Sygn. akt
I 1 C 1089/21 upr.
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 marca 2022 roku
Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny Sekcja ds. rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Żelewska
po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2022 roku
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa
(...) sp. z o.o. z siedzibą we W.
przeciwko
Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G.
o zapłatę
1.
zasądza od pozwanej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. na rzecz powódki (...) sp. z o.o. z siedzibą we W. kwotę 295,46 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych czterdzieści sześć groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 17 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty,
2.
zasądza od pozwanej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. na rzecz powódki (...) sp. z o.o. z siedzibą we W. kwotę 137,00 zł (sto trzydzieści siedem złotych) tytułem kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Powódka (...) sp. z o.o. z siedzib
1 we (...) od pozwanej (...) Kasy O.œciowo-Kredytowej im. F. S. w G. zap
3aty kwoty 295,46 z
3 wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia 17 kwietnia 2021 roku do dnia zap
3aty, a tak¿e zas
1dzenia na swoj
1 rzecz kosztów procesu wed
3ug norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskaza
3a, ¿e dnia 21 marca 2017 roku pozwany zawar
3 z konsumentem umowê po¿yczki (kredytu konsumenckiego) nr (...). Zgodnie z umow
1 kwota udzielonego kredytu wynios
3a 21.386,64 z
3. W chwili zawarcia umowy pozwana pobra
3a kwotê 3.562,50 z
3 tytu
3em prowizji. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynios
3a 18,01 %, zaœ ca
3kowity koszt kredytu 23.064,27 z
3. W okresie umownym pozwana pobiera
3a odsetki od ca
3kowitej kwoty udzielonego kredytu w wysokoœci 24.949,14 z
3 wed
3ug zmiennej stopy procentowej wynosz
1cej 9,50 % w skali roku. Zdaniem powódki pozwana bezpodstawnie pobiera
3a odsetki od poniesionego kosztu prowizji. (...) na stanowisku, ¿e ca
3kowita kwota kredytu obejmuje wy
31cznie tê kwotê, która zosta
3a faktycznie oddana do swobodnej decyzji konsumenta. Koszty zwi
1zane z udzieleniem kredytu nie mog
1 stanowiæ ca
3kowitej kwoty kredytu, nawet wówczas, gdy kredytodawca udziela kredytu przeznaczonego na poniesienie tych kosztów. Dnia 23 lutego 2018 roku dokonano wczeœniejszej ca
3kowitej sp
3aty kredytu. Dnia 24 kwietnia 2020 roku powódka zawar
3a z konsumentem umowê przelewu wierzytelnoœci s
3u¿
1cej konsumentowi przeciwko pozwanemu, o czym zawiadomi
3 pozwan
1 zawiadomieniem oraz wezwaniem z dnia 31 marca 2021 roku do zap
3aty kwoty dochodzonej pozwem w terminie 14 dni. Pismo dorêczono pozwanej dzieñ póŸniej.
Dochodzona kwota obejmuje odsetki od prowizji za okres od dnia udzielenia kredytu do chwili jego sp
3aty.
Roszczenie sta
3o siê wymagalne z dniem 16 kwietnia 2021 roku, tj. po up
3ywie 14-dniowego terminu wyznaczonego w wezwaniu do zap
3aty.
(...) roszczenia stanowi
3 art. 410 k.c. w zw. z art. 5 pkt 10 e ustawy o kredycie konsumenckim.
(pozew – k. 3-6v.)
W sprzeciwie od nakazu zap
3aty pozwana wnios
3a o oddalenie powództwa w ca
3oœci i zas
1dzenie na swoj
1 rzecz kosztów procesu wed
3ug norm przepisanych.
Pozwana zarzuci
3a powódce brak legitymacji czynnej, podnosz
1c, ¿e cesja wierzytelnoœci nie obejmuje roszczeñ z tytu
3u nienale¿nego œwiadczenia.
Zdaniem pozwanej roszczenie g
3ówne jest niezasadne. Umowa po¿yczki zosta
3a zawarta na kwotê 28.500,00 z
3 i ca
3oœæ tych œrodków zosta
3a wyp
3acona kredytobiorcy. Od tej kwoty naliczane by
3y odsetki. Po¿yczkobiorczyni wyrazi
3a wolê zap
3aty kosztu prowizji ze œrodków pochodz
1cych z przedmiotowej po¿yczki. Konsument mia
3 wybór co do sposobu uiszczenia prowizji.
Poza tym powódka jako przedsiêbiorca nie mo¿e powo
3ywaæ siê przy dochodzeniu roszczeñ na prawa konsumenta, które jej samej nie przys
3uguj
1.
N.¿nie od powy¿szego roszczenie jest przedawnione, a tak¿e stanowi nadu¿ycie prawa.
(sprzeciw – k. 33-41)
Stan faktyczny:
Dnia 21 marca 2017 roku (...) B. jako konsumentka zawar
3a z pozwan
1 umowê po¿yczki (kredytu konsumenckiego) nr (...). Umowa zawarta zosta
3a na okres od dnia jej zawarcia do dnia 19 marca 2027 roku. W umowie wskazano, ¿e ca
3kowita kwota kredytu wynosi
3a 21.386,64 z
3 i nie obejmuje kredytowanych przez pozwan
1 kosztów po¿yczki. Kwota po¿yczki z uwzglêdnieniem kredytowanych kosztów po¿yczki wynosi
3a 28.500,00 z
3. Po¿yczka mia
3a zostaæ wyp
3acona na wskazany w umowie rachunek. Koszty zwi
1zane z zawarciem umowy (...) m.in. prowizja z tytu
3u udzielenia po¿yczki w kwocie 3.562,50 z
3. Za cel po¿yczki wskazano dowolny cel konsumpcyjny. (...) kwota do zap
3aty w dniu zawarcia umowy obliczona zosta
3a na 44.450,91 z
3, a Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania obliczona zosta
3a na 18,01 %. Zgodnie z umow
1 kwota po¿yczki obejmuj
1ca kredytowane koszty po¿yczki oprocentowana by
3a wed
3ug zmiennej stopy procentowej wynosz
1cej – na dzieñ zawarcia umowy – 9,50 %. Umowa zawarta zosta
3a na wzorcu umownym nr P/U/K./2.9a.
(dowód: umowa – k. 13-15)
Warunkiem wyp
3aty po¿yczki – zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 Regulaminu by
3o uiszczenie m.in. prowizji.
(dowód: regulamin – k. 51-52)
Po¿yczkobiorczyni przed wyp
3at
1 po¿yczki z
3o¿y
3a dyspozycjê wyp
3aty przelewem z kwoty udzielonego kredytu kwoty 3.562,50 z
3 na pokrycie prowizji (wed
3ug wzoru R/F/D.-G.-P./1.4).
