Sygn. akt: KIO 1022/25
WYROK
Warszawa, dnia 9 kwietnia 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Aleksandra Kot
Protokolant: Piotr Cegłowski
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu17 marca 2025 r.
przez wykonawcę MS-EKO sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie(dalej: „Odwołujący”) w postępowaniu prowadzonym
przez Gminę Łączna z siedzibą w Łącznej (dalej: „Zamawiający”),
przy udziale uczestnika po stronie Zamawiającego – wykonawcy STALSKAR sp. z o.o. z siedzibą wSkarżysku –
Kamiennej
orzeka:
1.Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 5 oraz art. 226 ust. 1 pkt 10
w związku z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r.
poz. 1320, dalej: „ustawa Pzp”) z uwagi na ich wycofanie przez Odwołującego.
2.Uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutu naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 5 i 6 w związku
z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp i nakazuje Zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej
oferty, odrzucenie oferty wykonawcy STALSKAR sp. z o.o. z siedzibą w Skarżysku – Kamiennej na podstawie art.
226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 5 i 6 ustawy Pzp oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert.
3.Kosztami postępowania obciąża Zamawiającego i:
3.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset
złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr
(słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem
wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero
groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika;
3.2.zasądza od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 11 100 zł 00 gr (słownie: jedenaście tysiące sto
złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez Odwołującego
tytułem wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:…………………………………
KIO 1022/25
Uzasadnienie
Gmina Łączna z siedzibą w Łącznej (dalej: „Zamawiający” lub „Gmina”) prowadzi na podstawie art. 275 pkt 1
ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, dalej: „ustawa Pzp”)
postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym bez negocjacji pod nazwą: „Odbiór i
zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych w Gminie Łączna oraz odbiór,
transport i zagospodarowanie odpadów z punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych PSZOK wraz z jego
doposażeniem” (Nr referencyjny: T.271.1.2025.AK, dalej: „Postępowanie”).
Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych 10 stycznia 2025 r. pod
numerem: 2025/BZP 00024464/01.
17 marca 2025 r. wykonawca MS-EKO sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie(dalej: „Odwołujący” lub „MS-EKO”)
wniósł odwołanie wobec:
1)wyboru przez Zamawiającego w Postępowaniu oferty wykonawcy STALSKAR sp. z o.o. z siedzibą w Skarżysku –
Kamiennej (dalej: „STALSKAR”) jako oferty najkorzystniejszej, pomimo że oferta tego wykonawcy podlega
odrzuceniu;
2)zaniechania odrzucenia oferty STALSKAR na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 i art. 226 ust. 1 pkt 10 i 5 ustawy Pzp
w związku z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp oraz art. 224 ust. 6 ustawy Pzp oraz art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp,
ponieważ wykonawca STALSKAR wezwany do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny złożył wyjaśnienia
ogólnikowe, niezgodne z wezwaniem Zamawiającego i nieodpowiadające jego zakresowi, nie przedstawił i nie
wykazał konkretnych kosztów wykonania usługi, nie przedstawił także w znacznej części dowodów
potwierdzających wysokość założonych kosztów, a pozostałe dowody miały charakter niewiarygodny i
nieprzekonywający, przez co nie uzasadnił zaoferowanej ceny i jej istotnych elementów składowych, co winno
skutkować odrzuceniem jego oferty, a ponadto jego oferta jest obarczona błędem w obliczeniu ceny i
niezgodnością z warunkami zamówienia, ponieważ w zakresie pozycji „inne niewymienione odpady z PSZOK”
uwzględnił w wycenie wyłącznie odpady z grupy 17, pomimo że do PSZOK przyjmowane są także inne rodzaje
odpadów, co wynikało z tabeli nr 4 w Rozdziale 4 Specyfikacji warunków zamówienia (dalej: „SW Z”), a zgodnie z
Rozdziałem 19 SWZ wycenie podlegały wszystkie odpady objęte przedmiotem zamówienia.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1)art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp i art. 226 ust. 1 pkt 10 i 5 ustawy Pzp w związku z art. 224 ust. 5 i 6 w zw. art. 16
pkt 1 i 2 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy STALSKAR jako zawierającej rażąco
niską cenę oraz oferty wykonawcy, który nie uzasadnił zaoferowanej ceny ani jej elementów składowych, jak
również oferty wykonawcy, którego oferta jest obarczona błędem w obliczeniu ceny, ponieważ wykonawca
wezwany do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny złożył wyjaśnienia ogólnikowe, niezgodne z wezwaniem
Zamawiającego i nieodpowiadające jego zakresowi, nie przedstawił i nie wykazał wyczerpująco konkretnych
kosztów wykonania usługi, nie przedstawił także w znacznej części dowodów potwierdzających wysokość
założonych kosztów, a pozostałe dowody miały charakter niewiarygodny i nieprzekonywający, przez co nie
uzasadnił zaoferowanej ceny i jej istotnych elementów składowych, co winno skutkować odrzuceniem jego oferty,
a ponadto jego oferta jest obarczona błędem w obliczeniu ceny i niezgodnością z warunkami zamówienia,
ponieważ w zakresie pozycji „inne niewymienione odpady z PSZOK” uwzględnił w wycenie wyłącznie odpady z
grupy 17, pomimo że do PSZOK przyjmowane są także inne rodzaje odpadów, co wynikało z tabeli nr 4 w
Rozdziale 4 SW Z, a zgodnie z Rozdziałem 19 SW Z wycenie podlegały wszystkie odpady objęte przedmiotem
zamówienia, a STALSKAR wycenę tę pominął;
2)art. 239 ust. 1 ustawy Pzp w związku z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp i art. 226 ust. 1 pkt 10 i 5 ustawy Pzp w
związku z art. 224 ust. 5 i 6 w związku z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp poprzez wybór jako najkorzystniejszej oferty
STALSKAR, pomimo że oferta ta podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp w związku z
art. 224 ust. 5 i 6 ustawy Pzp jako oferta zawierająca rażąco niską cenę oraz oferta wykonawcy, który nie
uzasadnił zaoferowanej ceny ani jej elementów składowych, jak również na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 i 5
ustawy Pzp jako oferta wykonawcy, którego oferta jest obarczona błędem w obliczeniu ceny i niezgodna z
warunkami zamówienia.
W związku z powyższym Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania oraz nakazanie Zamawiającemu:
1)unieważnienie czynności wyboru oferty STALSKAR jako najkorzystniejszej;
2)ponowne badanie i ocenę ofert, w tym odrzucenie oferty STALSKAR na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp i
art. 226 ust. 1 pkt 5 i 10 ustawy Pzp w związku z art. 224 ust. 5 i 6 w związku art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp.
1 kwietnia 2025 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęła odpowiedź na odwołanie, w której
Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania.
Pismem z dnia 31 marca 2025 r. wykonawca STALSKAR sp. z o.o. z siedzibą w Skarżysku – Kamiennejwniósł o
oddalenie odwołania w całości.
Krajowa Izba Odwoławcza, rozpoznając na rozprawie złożone odwołanie i uwzględniając dokumentację z
przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, stanowiska stron oraz uczestnika
postępowania odwoławczego złożone na piśmie i podane do protokołu rozprawy, a także przedłożone dowody,
ustaliła, co następuje.
Izba stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania, o których stanowi przepis art. 528 ustawy
Pzp.
Izba stwierdziła, że Odwołujący posiada interes w uzyskaniu zamówienia, kwalifikowanego możliwością
poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy, o których mowa w art. 505 ust. 1
ustawy Pzp, co uprawniało go do złożenia odwołania.
