczą innych postępowań o
udzielenie zamówienia. Przedmiotem zaś rozstrzygnięcia jest ocena wyjaśnień ceny oferty złożonych przez wykonawcę
w tym postępowaniu.
Ponadto Izba postanowiła oddalić wnioski dowodowe odwołującego o przeprowadzenie dowodów z dokumentów
w postaci:
1)szczegółowej listy płac odwołującego oraz
2)dokumentacji zdjęciowej bazy technicznej odwołującego
- uznając, że ww. dowody są spóźnione i powinny zostać złożone przez wykonawcę na etapie składania wyjaśnień
rażąco niskiej ceny.
Mając powyższe na uwadze Izba uznała, że zarzuty odwołania są bezzasadne i oddaliła odwołanie.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy Pzp oraz w
oparciu o § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w
sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu
pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).
Stosownie do § 8 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia: w przypadku oddalenia odwołania przez Izbę w całości, koszty
ponosi odwołujący. Izba zasądza koszty, o których mowa w , od odwołującego na rzecz zamawiającego.
W oparciu o powyższe Izba zaliczyła w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł uiszczoną
przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz zasądziła od odwołującego na rzecz zamawiającego kwotę 3600 zł
tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego poniesionych przez zamawiającego w związku z wynagrodzeniem
pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze Izba orzekła jak w sentencji.
Przewodnicząca:……………………………..