(dowód: dyspozycja wyp
3aty przelewem – k. 53)
Pozwana wyp
3aci
3a zatem na prowadzony rachunek po¿yczkobiorczyni kwotê 28.500,00 z
3, jednoczeœnie (o tej samej godzinie 16:26) pobieraj
1c kwotê prowizji w wysokoœci 3.562,50 z
3. W efekcie w dniu zawarcia umowy po¿yczki po¿yczkobiorca dysponowa
3 kwot
1 pomniejszon
1 o koszt prowizji.
(dowód: zestawienie operacji – k. 49)
Dnia 23 lutego 2018 roku po¿yczkobiorczyni dokona
3a ca
3kowitej sp
3aty po¿yczki.
(dowód: oœwiadczenie – k. 21)
Dnia 18 listopada 2019 roku (...) B. zawar
3a z powódk
1 umowê przelewu wierzytelnoœci przys
3uguj
1cej z ww. umowy, obejmuj
1c
1 w szczególnoœci wierzytelnoœci o zwrot wszelkich nienale¿nie pobranych op
3at i kosztów oraz o zwrot kosztów w zwi
1zku z wczeœniejsz
1 sp
3at
1 kredytu konsumenckiego oraz ze wszystkimi zwi
1zanymi z tymi wierzytelnoœciami prawami (m.in. odsetkami za zw
3okê i opóŸnienie).
(dowód: umowa cesji – k. 22-22v.)
Pismem z dnia 30 marca 2021 roku powódka wezwa
3a pozwan
1 do zap
3aty kwoty 182,64 z
3 tytu
3em pobranych przez pozwan
1 odsetek od kosztów prowizji w okresie obowi
1zywania umowy. Z.œlono 14-dniowy termin na zap
3atê pod rygorem skierowania sprawy na drogê postêpowania s
1dowego. Wezwanie dorêczono dnia 1 kwietnia 2021 roku.
(dowód: wezwanie – k. 24-24v., potwierdzenie nadania – k. 25-26v., wydruk z systemu œledzenia przesy
3ek – k. 27)
WysokoϾ odsetek od kwoty prowizji za okres obowi
1zywania umowy (...) 295,46 z
3.
(dowód: zweryfikowane obliczenia – k. 23)
(...)¿y
3, co nastêpuje:
Sprawa rozpoznawana by
3a wed
3ug przepisów o postêpowaniu uproszczonym.
(...) po rozwa¿eniu wszystkich okolicznoœci sprawy uzna
3 za konieczne rozszerzenie uzasadnienia ponad wyjaœnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa (art. 5058 § 4 k.p.c.).
P.¿szy – zasadniczo niesporny – stan faktyczny (...) po rozwa¿eniu ca
3ego zebranego w niniejszej sprawie materia
3u dowodowego w postaci dowodów z dokumentów przed
3o¿onych przez strony.
(...) zebrany materia
3 dowodowy (...) nie znalaz
3 podstaw, aby kwestionowaæ autentycznoœæ przedstawionych przez strony dokumentów. Z.¿yæ bowiem nale¿a
3o, ¿e ¿adna ze stron nie podnios
3a w toku niniejszego postêpowania zarzutów co do autentycznoœci tych dokumentów, a nadto wymienione powy¿ej dokumenty zosta
3y podpisane i nie nosz
1 ¿adnych znamion podrobienia czy przerobienia. Podobnie sytuacja mia
3a siê do kopii dokumentów, które jako niekwestionowane w ramach swobodnej oceny dowodów uznano za wiarygodne. Dodatkowo, (...) na uwadze, ¿e ¿adna ze stron nie zaprzeczy
3a, ¿e osoby podpisane pod wy¿ej wskazanymi dokumentami lub ich kopiami nie z
3o¿y
3y oœwiadczeñ w nich zawartych.
Na wstêpie rozwa¿añ nale¿a
3o zauwa¿yæ, ¿e w uzasadnieniu wyroku nie ma potrzeby ani obowi
1zku wyra¿ania szczegó
3owego stanowiska do wszystkich pogl
1dów prezentowanych przez strony, o ile nie mia
3y one istotnego znaczenia dla rozstrzygniêcia sprawy (por. wyrok S
1du N.¿szego z dnia 29 paŸdziernika 1998 r. w sprawie II UKN 282/98, Legalis 44600). Dopuszczalne – a w œwietle brzmienia art. 3271 § 2 k.p.c. wrêcz konieczne – jest rozprawienie siê z poszczególnymi zarzutami niejako en bloc, poprzez zaprezentowanie odmiennego zapatrywania w kwestii faktów lub prawa nie pozostawiaj
1ce przestrzeni dla racjonalnej obrony pozosta
3ych zarzutów, które – przy uwzglêdnieniu koncepcji s
1du – staj
1 siê wówczas bezprzedmiotowe (por. uzasadnienie wyroku S
1du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie VI ACa 1651/15, Legalis 1733044).
P. prawn
1 powództwa stanowi
3 art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Jak stanowi ten ostatni kto bez podstawy prawnej uzyska
3 korzyϾ maj
1tkow
1 kosztem innej osoby, obowi
1zany jest do wydania korzyœci w naturze, a gdyby to nie by
3o mo¿liwe, do zwrotu jej wartoœci. Przepis ten stosuje siê w szczególnoœci do œwiadczenia nienale¿nego.
W pierwszej kolejnoœci rozwa¿yæ nale¿a
3o zarzut legitymacji procesowej powódki do wytoczenia powództwa w oparciu o przepisy o nienale¿nym œwiadczeniu. Legitymacja procesowa jest przes
3ank
1 materialnoprawnej skutecznoœci powództwa i oznacza wynikaj
1ce z przepisów prawa materialnego uprawnienie do wyst
1pienia w danym procesie w charakterze powoda (legitymacja procesowa czynna) oraz pozwanego (legitymacja procesowa bierna). Legitymacja procesowa jest przy tym pozytywn
1 przes
3ank
1 jurysdykcyjn
1, podlegaj
1c
1 ocenie na podstawie przepisów prawa materialnego, zatem jej ewentualny brak skutkuje oddaleniem powództwa.