Izba ustaliła, że w terminie określonym w art. 525 ust. 1 ustawy Pzp do niniejszego postępowania odwoławczego
skuteczne przystąpienie po stronie Zamawiającego zgłosił wykonawca STALSKAR sp. z o.o. z siedzibą w Skarżysku –
Kamiennej (dalej: „Przystępujący”).
Odwołanie zostało rozpoznane w granicach zawartych w nim zarzutów (art. 555 ustawy Pzp) z uwzględnieniem
zasady kontradyktoryjności postępowania (art. 534 ust. 1 ustawy Pzp). Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Izba miała
na uwadze treść akt postępowania (§ 8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie
postępowania przy rozpoznawaniu odwołań przez Krajową Izbę Odwoławczą).
Izba ustaliła następujące okoliczności jako istotne:
Zgodnie z Rozdziałem 2 SWZ (pisownia oryginalna):
„Przedmiotem zamówienia jest wykonanie usługi polegającej na:
1) odbieraniu odpadów komunalnych, wymienionych w tabeli nr 2 bezpośrednio ze wszystkich nieruchomości, na których
zamieszkują mieszkańcy;
2) odbiór i transport odpadów komunalnych z punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych, zwanego dalej
PSZOK na terenie Gminy Łączna. PSZOK prowadzi zbiórkę dostarczonych, we własnym zakresie przez właścicieli
wszystkich nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, odpadów komunalnych wymienionych w tabeli nr 6;
3) Wyposażenie PSZOK w pojemniki zgodnie z tabelą nr 6;
4) odbieranie przeterminowanych leków zbieranych przez mieszkańców w punktach zbiórki przeterminowanych leków
zlokalizowanych w aptekach, przychodniach zdrowia, wyszczególnionych w tabeli nr 3 znajdujących się na terenie Gminy
Łączna wraz z wyposażeniem ich w oznakowane pojemniki przeznaczone do zbierania przeterminowanych leków.
Zamawiający przewiduje, że maksymalna liczba punktów zbiórki przeterminowanych leków może wynieść 3 szt. Zmiany
liczby bądź adresów tych punktów będą odbywały się po zawiadomieniu Wykonawcy przez Zamawiającego drogą
pisemną i nie będą wymagały zmiany zapisów zawartej umowy;
5) odbieraniu odpadów wielkogabarytowych, popiołu, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych opon i
innych odpadów bezpośrednio z terenu nieruchomości (wystawki), na których zamieszkują mieszkańcy;
6) dostarczenie worków i pojemników do gromadzenia odpadów zmieszanych i segregowanych, w odpowiedniej
kolorystyce, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu
selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów;
7) zagospodarowanie odpadów komunalnych odebranych od właścicieli wszystkich nieruchomości, na których
zamieszkują mieszkańcy, zebranych w punkcie selektywnego zbierania odpadów komunalnych PSZOK i zebranych w
punktach zbiórki przeterminowanych leków w sposób, zgodny z hierarchią postępowania z odpadami, przepisami ustawy
z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 399 t.j.), ustawy z
dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.);
8) Wykonawca w ramach wykonywania zadania zobowiązany jest przeprowadzić we wszystkich szkołach na terenie
gminy oraz oddziałach przedszkolnych, co najmniej jedną akcję w postaci konkursu ekologicznego dla uczniów o
tematyce selektywnej zbiórki odpadów.
Termin i forma przeprowadzenia akcji edukacyjnych wymaga wcześniejszego ustalenia z Zamawiającym”.
Zamawiający wymaga zatrudnienia na podstawie umowy o pracę przez wykonawcę lub podwykonawcę osób
wykonujących czynności w trakcie realizacji zamówienia: „Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych od
właścicieli nieruchomości zamieszkałych w Gminie Łączna oraz odbiór, transport i zagospodarowanie odpadów z punktu
selektywnej zbiórki odpadów komunalnych PSZOK wraz z jego doposażeniem” (vide: Rozdział 6 pkt 1 SWZ).
Stosownie do brzmienia postanowień Rozdziału 19 ust. 2-6 SWZ (pisownia oryginalna):
„(…).
2. Cena oferty brutto jest ceną obejmującą wszystkie koszty i składniki związane z realizacją zamówienia i danymi
zawartymi w SWZ, w tym m.in. podatek VAT.
3. Cena oferty winna być obliczona w następujący sposób:
3.1. Wykonawca określi cenę jednostkową netto za 1 Mg odpadów odebranych i przekazanych do zagospodarowania,
3.2. Wykonawca wyliczy podatek VAT do ceny jednostkowej, doda wyliczony podatek VAT do ceny jednostkowej netto
= (cena jednostkowa brutto za 1 Mg odpadów odebranych i przekazanych do zagospodarowania), następnie cenę
jednostkową netto za 1 Mg odpadów pomnoży przez szacunkową ilość odpadów w Mg = (wartość netto odebranych
i przekazanych do zagospodarowania odpadów komunalnych), następnie wartość netto odebranych i przekazanych
do zagospodarowania odpadów komunalnych pomnoży przez stawkę podatku VAT = (wartość brutto odebranych i
przekazanych do zagospodarowania odpadów komunalnych).
4. Suma wartości brutto wszystkich pozycji stanowi cenę oferty, którą Wykonawca wpisze do formularza ofertowego –
załącznik nr 1 do SWZ.
5. Zamawiający w formularzu ofertowym – załącznik nr 1 do SW Z, wskazuje rodzaje odpadów objęte przedmiotem
zamówienia.
6. Ceny jednostkowe podane przez Wykonawcę powinny uwzględniać wszystkie elementy cenotwórcze, w tym zysk
Wykonawcy, oraz inne koszty (w tym opłaty handlowe) związane z realizacją przedmiotu zamówienia, określonego w
niniejszej SWZ, w tym w szczególności koszty:
6.1. odbioru, transportu, zagospodarowania i przekazania odpadów zgodnie z wymaganiami SWZ,
6.2. zachowania właściwego stanu sanitarnego użytkowanych pojazdów,
6.3. mycia, konserwacji, naprawy i wymiany pojazdów,
6.4. zapewnienia w trakcie realizacji umowy odpowiedniej ilości worków i pojemników do zbierania odpadów
komunalnych we właściwych kolorach oraz ich odpowiedniego oznakowania,
6.5. porządkowania terenu zanieczyszczonego odpadami komunalnymi i innymi zanieczyszczeniami wysypanymi z
pojemników, kontenerów, worków, pojazdów w trakcie realizacji usługi,
6.6. naprawiania i ponoszenia kosztów naprawy szkód wyrządzonych przez Wykonawcę podczas i w związku z
wykonywaniem usługi,
6.7. zapewnienia przez cały okres trwania umowy odpowiedniej ilości i obsługi środków technicznych, gwarantujących
terminowe i jakościowe wykonanie przedmiotu zamówienia, 6.8. utrzymania środków technicznych jw. w stanie
technicznym gwarantującym sprawną oraz ciągłą pracę w okresie realizacji umowy,
6.9. zapewnienia ciągłości badań technicznych oraz przeglądów pojazdów, maszyn i urządzeń,
6.10. wyposażenia pracowników Wykonawcy/Podwykonawców realizujących przedmiot zamówienia w odzież
ochronną, zgodnie z obowiązującymi przepisami BHP,
6.11. wyposażenia pojazdów w urządzenia niezbędne dla realizacji zamówienia,
6.12. dokonywania odbioru i transportu odpadów również w przypadkach, kiedy dojazd do miejsc gromadzenia
odpadów komunalnych będzie utrudniony, w szczególności z powodu złych warunków atmosferycznych lub
uciążliwości komunikacyjnych,
6.13. rozstawienia oraz zbiórki pojemników na odpady,
6.14. koszty zapewnienia pojemników i worków na odpady komunalne zgodnie z wymogami zawartymi w SWZ,
6.15. zmiany ilości nieruchomości objętych przedmiotem zamówienia,
6.16. zmiany ilości pojemników i worków na odpady,
6.17. sporządzania raportów i dokumentacji zgodnie z wymogami zawartymi w SWZ,
6.18. wszelkie inne, bez których nie jest możliwe wykonanie przedmiotu zamówienia.