Legitymacja czynna powódki wynika
3a z przeniesienia jej w trybie art. 509 § 1 k.c., zgodnie z którym wierzyciel mo¿e bez zgody d
3u¿nika przenieœæ wierzytelnoœæ na osobê trzeci
1 (przelew), chyba ¿e sprzeciwia
3oby siê to ustawie, zastrze¿eniu umownemu albo w
3aœciwoœci zobowi
1zania. (...) cesji za skuteczn
1. (...) bowiem oznaczon
1 wierzytelnoœæ, wyszczególniaj
1c m.in. „wierzytelnoœæ o zwrot wszelkich nienale¿nie pobranych op
3at i kosztów”. (...) chybiony jest zarzut pozwanej jakoby przedmiotem umowy cesji (...) wy
31cznie wierzytelnoϾ z tytu
3u zwrotu prowizji w zwi
1zku z wczeœniejsz
1 sp
3at
1 kredytu. Poza tym treœæ umowy nale¿y wyk
3adaæ przez pryzmat kryteriów oznaczonych w art. 65 § 2 k.c. Nie by
3o konieczne, aby podstawa prawna dochodzonego roszczenia wskazana zosta
3a wprost w umowie. W konsekwencji umowa cesji (...) skutek rozporz
1dzaj
1cy, o którym mowa w art. 510 k.c.
W tym miejscu wskazaæ nale¿a
3o, ¿e nie zas
3ugiwa
3 tak¿e na aprobatê zarzut niedopuszczalnoœci dochodzenia przez powódkê roszczeñ konsumenckich. P.œlenia wymaga, ¿e przelew wierzytelnoœci skutkuje wst
1pieniem cesjonariusza w ogó
3 uprawnieñ s
3u¿
1cych uprzednio cedentowi. Cesja polega na przejœciu wierzytelnoœci na cesjonariusza, przy czym wierzytelnoœæ ta s
3u¿y cesjonariuszowi w takim samym zakresie, w jakim przys
3ugiwa
3a ona cedentowi. Bez znaczenia pozostaj
1 przy tym indywidualne przymioty cesjonariusza lub jego forma organizacyjno-prawna. W konsekwencji przedsiêbiorca mo¿e na skutek cesji dochodziæ roszczeñ, które powsta
3y w ramach stosunku konsumenckiego. Przytoczone przez pozwan
1 orzeczenie (...) w sprawie o sygn. akt C-106/17 odnosi siê do materii proceduralnej i korzystania z u
3atwieñ s
3u¿
1cych konsumentom w sporach przeciwko przedsiêbiorcom w zakresie jurysdykcji krajowej. Roszczenie konsumenta nie materializowa
3o siê w momencie wezwania do zap
3aty. W niniejszej sprawie termin przedawnienia odrywa
3 siê od terminu wymagalnoœci roszczenia. (...) ono konsumentowi, ale wymagalnoœæ zale¿a
3a od wezwania do zap
3aty (art. 455 k.c.).
Tak samo niezasadny okaza
3 siê zarzut przedawnienia. Roszczenie z tytu
3u nienale¿nego œwiadczenia przedawnia siê na zasadach ogólnych – mog
3o ono byæ dochodzone najwczeœniej z chwil
1 wykonania umowy przez konsumenta – 23 lutego 2018 roku – wskazane roszczenie uleg
3oby przedawnieniu w dniu 31 grudnia 2024 roku (maj
1c na uwadze przepisy intertemporalne ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2018 poz. 1104). (...) przez (...) N.¿szego z dnia 25 lutego 2005 roku (sygn. akt II CK 439/04) w powo
3aniu na pogl
1d z orzeczenia z dnia 22 marca 2001 roku (V CKN 769/00) nie zmienia tej oceny, albowiem termin przedawnienia roszczenia z tytu
3u bezpodstawnego wzbogacenia/nienale¿nego œwiadczenia jest ustalany na podstawie przepisów ogólnych, a nie na podstawie przepisów szczególnych reguluj
1cych dany rodzaj stosunku prawnego uzasadniaj
1cego œwiadczenie, które okaza
3o siê nienale¿ne. N.¿ne œwiadczenie jest samoistn
1 instytucj
1 i termin przedawnienia roszczenia z tego tytu
3u w braku przepisu szczególnego podlega przepisowi ogólnemu z art. 118 k.c. i nastêpnych.
(...) do meritum sprawy konieczne jest odwo
3anie siê do definicji podstawowych pojêæ zwi
1zanych z kredytem konsumenckim zawartych w ustawie o kredycie konsumenckim. Umowa zawarta zosta
3a dnia 21 marca 2017 roku, a zatem pod rz
1dzami ustawy w brzmieniu obowi
1zuj
1cym od dnia 22 wrzeœnia 2016 roku (Dz.U. z 2016 r. poz. 1528 t.j.)
Zgodnie z art. 5 pkt 7 tej ustawy ca
3kowita kwota kredytu stanowi sumê wszystkich œrodków pieniê¿nych, które kredytodawca udostêpnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt. Dopiero ustaw
1 o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad poœrednikami kredytu hipotecznego i agentami z dnia 23 marca 2017 roku (Dz.U. z 2017 r. poz. 819 zm.) – obowi
1zuj
1c
1 od dnia 22 lipca 2017 roku – doprecyzowan
1 powy¿sz
1 definicjê wskazuj
1c, ¿e ca
3kowita kwota kredytu to maksymalna kwota wszystkich œrodków pieniê¿nych nieobejmuj
1cych kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostêpnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich œrodków pieniê¿nych nieobejmuj
1cych kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostêpnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt.
Natomiast art. 85 ust. 2 ustawy wprowadzaj
1cej nakazywa
3, aby do umów o kredyt hipoteczny oraz umów o kredyt konsumencki, zawartych przed dniem wejœcia w ¿ycie ustawy, stosowaæ przepisy dotychczasowe.
Punktem wyjœcia dla wyk
3adni pojêcia „ca
3kowitej kwoty kredytu” – równie¿ w stanie prawnym obowi
1zuj
1cym w dniu zawarcia umowy – jest odwo
3anie siê do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylaj
1cej dyrektywê Rady 87/102/EWG.
W orzeczeniu T. S.œci Unii Europejskiej z dnia 26 kwietnia 2016 roku przypomniano, ¿e „w art. 3 lit. h) dyrektywy pojêcie „ca
3kowitej kwoty do zap
3aty przez konsumenta” zdefiniowane zosta
3o jako „suma ca
3kowitej kwoty kredytu i ca
3kowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta”.
(...) kwota kredytu w rozumieniu art. 3 lit. l) i art. 10 ust. 2 dyrektywy (...) nie obejmuje ¿adnych kwot, których przeznaczeniem jest wywi
1zanie siê ze zobowi
1zañ podjêtych w ramach odnoœnej umowy o kredyt, takich jak koszty administracyjne, odsetki, op
3ata za udzielenie kredytu czy wszelkie inne typy kosztów, które musi ponieœæ konsument.”
W wyniku szerszych rozwa¿ (...) na stanowisku, ¿e „art. 3 lit. l) i art. 10 ust. 2 dyrektywy (...), a tak¿e pkt I za
31cznika I do rzeczonej dyrektywy nale¿y interpretowaæ w ten sposób, ¿e ca
3kowita kwota kredytu i kwota wyp
3at okreœlaj
1 ca
3oœæ kwot udostêpnianych konsumentowi, co wyklucza kwoty powi
1zane przez kredytodawcê z pokryciem kosztów zwi
1zanych przez kredytodawcê z udzieleniem odnoœnego kredytu, które to kwoty nie s
1 w rzeczywistoœci wyp
3acane konsumentowi”.