(…)”.
Stosownie do treści protokołu postępowania wartość szacunkowa zamówienia wynosi 901 366,68 zł.
20 stycznia 2025 r. Zamawiający poinformował, że na sfinansowanie zamówienia podstawowego zamierza
przeznaczyć kwotę w wysokości 1 108 250,39 zł brutto.
Na podstawie informacji z otwarcia ofert z dnia 20 stycznia 2025 r., Izba ustaliła, że w Postępowaniu zostały złożone trzy
oferty:
1)oferta wykonawcy MS-EKO sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie – łączna cena oferty wynosi 891 660,96 zł brutto;
2)oferta wykonawcy STALSKAR sp. z o.o. z siedzibą wSkarżysku – Kamiennej – łączna cena oferty wynosi 725
518,36 zł brutto;
3)oferta wykonawcy A.P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Zakład Transportu i Usług
Asenizacyjnych A.P. z siedzibą w Skarżysku – Kamiennej – łączna cena oferty wynosi 848 696,40 zł brutto.
22 stycznia 2025 r. Zamawiający, działając na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, skierował do
Przystępującego wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących ceny o następującej treści (pisownia oryginalna):
„Zamawiający – Gmina Łączna, informuje, że zaoferowana w Państwa ofercie cena, w tym jej istotne części składowe,
wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą poważne wątpliwości Zamawiającego co do
możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub
wynikającymi z odrębnych przepisów.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, w celu ustalenia
czy Państwa oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, Zamawiający żąda udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w
zakresie wyliczenia ceny i jej części składowych.
Zamawiający wymaga, aby wyjaśnienia zawierały w szczególności:
1. Kalkulacje cen jednostkowych zaoferowanych w każdej pozycji, które potwierdzać będą zastosowanie się do
wymagań Zamawiającego określonych w rozdziale 19 SW Z (Opis sposobu obliczania ceny) w szczególności
wskazanych w pkt 6, zgodnie z którym ceny jednostkowe podane przez Wykonawcę powinny uwzględniać wszystkie
elementy cenotwórcze, w tym zysk Wykonawcy, oraz inne koszty (w tym opłaty handlowe) związane z realizacją
zamówienia, w tym koszty i ryzyka określone w punktach od 6.1. do 6.18.
2. Wskazanie poszczególnych uwarunkowań pozwalających na zaoferowanie korzystnie niskiej ceny, w tym cen
jednostkowych, w szczególności biorąc pod uwagę nowe zasady wskazanych w art. 101a ustawy z dnia 12 grudnia 2012
roku o odpadach, tj. dotyczących odpadów z grupy 17 (odpady budowlane i rozbiórkowe).
3. Informacje w zakresie zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalonej ceny
nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na
podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 roku o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów
(obowiązujących w 2025 roku), odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie.
4. Informacje w zakresie zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi
w miejscu w którym realizowane jest zamówienie.
Wyjaśnienia odnosić się mogą także do:
- zarządzania procesami świadczonych usług,
- wyjątkowo korzystnych warunków usług,
- zgodności z prawem w porozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach pomocy publicznej,
- wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.
Ze złożonych wyjaśnień wraz z dowodami wynikać musi, iż przedstawiona w ofercie cena wyliczona została rzetelnie i
jest realna oraz wiarygodna, oraz że zarówno w cenach jednostkowych jak i w cenie oferty ujęte zostały wszystkie ryzyka
i koszty związane z realizacją zamówienia w odniesieniu do wskazanych w ofercie instalacji do zagospodarowania
odpadów. Przedstawione przez Wykonawcę wyjaśnienia muszą być merytoryczne, a wykonawca musi dostarczyć
wystarczający materiał do sformułowania przez Zamawiającego oceny zaoferowanej w ofercie kwoty, za którą ma
zamiar wykonać przedmiot zamówienia. Wskazane jest przedstawienie wszystkich informacji oraz dowodów, które
uznają Państwo za istotne, na temat sposobu obliczenia przez Państwa ceny zamówienia.
Zamawiający, oceniając wyjaśnienia będzie brał pod uwagę złożone wyjaśnienia wraz z dowodami w wyżej
wymienionym zakresie. Zgodnie z art. 224 ust. 5 ww. ustawy obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej
ceny, spoczywa na Wykonawcy.
Wyjaśnienia w powyższym zakresie wraz z dowodami należy złożyć w terminie do 27 stycznia 2025 rok. Do godz. 9.000
za pośrednictwem platformy e-zamówienia.
Nie udzielenie wyjaśnień w wyznaczonym terminie lub złożenie wyjaśnień wraz z dowodami nie uzasadniającymi
podanej w ofercie ceny skutkować będzie odrzuceniem Państwa oferty na mocy art. 226 ust.1 pkt 8 ww ustawy”.
STALSKAR pismem z dnia 24 stycznia 2025 r. udzielił wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny. Wyjaśnienia zostały
uzupełnione w zakresie dwóch kodów odpadów z uwagi na błędy w podanej wycenie na skutek wezwania
Zamawiającego z dnia 27 stycznia 2025 r.
11 marca 2025 r. Zamawiający poinformował wykonawców, którzy złożyli oferty w Postępowaniu o wyborze oferty
najkorzystniejszej wykonawcy STALSKAR sp. z o.o. z siedzibą w Skarżysku – Kamiennej.
Biorąc pod uwagę poczynione ustalenia Izba zważyła, co następuje:
Krajowa Izba Odwoławcza, działając na podstawie art. 520 ust. 1 ustawy Pzp oraz art. 568 pkt 1 ustawy Pzp
postanowiła umorzyć postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 5 oraz art. 226 ust. 1
pkt 10 w związku z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp w związku z ich wycofaniem przez Odwołującego na posiedzeniu z
udziałem stron oraz uczestnika postępowania odwoławczego.
Zgodnie z art. 520 ust. 1 ustawy Pzp „Odwołujący może cofnąć odwołanie do czasu zamknięcia rozprawy”. Z
kolei stosownie do art. 568 pkt 1 ustawy Pzp „Izba umarza postępowanie odwoławcze, w formie postanowienia, w
przypadku: 1) cofnięcia odwołania (…)”. W przywołanym przepisie art. 520 ust. 1 ustawy Pzp ustawodawca przyznał
Odwołującemu prawo do cofnięcia w całości środka ochrony prawnej. Skoro zatem wykonawca może cofnąć odwołanie
w całości, to na zasadzie wnioskowania a maiori ad minus, należy uznać, że Odwołujący może zrezygnować z
popierania jedynie części odwołania. W orzecznictwie Izby nie jest kwestionowana możliwość skutecznego cofnięcia
odwołania w części. MS-EKO oświadczył, że nie popiera już zarzutów dotyczących zaniechania odrzucenia oferty
Przystępującego z uwagi na to, że jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia, a ponadto oferta ta jest obarczona
błędem w obliczeniu ceny, ponieważ w zakresie pozycji „inne niewymienione odpady z PSZOK” STALSKAR uwzględnił w
wycenie wyłącznie odpady z grupy 17, pomimo że do PSZOK przyjmowane są także inne rodzaje odpadów, co wynikało
z tabeli nr 4 w Rozdziale 4 SW Z, a zgodnie z Rozdziałem 19 SW Z wycenie podlegały wszystkie odpady objęte
przedmiotem zamówienia, a STALSKAR wycenę tę pominął. Wobec powyższego postępowanie odwoławcze w tej
części podlegało umorzeniu. Dostrzec należy, że skład orzekający związany jest oświadczeniem Odwołującego o
cofnięciu części odwołania, czego skutkiem wynikającym wprost z art. 568 pkt 1 ustawy Pzp jest obowiązek umorzenia
przez Izbę postępowania odwoławczego w zakresie wycofanych zarzutów.