Na pogl
1d ten powo
3a
3 siê równie¿ (...) N.¿szy w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 stycznia 2019 roku w sprawie o sygn. akt I NSK 9/18 (LEX nr 2643248), odnosz
1c siê do stanu prawnego art. 5 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim obowi
1zuj
1cego w dniu zawarcia umowy (...) przedmiotem niniejszego rozstrzygniêcia, nie mia
3 w
1tpliwoœci, ¿e „w aktualnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne prezentowanie tej samej kwoty (np. op
3aty przygotowawczej, prowizji, itp.) zarówno w ramach ca
3kowitej kwoty kredytu, jak i w kosztach kredytu. I to nawet wówczas, gdy sk
3adniki kosztów kredytu s
1 kredytowane przez kredytodawcê. Za tak
1 tez
1 przemawia wyraŸna treœæ art. 5 pkt 7 u.k.k. („ca
3kowita kwota kredytu to maksymalna kwota wszystkich œrodków pieniê¿nych nieobejmuj
1cych kredytowanych kosztów kredytu...”)”. Szczególnie wa¿kie jest stwierdzenie (...) N.¿szego: „Mimo braku wyraŸnego wy
31czenia w poprzedniej treœci art. 5 pkt 7 u.k.k. „kredytowanych kosztów kredytu” nie oznacza
3o to, ¿e w poprzednim stanie prawnym praktyka powoda by
3a dopuszczalna. Innymi s
3owy, równie¿ na tle poprzedniego brzmienia art. 5 pkt 7 u.k.k. koszty zwi
1zane z udzieleniem kredytu nie mog
3y stanowiæ czêœci „ca
3kowitej kwoty kredytu”, nawet wówczas, gdy kredytodawca udzieli
3 kredytu przeznaczonego na poniesienie tych kosztów. W konsekwencji, „ca
3kowita kwota kredytu” obejmuje jedynie tê kwotê, która zosta
3a faktycznie oddana do swobodnej dyspozycji konsumenta”.
Na tle powy¿szych rozwa¿añ zmianê definicji ca
3kowitej kwoty kredytu na gruncie niniejszej sprawy nale¿y traktowaæ jako doprecyzowanie pojêcia. (...) dokonana przez (...) N.¿szy nie pozostawia w tym zakresie w
1tpliwoœci.
(...) wy¿ej orzeczenie (...) w sprawie C-377/14 stanowi
3o punkt wyjœcia równie¿ dla rozwa¿añ poczynionych w uzasadnieniu wyroku S
1du Apelacyjnego w W. z dnia 15 lutego 2017 roku w sprawie VI ACa 560/16 (LEX nr 2279527), w którym uznano, ¿e „na tle art. 5 pkt 7 u.k.k. „ca
3kowita kwota kredytu” oznacza œrodki faktycznie udostêpnione konsumentowi”, a to oznacza, ¿e w konsekwencji „konsument jest zobowi
1zany do uiszczenia odsetek naliczanych tylko od œrodków faktycznie udostêpnionych konsumentowi, a wiêc od „ca
3kowitej kwoty kredytu”. Brak wiêc podstaw do obci
1¿ania konsumenta odsetkami od kosztów kredytu, nawet w wypadku udzielenia kredytu w celu sfinansowania tych kosztów”.
Równie¿ w orzecznictwie Prezesa UOKiK przyjmowano pogl
1d, ¿e ca
3kowita kwota kredytu (w rozumieniu art. 5 pkt 7 u.k.k.) nie obejmuje kosztów, które maj
1 byæ pokryte z kapita
3u kredytu. Wniosek taki wynika z porównania art. 5 pkt 6 u.k.k. oraz art. 5 pkt 7 u.k.k. Pozwala to na unikniêcie dwukrotnego uwzglêdniania kosztów w ca
3kowitej kwocie do zap
3aty przez konsumenta zdefiniowanej w art. 5 pkt 8 u.k.k.– (por. m.in. decyzja Prezesa UOKiK nr (...) z 12.03.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr (...) z 10.05.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr R£O (...) z 21.06.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr (...) z 9.10.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr (...) z 30.12.2015 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr (...) z 8.08.2016 r., decyzja Prezesa UOKiK nr (...) z 28.12.2016 r., publ. www.uokik.gov.pl, a tak¿e pismo Prezesa UOKiK z 20.02.2012 r., (...)076-118/11/BK, (...) 2012, nr 9.) Omawiane stanowisko znajdowa
3o poparcie w orzecznictwie (...) (por. np. wyrok (...) z 6.05.2015 r., XVII AmA 5/14, LEX nr 2155798; wyrok (...) z 3.12.2015 r., XVII AmA 124/14, LEX nr 2155537; wyrok (...) z 11.12.2015 r., XVII AmA 125/14, LEX nr 1973757; wyrok (...) z 26.01.2016 r., XVII AmA 165/13, LEX nr 1997815; wyrok (...) z 20.12.2016 r., XVII AmA 53/16, LEX nr 2206139, a tak¿e wyrok SA w Warszawie z 12.12.2016 r., VI ACa 1213/15, LEX nr 2974033) - (zob. T. Czech [w:] Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2018, art. 5.).
W kontekœcie rozwa¿añ dotycz
1cych definicji „ca
3kowitej kwoty kredytu” jej zmiana z dniem 22 lipca 2017 roku nie ma znaczenia dla rozstrzygniêcia, skoro zarówno za rz
1dów wczeœniejszej ustawy jak i obecnej niedozwolone jest wliczanie do „ca
3kowitej kwoty kredytu” kwot, które nie zosta
3y wyp
3acone. Innymi s
3owy „ca
3kowita kwota kredytu” obejmuje jedynie kwotê „wyp
3acon
1”.