W pozostałym zakresie odwołanie podlegało uwzględnieniu.
Tytułem wstępu należy wskazać, że zgodnie z art. 16 ustawy Pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza
postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe
traktowanie wykonawców, przejrzysty i proporcjonalny.
Stosownie do art. 224 ust. 1-6 ustawy Pzp:
„1. Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do
przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia
zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów,
zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich
istotnych części składowych.
2. W przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od:
1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem
postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie
art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że
rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia;
2) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowanej z uwzględnieniem
okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych,
zamawiający może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.
3. Wyjaśnienia, o których mowa w ust. 1, mogą dotyczyć w szczególności:
1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją
robót budowlanych;
3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;
4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być
niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie
przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2020 r. poz. 2207
oraz z 2023 r. poz. 1667) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane
zamówienie;
5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w
którym realizowane jest zamówienie;
7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.
4. W przypadku zamówień na roboty budowlane lub usługi, zamawiający jest obowiązany żądać wyjaśnień, o których
mowa w ust. 1, co najmniej w zakresie określonym w ust. 3 pkt 4 i 6.
5. Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.
6. Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w
wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub
kosztu.
(…)”.
Art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp stanowi, że „Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: (…); 8) zawiera rażąco niską
cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia; (…)”.
W myśl art. 239 ust. 1 ustawy Pzp „Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny
ofert określonych w dokumentach zamówienia”.
Tytułem wstępu należy wskazać, że stosownie do treści art. 516 ust. 1 pkt 7-10 ustawy Pzp „Odwołanie zawiera:
(…); 7) wskazanie czynności lub zaniechania czynności zamawiającego, której zarzuca się niezgodność z przepisami
ustawy, lub wskazanie zaniechania przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia lub zorganizowania
konkursu na podstawie ustawy; 8) zwięzłe przedstawienie zarzutów; 9) żądanie co do sposobu rozstrzygnięcia
odwołania; 10) wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniających wniesienie odwołania oraz dowodów na
poparcie przytoczonych okoliczności; (...)”. Tym samym należy podkreślić, że właśnie określone w wyżej wymienionym
przepisie wymogi konstrukcyjne odwołania przesądzają, że treść zarzutu nie jest ograniczona wyłącznie do twierdzeń
zawartych we wstępnej części odwołania (petitum), a dotyczy również okoliczności faktycznych i prawnych zawartych w
sformułowanej przez odwołującego argumentacji. Odwołanie powinno wyrażać zastrzeżenia wobec dokonanych przez
zamawiającego czynności lub zaniechań, co oznacza obowiązek zaprezentowania przez odwołującego nie tylko
podstawy prawnej takich zastrzeżeń, ale przede wszystkim argumentacji odnoszącej się do postulowanej oceny.
Oznacza to zatem konieczność odniesienia się do wszystkich elementów stanu faktycznego, jak również podjętych
czynności lub zaniechań zamawiającego w taki sposób, który pozwoli na uznanie, że podniesione zostały konkretne
zarzuty wobec tych czynności lub zaniechań przypisanych zamawiającemu (tak: Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z
dnia 3 czerwca 2020 r. o sygn. akt KIO 401/20, KIO 403/20). Innymi słowy na zarzut składają się nie tylko przywołanie
podstawy prawnej, ale również wszystkich okoliczności faktycznych, z których odwołujący wywodzi skutki prawne,
dlatego też powoływanie na późniejszym etapie postępowania odwoławczego nowych okoliczności faktycznych nie
może być przez Izbę brane pod uwagę przy rozpatrywaniu zarzutów odwołania. Izba jest bowiem związana
podniesionymi w odwołaniu zarzutami i wyznaczonymi przez nie granicami zaskarżenia. Jeżeli więc odwołujący na
późniejszym etapie postępowania odwoławczego podnosi okoliczności, które nie zostały wyraźnie i wprost ujęte w treści
wniesionego odwołania, to mogą one zostać uznane za spóźnione i to również w sytuacji, gdy odwołujący próbowałby
powiązać nowe zarzuty z ogólnie opisanymi w uzasadnieniu odwołania okolicznościami faktycznymi (zob. m.in. wyroki
Krajowej Izby Odwoławczej: z dnia 21 kwietnia 2023 r. o sygn. akt KIO 955/23 oraz z dnia 13 marca 2020 r. o sygn. akt
KIO 431/20). To na wykonawcy, będącym profesjonalistą, spoczywa ciężar przedstawienia w treści odwołania jasnych i
szczegółowych zarzutów zbudowanych z dwóch warstw, tj. prawnej i faktycznej, które wyznaczają granice
rozstrzygnięcia Izby, która zgodnie z dyspozycją przepisu art. 555 ustawy Pzp może orzekać wyłącznie w zakresie
zarzutów zawartych w odwołaniu. Stąd niezależnie od wskazanego w odwołaniu przepisu, którego naruszenie jest
zarzucane zamawiającemu, Izba jest uprawniona do oceny prawidłowości zachowania zamawiającego (podjętych lub
zaniechanych czynności) jedynie przez pryzmat sprecyzowanych w odwołaniu dla uzasadnienia jego wniesienia
okoliczności faktycznych i prawnych. Mają one decydujące znaczenie dla ustalenia granic kognicji Izby przy rozpoznaniu
sprawy, gdyż konstytuują zarzut podlegający rozpoznaniu (zob. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 24 sierpnia
2022 r. o sygn. akt KIO 1889/22, KIO 1891/22, KIO 1904/22). Takżezgodnie z najnowszym orzecznictwem Sądu
Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych „(…) zarówno w postępowaniu odwoławczym przed Krajową
Izbą Odwoławczą, jak i w postępowaniu skargowym przed Sądem Okręgowym – Sądem Zamówień Publicznych
obowiązuje zasada kontradyktoryjności. Czynności w ramach tychże postępowań inicjowane są przez strony i
uczestników. To właśnie czynności stron, uczestników kreują zakres rozpoznawanej sprawy. Krajowa Izba Odwoławcza
nie jest strażnikiem całości postępowania w sprawie zamówienia publicznego, nie może też wykazywać inicjatywy na
rzecz którejkolwiek ze stron (…); (…) Izba nie może orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu (art.
555 ustawy PZP). Postępowanie odwoławcze przed Krajową Izbą Odwoławczą nie ma charakteru całościowego
postępowania kontrolnego, obejmującego ogólną prawidłowość przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego przez zamawiającego, a Izba jest władna badać ściśle konkretnie te kwestie, które zostały jej poddane przez
Odwołującego, a następnie zmodyfikowane uwzględnieniem odwołania przez Zamawiającego i sprzeciwem
Przystępującego – i tak przedstawiony jej zakres zaskarżenia i zarzutów poddać konfrontacji z regulacją art. 554 ust 1
pkt 1 ustawy PZP oraz art 555 ustawy PZP (…)” (tak: Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy
Odwoławczy i Zamówień Publicznych w wyroku z dnia 18 października 2023 r. o sygn. akt. XXIII Zs 77/23). Sąd
Zamówień Publicznych z całą mocą podkreślił, że niedopuszczalne jest orzekanie przez Izbę w zakresie niespornym
oraz co do zarzutów niezawartych w odwołaniu. Krajowa Izba Odwoławcza nie jest bowiem uprawniona do dowolnego
zakresu rozpoznania odwołania (ustalenia substratu zaskarżenia), gdyż w systemie środków ochrony prawnej na gruncie
ustawy Prawo zamówień publicznych dysponentem odwołania jest odwołujący, a także zamawiający (uznając bądź nie
zarzuty odwołania) oraz jego uczestnicy (korzystając z prawa do wniesienia sprzeciwu). Stąd orzekanie przez Izbę w
zakresie nieobjętym sprzeciwem, a zatem w zakresie niespornym jest niedopuszczalne. Również orzekanie co do
zarzutów niezawartych w odwołaniu jest niedopuszczalne.
Ponadto zaznaczenia wymaga, że zasada wynikająca z art. 555 ustawy Pzp nie doznaje wyjątku i ma kluczowe
znaczenie przy interpretacji art. 534 ust. 1 ustawy Pzp i art. 535 ustawy Pzp. Zgodnie z art. 534 ust. 1 ustawy Pzp strony
i uczestnicy postępowania odwoławczego są obowiązani wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których
wywodzą skutki prawne. Z przepisu tego wywieść należy zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na odwołującym, który z
okoliczności sprecyzowanych w odwołaniu chce wywieść określone skutki prawne. Z kolei art. 535 ustawy Pzp stanowi,
że dowody na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej, strony i uczestnicy postępowania
odwoławczego mogą przedstawiać aż do zamknięcia rozprawy. W konsekwencji o ile dowody na mocy art. 535 ustawy
Pzp odwołujący może przedstawiać aż do zamknięcia rozprawy, o tyle okoliczności, z których chce wywodzić skutki
prawne musi uprzednio zawrzeć w odwołaniu, pod rygorem ich nieuwzględnienia z urzędu przez Izbę na mocy art. 555
ustawy Pzp. Należy rozgraniczyć bowiem okoliczności faktyczne konstytuujące zarzut, czyli określone twierdzenia o
faktach, z których wywodzone są skutki prawne, od dowodów na ich poparcie (zob. m.in. wyroki Krajowej Izby
Odwoławczej: z dnia 5 stycznia 2022 r. o sygn. akt KIO 3600/21, z dnia 31 stycznia 2020 r. o sygn. akt KIO 113/20 oraz z
dnia 12 września 2022 r. o sygn. akt KIO 2227/22).
Kolejno zasadne jest wskazanie, że w sytuacji gdy zaistnieją przesłanki do wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień
na podstawie art. 224 ust. 1 lub 2 ustawy Pzp, wykonawca został ustawowo zobowiązany do wykazania, że jego oferta
nie zawiera rażąco niskiej ceny. Zwrócenie się przez zamawiającego do wykonawcy o złożenie wyjaśnień w przedmiocie
rażąco niskiej ceny oznacza obciążenie wykonawcy ciężarem dowodu w zakresie wykazania, że zaoferowana cena nie
jest rażąco niska. Na powyższe wskazuje wprost art. 224 ust. 5 ustawy Pzp. Wyjaśnienia wykonawcy co do zasady
muszą być konkretne, wyczerpujące, odpowiednio umotywowane, rzeczywiście uzasadniające podaną w ofercie cenę,
wykazujące, że możliwe i realne jest wykonanie zamówienia za zaproponowaną cenę. Powyższe wynika z faktu, że to
wyłącznie na podstawie złożonych wyjaśnień zamawiający dokonuje oceny czy oferta zawiera rażąco niską cenę lub
koszt, czy też rażąco niskie ich istotne części składowe. Obowiązkiem wykonawcy jest zatem, aby w odpowiedzi na
wezwanie wystosowane przez zamawiającego udzielił wyjaśnień dotyczących okoliczności, które wpłynęły na wysokość
zaoferowanej ceny w taki sposób, aby na ich podstawie możliwe było jednoznaczne ustalenie, że cena oferty
(odpowiednio koszt, istotna część składowa) nie jest ceną rażąco niską. Efektem składanych wyjaśnień ma być
stworzenie podstaw do uznania przez zamawiającego, że podejrzenie dotyczące rażąco niskiej ceny oferty nie było
uzasadnione. Nie ulega więc wątpliwości, że udowodnienie realności ceny powinno nastąpić w toku postępowania
o udzielenie zamówienia przed zamawiającym, a nie w toku postępowania odwoławczego przed Izbą. Jeżeli wykonawca
ciężaru obalenia domniemania rażąco niskiej ceny w postępowaniu przed zamawiającym nie udźwignie, to jego oferta
podlega odrzuceniu. Podkreślić trzeba, iż zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp nie tylko nieudzielenie wyjaśnień
w wyznaczonym terminie skutkować będzie koniecznością odrzucenia oferty, ale także złożenie takich wyjaśnień, które
nie uzasadniają podanej w ofercie ceny. W orzecznictwie przyjmuje się, że wykonawca wszelkimi niezbędnymi środkami
dostępnymi w danej sprawie i uzasadnionymi w konkretnym stanie faktycznym, powinien wykazać zamawiającemu, że
jego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej, pomimo wypełnienia określonych ustawowych przesłanek podejrzenia rażąco
niskiej ceny w jego ofercie. Wskazać również należy, że każdy dowód złożony w odpowiedzi na wezwanie podlega
ocenie przez samego zamawiającego, który może uznać złożone dokumenty za niewystarczające lub niepotwierdzające
okoliczności przez wykonawcę podnoszonych. Wyjaśnienia elementów mających wpływ na wysokość ceny muszą być
konkretne, wyczerpujące i nie mogą pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości co do rzetelności kalkulacji oferty (zob. wyrok
Sądu Okręgowego w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych z dnia 30 września
2022 r. o sygn. akt XXIII Zs 85/22; por. wyroki Krajowej Izby Odwoławczej: z dnia 20 kwietnia 2017 r. o sygn. akt KIO
681/17, z dnia 20 lutego 2019 r. o sygn. akt KIO 190/19 oraz z dnia 16 marca 2021 r. o sygn. akt KIO 600/21). Sąd
Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 5 stycznia 2007 r. o sygn. akt V Ca 2214/06 uznał, że nie jest wystarczające
złożenie jakichkolwiek wyjaśnień, lecz wyjaśnień odpowiednio umotywowanych, przekonujących, że zaproponowana
oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. Swoją aktualność zachowuje również wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z
dnia 30 lipca 2014 r. o sygn. akt XXIII Ga 1293/14, w którym pokreślono znaczenie staranności wykonawcy w składaniu
wyjaśnień, o których mowa w art. 90 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień
publicznych (t.j. z 2019 r. poz. 1843 ze zm., dalej: „ustawa Pzp z 2004 r.”) (obecnie art. 224 ustawy Pzp), a także
wskazano na konieczność uznania, że cena ofertowa jest ceną rażąco niską, w przypadku braku przedstawienia przez
wykonawcę takich wyjaśnień, które wykażą, że oferowana przezeń cena rażąco niska nie jest. Ponadto zgodnie z
ugruntowanym poglądem w orzecznictwie sytuacja prawna wykonawcy, który złożył wyjaśnienia ogólne, nieadekwatne do
wezwania, nie poparte dowodami, nie pozwalające na ustalenie czy cena została skalkulowana prawidłowo, jest w
zasadzie analogiczna do sytuacji wykonawcy, który zaniechał złożenia wyjaśnień (por. m.in. wyroki Krajowej Izby
Odwoławczej: z dnia 19 maja 2016 r. o sygn. akt KIO 722/16 oraz z dnia 20 maja 2010 r. o sygn. akt KIO 730/10; wyrok
Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 12 sierpnia 2005 r. o sygn. akt VI Ca 464/05 oraz wyrok Sądu Okręgowego w
Poznaniu z dnia 4 czerwca 2008 r. o sygn. akt X Ga 127/08). Następnie wymaga podkreślenia, że za punkt wyjścia do
oceny wyjaśnień rażąco niskiej ceny zasadniczo powinno przyjmować się treść wezwania wystosowanego do
wykonawcy. Innymi słowy, składane przez wykonawcę wyjaśnienia ceny oferty należy oceniać przez pryzmat wezwania
zamawiającego, które determinuje poziom szczegółowości wyjaśnień. Wykonawca powinien zatem złożyć konkretne i
rzetelne wyjaśnienia, które odpowiadają wymogom określonym przez zamawiającego w wezwaniu do wyjaśnień. Jak
wskazała Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 20 stycznia 2023 r. o sygn. akt KIO 50/23 „(…) Wykonawca ma
obowiązek udzielić wyczerpujących odpowiedzi na pytania, jakie w treści wezwania do niego skierowano, tak aby
zamawiający mógł ustalić, że określone elementy zamówienia, koszty czy inne czynniki, które zamawiający uważa za
istotne, a których obowiązek uwzględnienia znajduje oparcie w dokumentach zamówienia, zostały przez wykonawcę
wzięte pod uwagę podczas kalkulacji ceny ofertowej. Wyjaśnienia wykonawcy muszą czynić zadość wezwaniu i z nim
korelować, zwłaszcza w sytuacji, gdy zamawiający wskazał konkretnie elementy składowe ceny, które należy wyjaśnić.