Argumentacja oparta na zmianach definicji ustawowych zawartych w art. 5 ustawy o kredycie konsumenckim jest chybiona równie¿ z innego powodu. Jak (...) N.¿szy w uchwale z dnia 12 grudnia 2019 roku (III CZP 45/19, OSNC 2020/10/83) w powo
3aniu na wyrok (...) z dnia 13 listopada 1999 r., w sprawie C-106/89, w którym ten wskaza
3, ¿e wynikaj
1ce z dyrektywy zobowi
1zanie pañstw cz
3onkowskich do osi
1gniêcia rezultatu przewidzianego przez dyrektywê, podobnie jak przewidziany na mocy art. 5 Traktatu (przenumerowanego przez Traktat z Amsterdamu na art. 10 WE [a po wejœciu w ¿ycie Traktatu z Lizbony – na art. 4 ust. 3 (...)]) obowi
1zek podjêcia wszelkich w
3aœciwych œrodków ogólnych lub szczególnych w celu zapewnienia wykonania tego zobowi
1zania, ci
1¿y na wszystkich organach pañstw cz
3onkowskich, w tym, w ramach ich jurysdykcji, równie¿ na s
1dach. Wynika st
1d, ¿e stosuj
1c prawo krajowe, bez wzglêdu na to, czy sporne przepisy zosta
3y przyjête przed czy po wydaniu dyrektywy, s
1d krajowy, który musi dokonaæ jej wyk
3adni, powinien tego dokonaæ, tak dalece jak to tylko mo¿liwe, zgodnie z brzmieniem i celem dyrektywy, po to, by osi
1gn
1æ przewidywany przez ni
1 rezultat, i w ten sposób zastosowaæ siê do wymogów przepisu art. 189 akapit trzeci Traktatu (przenumerowanego przez Traktat z Amsterdamu na art. 249 akapit trzeci WE (a po wejœciu w ¿ycie Traktatu z Lizbony – na art. 288 akapit czwarty (...)).
Zasada powszechnego zwi
1zania wyk
3adni
1 prawa unijnego dokonan
1 przez (...) wynika z istoty i funkcji postêpowania prejudycjalnego oraz autonomii prawa unijnego wzglêdem prawa krajowego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie samego (...) (zob. wyroki: z dnia 27 marca 1980 r., 61/79; z dnia 4 czerwca 2009 r., C-8/08, 10 kwietnia 1984 r., C-14/83, oraz w orzecznictwie (...) N.¿szego (zob. m. in. wyroki z dnia 10 kwietnia 2019 r., II UK 504/17, z dnia 5 grudnia 2019 r., III PO 7/18, postanowienie sk
3adu siedmiu (...) N.¿szego z dnia 2 sierpnia 2018 r., III UZP 4/18, OSNP 2018 nr 12, poz. 165).
Z.¿yæ nale¿a
3o, i¿ ustawa o kredycie konsumenckim stanowi implementacjê Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylaj
1cej dyrektywê 87/102/EWG. Dyrektywa ta dokonuje harmonizacji krajowych przepisów prawnych dotycz
1cych udzielania kredytu konsumenckiego. Harmonizacja ta ma charakter ca
3kowity, co oznacza, ¿e pañstwom cz
3onkowskim nie wolno, co do zasady, wprowadzaæ rozwi
1zañ odmiennych od przewidzianych dyrektyw
1, choæby mia
3y na celu silniejsz
1 ochronê konsumentów (art. 22 ust. 1 oraz motyw 9 preambu
3y dyrektywy 2008/48/WE). (...) sytuacje, w których sama dyrektywa pozostawia pañstwom cz
3onkowskim decyzjê co do uregulowania okreœlonej kwestii – zob. w szczególnoœci art. 2 ust. 5 i ust. 6, art. 4 ust. 2 lit. c, art. 5 ust. 6, art. 6 ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 10 ust. 5 lit. f, art. 14 ust. 2 i ust. 6, art. 16 ust. 4 dyrektywy 2008/48/WE (por. K. Osajda (red.), Tom VII. Prawa konsumenckie. Komentarz, Warszawa 2019, wyd.2, 2019).
Jak wskazuje siê w doktrynie orzeczenie (...) o wyk
3adni jest wi
1¿
1ce dla s
1du, który zwróci
3 siê z pytaniem prejudycjalnym. (...) to nie wynika co prawda z brzmienia art. 267 Traktatu, lecz zosta
3o to jednoznacznie przes
1dzone w orzecznictwie (...) (69/85 W., pkt 13). (...) to obejmuje nie tylko s
1d, który zwróci
3 siê z pytaniem, lecz tak¿e wszystkie s
1dy krajowe orzekaj
1ce w danej sprawie (np. w wy¿szej instancji lub instancji ponownej). Orzeczenie (...) nie ma skutku erga omnes (por. Kornobis-Romanowska Dagmara (red.), £acny Justyna (red.), Wróbel Andrzej (red.), Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz. Tom III (art. 223-358), WKP 2012). Mimo powy¿szego orzeczenie (...) wywo
3uje skutki tak¿e poza spraw
1, w której s
1d, który zwróci
3 siê z pytaniem prejudycjalnym. Wynika to z zasady efektywnego i jednolitego stosowania prawa unijnego we wszystkich pañstwach cz
3onkowskich UE. Taka skutecznoœæ orzeczenia (...) jest skutkiem doktryny acte éclairé. Doktryna ta zosta
3a sformu
3owana w wyroku TS z dnia 27 marca 1963 28-30/62 w sprawie Da C. en S. N., J. M., NV, H.-H. NV v. N. A.), którym wskazano, ¿e: „obowi
1zek na
3o¿ony przez art. 177 [obecnie art. 267 (...)] akapit trzeci Traktatu o EWG na s
1dy krajowe, których orzeczenia nie podlegaj
1 zaskar¿eniu wed
3ug prawa wewnêtrznego, mo¿e byæ pozbawiony celowoœci z racji mocy wi
1¿
1cej wyk
3adni dokonanej przez (...) na mocy art. 177 w przypadku, gdy podniesione pytanie jest materialnie identyczne z pytaniem, które stanowi
3o ju¿ przedmiot orzeczenia wydanego w trybie prejudycjalnym w podobnym przypadku. (...) w ramach art. 177, podejmuje siê wywnioskowaæ o znaczeniu norm wspólnotowych z brzmienia i ducha Traktatu, zastosowanie tak zinterpretowanych norm nale¿y natomiast do sêdziego krajowego. Art. 177 pozwala zawsze s
1dowi krajowemu, jeœli uzna to za stosowne, na ponowne zadawanie pytañ w kwestii wyk
3adni, nawet jeœli by
3y one ju¿ przedmiotem orzeczenie prejudycjalnego w podobnej sprawie”. Z kolei w wyroku z dnia 6 paŸdziernika 1982 w sprawie C-283/81 S. (...) i L. di G. S. v. M. della S., [1982] (...) wynika doktryna acte clair. W orzeczeniu tym TS orzek
3, ¿e „art. 177 [obecnie art. 267] akapit trzeci Traktatu EWG powinien byæ interpretowany w ten sposób, ¿e s
1d, którego orzeczenia nie podlegaj
1 zaskar¿eniu wed
3ug prawa wewnêtrznego, jest zobowi
1zany – w przypadku gdy powstaje przed nim pytanie dotycz
1ce prawa wspólnotowego – do spe
3nienia swojego obowi
1zku przed
3o¿enia pytania, chyba ¿e stwierdzi
3 on, ¿e podniesione pytanie nie jest istotne dla sprawy lub ¿e dany przepis prawa wspólnotowego stanowi
3 ju¿ przedmiot wyk
3adni przez (...) lub, ¿e prawid
3owe stosowanie prawa wspólnotowego jest tak oczywiste, ¿e nie pozostawia ono miejsca na jakiekolwiek racjonalne w
1tpliwoœci; istnienie takiej ewentualnoœci nale¿y oceniaæ z uwzglêdnieniem cech charakterystycznych prawa wspólnotowego i szczególnych trudnoœci, jakie sprawia jego wyk
3adnia oraz niebezpieczeñstwo rozbie¿noœci w orzecznictwie wewn
1trz Wspólnoty”. Ze sformu
3owanej w powy¿szych orzeczeniach zasady efektywnego i jednolitego stosowania prawa unijnego we wszystkich pañstwach cz
3onkowskich UE wynika, ¿e interpretacja dokonana przez (...) winna byæ stosowana przez s
1dy krajowe.