Wyjaśnienia, które nie odnoszą się do zagadnień dotyczących sposobu kalkulacji ceny oferty wskazanych w wezwaniu
zamawiającego nie będą mogły co do zasady zostać uznane za uzasadniające podaną w ofercie cenę (…) (por. wyrok
Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 17 marca 2021 r. o sygn. akt KIO 520/21).
Przenosząc powyższe rozważania prawne na kanwę niniejszej sprawy skład orzekający wskazuje, że odniósł się
do zarzutów podniesionych w odwołaniu w takim zakresie, w jakim została przedstawiona odpowiadająca im
argumentacja poparta okolicznościami faktycznymi i oceną prawną. W niniejszej sprawie, z uwagi na specyfikę
postępowania odwoławczego wynikającą z uregulowania zawartego w art. 555 ustawy Pzp, nie mogły być wzięte pod
uwagę ani nowe okoliczności faktyczne przedstawione przez MS-EKO dopiero podczas rozprawy jak również w piśmie z
dnia 9 kwietnia 2025 r. pn. „Załącznik do protokołu rozprawy z dnia 4 kwietnia 2025 r. KIO 1022/25” złożonym po
zamknięciu rozprawy, jako de facto precyzowanie zarzutów odwołania po upływie zawitego terminu na jego wniesienie,
ani zgłoszone dla wykazania tych faktów dowody.
Izba stwierdziła, że Przystępujący nie sprostał ciężarowi obalenia domniemania rażąco niskiej ceny w
konsekwencji czego oferta STALSKAR powinna zostać odrzuconana podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art.
224 ust. 5 i 6 ustawy Pzp. Skład orzekający, po analizie skierowanego do Przystępującego wezwania do wyjaśnień
dotyczących ceny oraz udzielonej odpowiedzi doszedł do przekonania, że STALSKAR nie uczynił zadość nałożonemu
na niego obowiązkowi udzielenia wyczerpujących, szczegółowych i rzetelnych wyjaśnień. Wyjaśnienia STALSKAR choć
dość obszerne w części opisowej, są w rzeczywistości ogólnikowe i niekonkretne. Nie zawierają także danych na tyle
szczegółowych, które pozwoliłyby Zamawiającemu na uznanie, że wykonawca uzasadnił zaoferowaną cenę. To samo
dotyczy załączników do pisma z dnia 24 stycznia 2025 r., które stanowić miały wymagane dowody potwierdzające, że
Przystępujący dokonał rzetelnej wyceny zaoferowanej ceny. Przede wszystkim przedstawiona przez STALSKAR
kalkulacja cen jednostkowych (Załącznik nr 2 do wyjaśnień z dnia 24 stycznia 2025 r.) nie spełnia wymagań nałożonych
na wykonawcę przez Gminę w treści wezwania z dnia 22 stycznia 2025 r. Należy zauważyć, że wezwanie miało
charakter szczegółowy. Zamawiający w pierwszej kolejności wymagał podania kalkulacji cen jednostkowych
zaoferowanych dla każdej pozycji, które potwierdzać miały zastosowanie się do wymagań Zamawiającego określonych w
rozdziale 19 SW Z (Opis sposobu obliczania ceny) w szczególności wskazanych w pkt 6, zgodnie z którym ceny
jednostkowe podane przez wykonawcę powinny uwzględniać wszystkie elementy cenotwórcze, w tym zysk wykonawcy,
oraz inne koszty (w tym opłaty handlowe) związane z realizacją zamówienia, w tym koszty i ryzyka określone w ppkt 6.1.6.18. Z kalkulacji cen jednostkowych miało zatem jasno i jednoznacznie wynikać, że wszystkie elementy cenotwórcze
zostały w nich ujęte w tym zysk i inne koszty (w tym opłaty handlowe) związane z wykonaniem zamówienia, w tym
koszty i ryzyka określone w Rozdziale 19 pkt 6 ppkt 6.1.-6.18. SW Z. Wykonawca zobowiązany był przedstawić w jaki
sposób wyżej wymienione koszty zostały uwzględnione w cenie jednostkowej danej pozycji. Słusznie podniósł MS-EKO
w treści odwołania, że nie wystarczyła sama deklaracja, iż określony koszt został ujęty w cenie jednostkowej, ale także
wykazanie, w jaki sposób i w jakiej wysokości został on w niej uwzględniony. Tymczasem kalkulacja cen jednostkowych
(Załącznik nr 2 do wyjaśnień z dnia 24 stycznia 2025 r.) nie zawiera elementów wymaganych przez Zamawiającego.
STLASKAR nie podał wszystkich elementów kosztotwórczych, w tym tych wymaganych w Rozdziale 19 pkt 6 ppkt 6.1.6.18. SW Z. Dla każdej z frakcji odpadów komunalnych wskazanych w rzeczonej kalkulacji wykonawca podzielił jedynie
cenę jednostkową na elementy: koszty logistyczne, zagospodarowanie, zysk, VAT i cenę jednostkową brutto, przy czym
podatek VAT oraz cena jednostkowa brutto były wymagane w formularzu ofertowym. STALSKAR zamiast szczegółowej
kalkulacji ceny jednostkowej z podaniem poszczególnych elementów kosztotwórczych podał jedynie „koszty logistyczne”
oraz „zagospodarowanie”. W kalkulacji brak jest jednak jakiegokolwiek wyliczenia, jakie koszty składają się na „koszty
logistyczne” oraz „zagospodarowanie”, a także w jaki sposób i w jakich wartościach zostały one uwzględnione w cenie
oferty. Brak jest więc podania jakichkolwiek założeń, wedle których Przystępujący obliczył poszczególne ceny
jednostkowe. Podane dane liczbowe stanowią wartości, które nie zostały poparte żadnym wyliczeniem, nie spełniają
zatem jakiejkolwiek funkcji przy ocenie przez Gminę, czy wycena jest poprawna i obejmuje wszystkie wymagane
elementy cenotwórcze i w jakiej konkretnie wysokości. Mogłyby być to dowolne kwoty, ponieważ sposób ich wyliczania
nie jest Zamawiającemu znany, co zresztą dobitnie potwierdza stanowisko Gminy wyrażone w odpowiedzi na odwołanie,
które sprowadza się wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia, iż złożone przez Przystępującego wyjaśnienia uzasadniają
zaoferowaną cenę. Zamawiający bowiem nawet nie podjął próby wyjaśnienia w jaki sposób zweryfikował prawidłowość i
racjonalność wyliczeń zastosowanych przez wykonawcę w zakresie poszczególnych cen jednostkowych. Brak
przedstawienia szczegółowych danych powoduje, że ocena wyjaśnień złożonych przez STALSKAR dokonywana przez
Zamawiającego siłą rzeczy opierać musiała się na domysłach i jego własnym przekonaniu co do możliwości
zrealizowania przedmiotu zamówienia za zaoferowaną cenę. Taka zaś sytuacja nie jest natomiast akceptowalna z
perspektywy zasady równego traktowania wykonawców. Izba podziela argumentację przedstawioną przez MS-EKO w
uzasadnieniu odwołania, że nie jest więc wiadomym, jakie STALSKAR przyjął koszty pracy i wyposażenia pracowników i
wedle jakich założeń, jakie koszty użytkowania pojazdów i ich liczbę (np. koszty amortyzacji, ubezpieczenia, badania
techniczne, naprawy itp.), jakie koszty dojazdu do rejonu, odbierania odpadów oraz transportu do instalacji, jakie koszty
zapewnienia pojemników i worków, jakie koszty mycia pojazdów, jakie koszty użytkowania bazy magazynowo –
transportowej, jakie koszty związane z wyposażeniem pojazdów w systemy GPS, jakie koszty obsługi realizacji
zamówienia (np. obsługa reklamacji, rozliczenia itp.), jakie koszty ogólne związane z działalnością przedsiębiorstwa,
jakie koszty przeładunku, czy jakie koszty magazynowania odpadów. Ponadto w zakresie kosztów zagospodarowania
brak jest określenia, jakie elementy kosztotwórcze zostały nimi objęte, w szczególności czy jest to tylko koszt
zagospodarowania odpadów w instalacji. Tymczasem sposób, w jaki należało zaprezentować kalkulację w
wyjaśnieniach został doprecyzowany przez Gminę m.in. w pkt 1 wezwania z dnia 22 stycznia 2025 r. i dopełnienie go
było dla STALSKAR wiążące. Kalkulacja ceny to obliczenie ceny, w tym podanie wysokości i sposobu obliczenia
poszczególnych kosztów ujętych w zaoferowanej cenie. Takich elementów nie spełnia kalkulacja złożona przez
Przystępującego. Wymaga bowiem podkreślenia, że kalkulacji nie stanowi samo powtórzenie elementów
kosztotwórczych wymienionych w Rozdziale 19 pkt 6 ppkt 6.1.-6.18. SW Z w części opisowej wyjaśnień, ponieważ
informacje z części opisowej nie zostały w żaden sposób przełożone na obliczenie kosztów ani w części opisowej ani
w kalkulacji cen jednostkowych stanowiącej Załącznik nr 2 do wyjaśnień z dnia 24 stycznia 2025 r. Innymi słowy, brak jest
merytorycznego powiązania informacji z części opisowej wyjaśnień z kwotami podanymi w kalkulacji cen jednostkowych.
W tym miejscu wymaga zaznaczenia, że nie jest rolą Gminy doszukiwanie się w wyjaśnieniach wykonawcy czy
domyślanie się jakie założenia przyjął w swoich kalkulacjach. Ustawodawca zobowiązał Zamawiającego do wezwania
wykonawcy, zaś ciężar dowodu wykazania realności zaoferowanej ceny spoczywa na wykonawcy. To jakie to są
okoliczności winno być więc precyzyjnie i jasno wskazane i poparte dowodami w treści złożonych wyjaśnień (por. m.in.
wyroki Krajowej Izby Odwoławczej: z dnia 21 października 2019 r. o sygn. akt KIO 1880/19, KIO 1895/19 oraz z dnia 20
stycznia 2023 r. o sygn. akt KIO 50/23). Ponadto skład orzekający wskazuje, że nie jest też wystarczające powołanie się
na dowody w postaci kilku pojedynczych faktur, zarówno w części opisowej części wyjaśnień jak i w kalkulacji cen
jednostkowych, bez przełożenia kosztów z nich wynikających na wyliczenia cen jednostkowych poszczególnych frakcji
odpadów. I tak, nie jest wiadomym m.in. jaki koszt z faktur za paliwo, mycie i dezynfekcję pojazdów czy zakup worków,
na które STALSKAR powołał się zbiorczo wyłącznie w części opisowej wyjaśnień, został uwzględniony w wycenie cen
jednostkowych zaoferowanych dla każdej pozycji formularza ofertowego. Dodatkowo – jak słusznie podniósł Odwołujący
– dla wyceny kosztu paliwa znaczenie ma nie tylko cena paliwa z 1l, ale też założenia dotyczące kilometrażu oraz
poziomu spalania pojazdów. Z kolei w przypadku faktury za worki, nie sposób ustalić, jakie ilości poszczególnych
rodzajów worków STALSKAR przyjął do wyceny i jaki poziom kosztu ich zakupu uwzględnił w ramach kalkulacji
poszczególnych cen jednostkowych. Żadne takie wyliczenia nie zostały dokonane przez Przystępującego. Ponadto nie
można tracić z pola widzenia, że przedłożone faktury (dowody nr 3A-3H) odnoszą się jedynie do części kodów odpadów i
choć formalnie zostały przedłożone, to Przystępujący nie wykazał w jaki sposób dane z nich wynikające przekładają się
na obliczenia cen jednostkowych poszczególnych frakcji odpadów. Przechodząc do pkt 3 i 4 wezwania do wyjaśnień
dotyczących ceny z dnia 22 stycznia 2025 r. wymaga podkreślenia, że ani w kalkulacji cen jednostkowych (Załącznik nr 2
do wyjaśnień z dnia 24 stycznia 2025 r.) ani w części opisowej wyjaśnień STALSKAR nie zawarł żadnych kalkulacji
kosztów pracy osób wykonujących zamówienia. Przystępujący ograniczył się do ogólnych zapewnień ujęcia przy
kalkulacji ceny wysokość kosztów pracy, których wartość „nie mogła i nie była i nie jest niższa od minimalnego
wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie art. 2 ust. 3-5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym
wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773) oraz przestrzegania przepisów prawa pracy i przepisach innych
obowiązujących w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie”. Ponadto STALSKAR wskazał lakonicznie, że
„zatrudnia pracowników na podstawie umowy o prace w pełnym wymiarze godzin wypłacając im przy tym należne
wynagrodzenie nie mniejsze niż najniższa krajowa oraz nie mniejsze niż najniższa stawka godzinowa” oraz że „dla
pracowników odprowadzane są wszelkie wymagane ustawowo składki i podatki związane a ich zatrudnieniem”.