W œwietle powy¿szego nale¿a
3o uznaæ, ¿e wyk
3adnia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w tym w szczególnoœci definicji „ca
3kowitej kwoty kredytu” dokonywana powinna byæ przez pryzmat wyk
3adni dokonanej przez (...) w powo
3anym wy¿ej wyroku w sprawie C-377/14.
Jak (...) N.¿szy w powo
3anej wy¿ej uchwale: orzeczenie (...), wi
1¿e s
1dy krajowe, skoro wydanie przez s
1d krajowy orzeczenia z oczywistym naruszeniem wyroku (...) mo¿e stanowiæ podstawê odpowiedzialnoœci pañstwa cz
3onkowskiego za szkody wyrz
1dzone jednostkom wskutek naruszenia prawa wspólnotowego (zobacz np. wyrok ETS z 30 wrzeœnia 2003 r., w sprawie C-224/01 K., pkt 56 i 57). Tak samo nale¿y podejœæ w przypadku zignorowania przez s
1d krajowy wyk
3adni dyrektywy w sytuacji, gdyby przedmiot pytania prejudycjalnego by
3 identyczny.
W niniejszej sprawie wskazano w umowie, ¿e ca
3kowita kwota kredytu wynosi
3a 21.386,64 z
3 i tak ustalona nie obejmowa
3a kredytowanych kosztów kredytu. Natomiast kwota po¿yczki z uwzglêdnieniem kredytowanych kosztów kredytu, tj. m.in. prowizji w kwocie 3.562,00 z
3 wynosi
3a 28.500,00 z
3. Ten powszechnie stosowany zabieg wprowadza w b
31d konsumenta co do rzeczywistej kwoty udzielonej mu po¿yczki. Jest równie¿ niepoprawny z jêzykowego punktu widzenia, albowiem ca
3kowita kwota po¿yczki obejmuje ca
3oœæ kwot udostêpnionych konsumentowi, co oznacza, ¿e „kwota po¿yczki” nie mo¿e stanowiæ kwoty wy¿szej ni¿ kwota „ca
3kowita”. (...) kwota po¿yczki, o czym by
3a ju¿ mowa, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oznacza wy
31cznie te œrodki, które zosta
3y wyp
3acone konsumentowi (tzw. kwota na rêkê) i pozostawione do jego swobodnej dyspozycji. W ¿adnym razie kwota 28.500,00 z
3 nie zosta
3a pozostawiona w ca
3oœci do swobodnej dyspozycji konsumenta. Wynika to wprost z powy¿szych rozwa¿añ dotycz
1cych ca
3kowitej kwoty kredytu. Poza tym zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 Regulaminu, stanowi
1cego integraln
1 czêœæ umowy: „ (...) po¿yczki/kredytu nastêpuje po zap
3acie nale¿nych prowizji i op
3at”. Zatem chronologicznie – co wynika wprost z zapisów umownych – wyp
3ata po¿yczki nie mog
3a nast
1piæ przed zap
3at
1 prowizji. Oczywistym jest, ¿e bez z
3o¿enia dyspozycji wyp
3aty przelewem kwoty 3.562,50 z
3 na pokrycie prowizji zwi
1zanej z zawarciem umowy, nie zosta
3aby ona zawarta. C.Ͼ ta stanowi
3a element procedury udzielenia po¿yczki. Dokument ten (vide: k. 53) nale¿y traktowaæ jako integraln
1 czêœæ umowy, celowo wyprowadzon
1 z niej, aby stworzyæ pozór swobodnego dysponowania przez konsumenta kwot
1 po¿yczki. Próba obejœcia opisanych wy¿ej zakazów pobierania odsetek od skredytowanych kosztów kredytu nie mog
3a okazaæ siê skuteczna.
Pozwana konstruuj
1c wzorzec umowny niew
1tpliwie zdawa
3a sobie sprawê z aktualnego orzecznictwa, a wskazanego powy¿ej. Nie do pogodzenia z zasadami logicznego rozumowania by
3oby uznanie, ¿e powódka postawi
3a do dyspozycji konsumenta kwotê po¿yczki w wysokoœci 28.500,00 z
3 (wskazuj
1c tym samym, ¿e ca
3kowita kwota kredytu wynosi 21.386,64 z
3), a nastêpnie konsument zupe
3nie dobrowolnie zleci
3 zap
3atê prowizji z uzyskanych œrodków.
Chybione zatem pozostaj
1 twierdzenia pozwanej, ¿e wyp
3aci
3a konsumentowi (pozostawi
3a do swobodnej dyspozycji) kwotê 28.500,00 z
3 bez wczeœniejszej zap
3aty prowizji, licz
1c, ¿e konsument wywi
1¿e siê ze swojego obowi
1zku. Innymi s
3owy skoro warunkiem wyp
3aty po¿yczki by
3o uiszczenie prowizji, to oczywistym jest, ¿e œrodki te pochodzi
3y z tej po¿yczki. Konsument nie otrzyma
3by po¿yczki, gdyby nie z
3o¿y
3 oœwiadczenia o potr
1ceniu z niej kwoty po¿yczki. Oznacza to, ¿e czêœæ kwoty po¿yczki przeznaczona zosta
3a faktycznie na skredytowanie prowizji. W umowie wskazano zreszt
1 wprost, ¿e koszty kredytu, tj. prowizja zostaje skredytowana przez kredytodawcê. Nawet bez wskazania tego wprost, nie mia
3oby to znaczenia, skoro faktycznie w powsta
3ym stosunku prawnym takie zdarzenie mia
3o miejsce. (...) jest zauwa¿enie, ¿e nie istnia
3aby realna ró¿nica pomiêdzy umownym sformu
3owaniem, zgodnie z którym czêœæ wyp
3aconej kwoty kredytu przeznaczona jest na sfinansowanie kosztów po¿yczki (w tym przypadku prowizji), a sytuacj
1, w której oznacza siê cel umowy jako dowolny, jednak konsument faktycznie ponosi ten koszt z wyp
3aconej kwoty po¿yczki. Zatem chybiony jest pogl
1d, ¿e przepisy nie wymagaj
1, aby wyp
3ata nast
1pi
3a do r
1k konsumenta, a to ze wzglêdów ju¿ wskazanych powy¿ej. Nie przeczy temu równie¿ wykaz operacji na rachunku konsumenta. Wynika z niego wprost, ¿e pozwana wyp
3aci
3a kwotê pomniejszon
1 o kwotê prowizji. Wytworzenie operacji ksiêgowych, z których wynika, ¿e w tej samej dacie oraz godzinie wyp
3aca siê kwotê kredytu w wysokoœci 28.500,00 z
3 oraz potr
1ca z niej kwotê prowizji w wysokoœci 3.562,50 z
3 nie jest niczym innym jak faktycznym wyp
3aceniem konsumentowi kwoty pomniejszonej o prowizjê. Nie istnia
3 moment w czasie, w którym konsument swobodnie dysponowa
3 kwot
1 kredytu w wysokoœci 28.500,00 z
3, tym bardziej, ¿e musia
3 wczeœniej uiœciæ kwotê prowizji, aby kwotê kredytu uzyskaæ.
Analogiczny – jak w niniejszej sprawie – mechanizm (...) Apelacyjny w W. w wyroku z dnia 30 paŸdziernika 2017 roku w sprawie o sygn. akt VII ACa 879/17 (LEX nr 2471048), gdzie w uzasadnieniu stwierdzono za stron
1, ¿e „dopóki konsument nie uiœci kwot nale¿nych kontrahentowi z tytu
3u op
3at i prowizji lub te¿ nie zostan
1 one potr
1cone, nie mo¿e dojœæ do udostêpnienia konsumentowi œrodków pieniê¿nych”. W tej¿e sprawie (...), ¿e s
3usznoœci tego twierdzenia nie sprzeciwia siê treœæ umowy po¿yczki, gdzie ustalono, ¿e „po¿yczka jest wyp
3acana w dniu podpisania umowy, w sposób okreœlony przez po¿yczkobiorcê”. W sprawie tej konsument sk
3ada
3 dyspozycjê potr
1cenia kwot stanowi
1cych koszty po¿yczki. Wówczas (...), ¿e „nie wynika
3o z tych dokumentów, ¿e chocia¿ konsument sk
3ada
3 dyspozycjê przelania œrodków w dniu udzielenia kredytu (wyp
3aty kredytu), to oznacza
3o to, i¿ czyni
3 to w momencie dysponowania ju¿ œrodkami przyznanej kwoty kredytu.” Za „co najmniej nieuprawnione” uznano twierdzenie strony, ¿e „nietrudno wyobraziæ sobie, ¿e konsument sk
3ada dyspozycjê w dniu udzielenia kredytu, a wiêc w dniu, w którym zyskuje pozytywn
1 decyzjê o przyznaniu kredytu oraz ¿e dyspozycja ta mo¿e zostaæ z
3o¿ona tak¿e po zawarciu umowy, to jednak musi poprzedziæ wyp
3atê œrodków, czyli de facto udostêpnienie ich konsumentowi.” Dalej powo
3ano siê na przyk
3ad sytuacji podawanej przez K. E. w odniesieniu do jej Wytycznych w sprawie stosowania przepisów dyrektywy o kredycie konsumenckim dotycz
1cych rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, wydanych w celu ujednolicenia interpretacji przepisów dyrektywy we wszystkich pañstwach cz
3onkowskich: „Jako przyk
3ad Komisja podaje sytuacjê, w której udzielono konsumentowi po¿yczki w kwocie 5.000 euro, przy czym koszt udzielenia konsumentowi kredytu w wysokoœci 100 euro jest wliczony w pulê udostêpnion
1 konsumentowi i nastêpnie potr
1cany jest w momencie wyp
3aty œrodków. Faktycznie wiêc konsument mo¿e rozporz
1dzaæ jedynie kwot
1 4.900 euro i to w
3aœnie ta kwota powinna stanowiæ ca
3kowit
1 kwotê kredytu.”
Zdaniem (...) mimo, ¿e w umowie okreœlono przeznaczenie po¿yczki na dowolny cel konsumpcyjny – konsumentowi w ¿adnym razie nie przys
3ugiwa
3a pe
3na swoboda w zakresie wykorzystania sumy – zdaniem pozwanej – postawionej do jego dyspozycji w kwocie 28.500,00 z
3. W umowie okreœlono wprost ca
3kowit
1 kwotê kredytu na poziomie 21.386,64 i sprecyzowano, ¿e nie obejmuje ona skredytowanych kosztów kredytu. W sposób oczywisty z umowy wynika, ¿e pozwana pobiera
3a odsetki równie¿ od skredytowanych kosztów kredytu, w tym przypadku prowizji, co ani w obecnym ani ówczesnym stanie prawnym nie by
3o dozwolone. (...) tak¿e, ¿e nawet gdyby umowa nie wskazywa
3a Ÿród
3a finansowania prowizji ani nie nak
3ada
3a obowi
1zku jej uiszczenia z kwoty po¿yczki postawionej do dyspozycji konsumenta nie zmienia
3oby to oceny (...), tylko z tej przyczyny, ¿e czynnoœæ ta wynika z przyjêtej i stosowanej przez pozwan
1 procedury. Nie mo¿na uznaæ, aby najpierw dosz
3o do wyp
3aty po¿yczki, a nastêpnie zap
3aty prowizji, skoro Regulamin przewidywa
3 odmienn
1 chronologiê zdarzeñ. Lansowana przez pozwan
1 chronologia zdarzeñ raczej nie wystêpuje w obrocie gospodarczym. Instytucja udzielaj
1ca po¿yczki (kredytu konsumenckiego) nie ryzykowa
3aby wyp
3aty kwoty po¿yczki, licz
1c na zap
3atê kosztów kredytu po wykonaniu umowy ze swojej strony. (...) teoretycznie mo¿na za
3o¿yæ, ¿e pozwana mog
3a udzieliæ odrêbnej po¿yczki na poczet sfinansowania kosztów innej po¿yczki – w tym przypadku prowizji, jednak i ta po¿yczka wi
1za
3aby siê z kolejnymi kosztami, a wiêc koniecznoœci
1 zawarcia kolejnej po¿yczki na sfinansowanie kosztów drugiej po¿yczki i tak dalej. £añcuch ten móg
3by zostaæ przerwany po¿yczk
1, która nie wymaga
3aby poniesienia ¿adnych pozaodsetkowych kosztów kredytu, co wcale nie jest pewne (ewentualnie tak powsta
3y ci
1g matematyczny mia
3by granicê dopiero po udzieleniu kilkudziesiêciu umów po¿yczek przeznaczanych kolejno na pokrycie kosztów ka¿dej poprzedniej po¿yczki w sytuacji, gdy wysokoœæ prowizji zaokr
1glona zosta
3aby do 0,00 z
3). Taka jest w
3aœnie istota pozaodsetkowych kosztów kredytu – konsument zobowi
1zany jest do ich poniesienia (np. prowizji, op
3aty przygotowawczej), ale po¿yczkodawcy nie przys
3uguje prawo do pobierania od tych kosztów odsetek. Warto zauwa¿yæ, ¿e zawarta w art. 5 pkt 6a u.k.k. definicja pozaodsetkowych kosztów kredytu: „wszystkie koszty, które konsument ponosi w zwi
1zku z umow
1 o kredyt konsumencki, z wy
31czeniem odsetek” nie uleg
3a zmianie po zawarciu umowy a¿ do czasu obecnego.