Zapewnienia te są jednak całkowicie nieweryfikowalne dla Zamawiającego i gołosłowne, ponieważ w kalkulacji cen
jednostkowych stanowiącej Załącznik nr 2 do wyjaśnień z dnia 24 stycznia 2025 r. ani w treści wyjaśnień brak jest
jakiegokolwiek obliczenia kosztów pracy, pomimo że jest to jeden z kluczowych kosztów (elementów kosztotwórczych)
świadczenia usług objętych przedmiotem zamówienia. Gmina nie była zatem w stanie zweryfikować, czy wykonawca
poprawnie i realnie przyjął koszty pracy oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami, ponieważ nie otrzymała żadnych
danych liczbowych, które pozwoliłyby na taką weryfikację. Nie otrzymała także żadnego dowodu na potwierdzenie, że
STALSKAR faktycznie zatrudnia kierowców i ładowaczy w pełnym wymiarze zatrudnienia na warunkach zgodnych z
obowiązującym prawem oraz realiami dotyczącymi zatrudnienia na tych stanowiskach. Powyższe powoduje, że na
podstawie samej treści wyjaśnień, zarówno części opisowej jak i kalkulacji cen jednostkowych (Załącznik nr 2 do
wyjaśnień z dnia 24 stycznia 2025 r.), brak jest możliwości stwierdzenia jakie faktycznie koszty osobowe (wynagrodzenie
pracowników) i na jakim poziomie zostały uwzględnione w przyjętej kalkulacji ceny oferty. Tymczasem koszty te stanowią
niebagatelną część kosztu wykonania usługi objętej przedmiotem zamówienia i powinny podlegać szczegółowemu
omówieniu w treści wyjaśnień rażąco niskiej ceny, tak aby wyjaśnienia te nie pozostawiały pola do domysłów, czy
wykonawca uwzględnił wszelkie wymagane koszty pracy.
Reasumując, Izba wskazuje, że wyjaśnienia STALSKAR w zakresie zaoferowanej ceny nie były konkretne,
wyczerpujące i rozwiewające wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami
określonymi w SW Z lub wynikającymi z odrębnych przepisów. W szczególności kalkulacja cen jednostkowych była
całkowicie nieczytelna, ponieważ nie sposób ustalić, jakie koszty wykonawca ujął w każdej z dwóch kategorii „koszty
logistyczne” oraz „zagospodarowanie” w odniesieniu do cen jednostkowych poszczególnych frakcji odpadów i jakie
założenia zostały przyjęte do ich wyliczeń. Skład orzekający dostrzega, że argumentacja co do tej kwestii została w
niewielkim zakresie zaprezentowana przez Przystępującego w piśmie procesowym z dnia 31 marca 2025 r. oraz
podczas rozprawy, jednak nie mogła zostać przez Izbę wzięta pod uwagę. Izba podziela stanowisko wyrażane w
orzecznictwie, zgodnie z którym wykonawca powinien potwierdzić, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny już na
etapie składania wyjaśnień w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego. Wobec tego, że wyjaśnienia dotyczące
podejrzenia rażąco niskiej ceny były lakoniczne, nierzetelne i nie odpowiadały na pytania Gminy, wszelkie późniejsze
twierdzenia STALSKAR odnoszące się do zaoferowanej ceny, a takżeliczne dowody przedłożone na posiedzeniu z
udziałem stron oraz uczestnika postępowania odwoławczego, należało uznać za spóźnione. W ramach postępowania
odwoławczego ocenie Izby podlegają bowiem tylko czynności zamawiającego podjęte w postępowaniu o udzielenie
zamówienia publicznego. Tym samym informacje i dowody przedstawiane przez wykonawcę, w odpowiedzi na
wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny, muszą być znane zamawiającemu na konkretnym
etapie postępowania przetargowego – celem umożliwienia mu podjęcia decyzji, co do ewentualnego przyjęcia lub
odrzucenia oferty – a nie przedstawiane dopiero w toku postępowania odwoławczego. W orzecznictwie ugruntowany jest
pogląd, zgodnie z którym postępowanie dowodowe w toku postępowania odwoławczego nie może prowadzić do
uzupełniania wyjaśnień rażąco niskiej ceny, w tym niedopuszczalne jest przedkładanie dowodów, które powinny zostać
dostarczone uprzednio zamawiającemu wraz z tymi wyjaśnieniami. Kognicja Izby ogranicza się do zbadania w
kontekście zarzutów odwołania, czy wyjaśnienia złożone zamawiającemu zostały przez niego prawidłowo ocenione (por.
wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 24 lutego 2020 r. o sygn. akt KIO 262/20). Sąd Okręgowy w Rzeszowie w
wyroku z dnia 3 grudnia 2018 r. o sygn. akt V Ca 795/18 stwierdził, że rozprawa nie może stanowić kontynuacji procedury
wyjaśniającej w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp z 2004 r. (obecnie 244 ust. 1 ustawy Pzp), skoro postępowanie
odwoławcze przed Krajową Izbą Odwoławczą stanowi ocenę zakończonej już procedury wyjaśniającej na okoliczność
zaoferowania rażąco niskiej ceny. W związku z tym, w przedmiotowym zakresie, Izba ocenia treść wyjaśnień, jakimi
dysponował zamawiający oraz czynność ich oceny przez zamawiającego, nie zaś dodatkowe wyjaśnienia
przedstawione przez przystępującego (skarżącego) przed Izbą. Składanie przez skarżącego dopiero na rozprawie
dodatkowych wyjaśnień i przedstawianie przed Krajową Izbą Odwoławczą nowych argumentów w celu wykazania
prawidłowości zaoferowanej ceny nie może być wzięte pod uwagę ani przez Izbę, ani przez sąd. Informacje i dowody
przedstawione przez wykonawcę muszą być znane zamawiającemu na konkretnym etapie postępowania przetargowego
(celem umożliwienia mu podjęcia decyzji co do ewentualnego przyjęcia oferty lub jej odrzucenia), a nie w toku
postępowania odwoławczego przed Izbą (por. wyroki Krajowej Izby Odwoławczej: z dnia 3 grudnia 2019 r. o sygn. akt
KIO 2332/19 oraz z dnia 6 listopada 2020 r. o sygn. akt KIO 2687/20). Dodatkowo – w ocenie składu orzekającego –
powyższe działanie STALSKAR w sposób wyraźny potwierdza, że wyjaśnienia złożone przez wykonawcę nie były
rzetelne i szczegółowe, a także nie zostały poparte wystarczającymi dowodami. Wymaga podkreślenia, że profesjonalny
uczestnik rynku zamówień publicznych (a za takiego uznać należy Przystępującego) powinien mieć świadomość, jaki
skutek będzie niosło za sobą złożenie wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny, które są lakoniczne, niekompletne, czy
które nie odpowiadają na pytania zawarte w wezwaniu. To w interesie wykonawcy jest, aby złożone przez niego
wyjaśnienia były wyczerpujące i niebudzące dalszych wątpliwości, i aby przedstawione zostały odpowiedne dowody na
potwierdzenie zawartych w wyjaśnieniach twierdzeń.
Mając na uwadze przywołane okoliczności faktyczne i prawne Izba uznała, że w przedmiotowej sprawie
zachodziła podstawa do odrzucenia oferty STALSKAR wskazana w art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 5 i 6
ustawy Pzp.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 557, art. 574 oraz art. 575
ustawy Pzp, a także w oparciu o przepisy § 7 ust. 1 pkt 1 w związku z § 5 pkt 1 i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Prezesa
Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich
rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437), orzekając w tym
zakresie o obciążeniu kosztami postępowania stronę przegrywającą, czyli Zamawiającego.
Przewodnicząca:.......................................................