Odmienna wyk
3adnia nie ujmuje w sposób kompleksowy perspektywy konsumenta, któremu winna zostaæ zapewniona efektywna i realna ochrona wynikaj
1ca z przepisów ustawy o kredycie konsumenckim i nie mo¿e byæ ograniczana przez œciœle literaln
1 wyk
3adniê zapisów umownych, w tym przypadku czêœciowo z niej wyprowadzonych celem uniemo¿liwienia konsumentom dochodzenia roszczeñ i kwestionowana niedozwolonych postanowieñ umownych.
Poza tym, w niniejszej sprawie umowa nie ró¿nicowa
3a kosztów zwi
1zanych z udzieleniem po¿yczki pod wzglêdem ich zwi
1zania z czasem trwania umowy, a zatem brak jest jakichkolwiek podstaw do tego, by (...) w niniejszej sprawie wprowadza
3 przedmiotowe rozró¿nienie. Takie ukszta
3towanie treœci umowy jest w ocenie (...) dopuszczalne w ramach zasady swobody umów (...) z treœci art. 3531 k.c. i jako nie bêd
1ce sprzeczne z zasadami wspó
3¿ycia spo
3ecznego, z ustaw
1 oraz nie maj
1ce na celu obejœcia ustawy, nie jest dotkniête sankcj
1 niewa¿noœci.
Obecnie nawet pozwana nie kwestionuje, ¿e w przypadku wczeœniejszej sp
3aty po¿yczki przez po¿yczkobiorcê – zobowi
1zana jest zwróciæ po¿yczkobiorcy wszystkie koszty sk
3adaj
1ce siê na ca
3kowity koszt po¿yczki (a wiêc nie tylko odsetki, ale i prowizje oraz inne koszty) proporcjonalnie do okresu, o który skrócono czas obowi
1zywania umowy – wielkoœci. (...) w sposób kompleksowy ustawê o kredycie konsumenckim przyznaæ nale¿a
3o, ¿e zasadniczo nie istnieje zakaz pobrania od konsumenta jednorazowej kwoty na pokrycie kosztów kredytu, jednak w istocie sp
3acane s
1 okresowo wraz z kolejnymi ratami zobowi
1zania kredytowego. Z kolei je¿eli konsument poniós
3by ten koszt ze œrodków w
3asnych, co by
3oby dla niego mniej korzystne, gdy¿ zosta
3by pozbawiony konkretnej kwoty pieniê¿nej na czas trwania umowy kredytowej, równie¿ ten koszt nale¿a
3oby uznaæ za proporcjonalny do okresu, w którym umowa (...). Zatem obowi
1zek zap
3aty kosztów po¿yczki powstaje w momencie jej zawarcia i stanowi koszt roz
3o¿ony w czasie.
W konsekwencji (...), ¿e pozwana pobiera
3a odsetki od skredytowanych kosztów kredytu, w niniejszej sprawie by
3a to prowizja w kwocie 3.562,50 z
3. (...) ze œrodków udzielonej po¿yczki i wskazano to wprost w umowie.
(...) skrótowo do ca
3kowicie chybionego zarzutu nadu¿ycia prawa w oparciu o art. 5 k.c., (...), ¿e na naruszenie tych zasad nie mo¿e powo
3ywaæ siê strona dokonuj
1ca takiego naruszenia, a którym niew
1tpliwie jest opisany wy¿ej mechanizm. Poza tym poszukiwanie ochrony na gruncie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim nie mo¿e zostaæ uznane za nadu¿ycie, nawet je¿eli dochodzeniem roszczeñ zajmuje siê cesjonariusz masowo skupuj
1cy tego typu wierzytelnoœci. Bez w
1tpienia taka kontrola stosowanych wzorców umownych – zw
3aszcza w razie stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy – wp
3ywa pozytywnie na praktyki na rynku us
3ug finansowych w stosunku do konsumentów. Z.¿yæ nale¿y, ¿e Ÿróde
3 prawa nale¿y poszukiwaæ nie tylko wprost w tekstach ustaw, ale tak¿e orzecznictwie. Dobitnym przyk
3adem s
1 dzia
3ania powódki skutkuj
1ce uzyskaniem wyroku (...) z dnia 11 wrzeœnia 2019 roku sprawie o sygn. akt C-383/18 oraz (...) N.¿szego w sprawie III CZP 45/19 z dnia 12 grudnia 2019 roku, co doprowadzi
3o do zmiany praktyki wielu podmiotów rynku finansowego, w tym pozwanej, w razie wczeœniejszej sp
3aty kredytu konsumenckiego. Kwestia ewentualnego nadu¿ycia prawa cesjonariusza wobec konsumenta pod k
1tem nieekwiwalentnoœci œwiadczeñ mo¿e byæ przedmiotem ewentualnych rozwa¿añ, jednak bez udzia
3u pozwanej.
(...) na uwadze powy¿sze rozwa¿ania (...) do przekonania, ¿e oprocentowanie po¿yczki zosta
3o wyliczone w sposób nieprawid
3owy i niezgodny z definicj
1 stopy oprocentowania wskazan
1 w art. 5 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim, który stanowi, ¿e stopa oprocentowania kredytu to stopa oprocentowania wyra¿ona jako sta
3e lub zmienne oprocentowanie stosowane do wyp
3aconej kwoty na podstawie umowy o kredyt w stosunku rocznym. Natomiast kwota wyp
3acona uto¿samiana jest z kwot
1 udostêpnion
1 do swobodnej dyspozycji konsumenta, do czego odwo
3uje zreszt
1 definicja ca
3kowitej kwoty kredytu. Zapis umowny pozwalaj
1cy na pobranie odsetek od skredytowanych kosztów kredytu nale¿a
3o oceniæ jako niewi
1¿
1cy konsumenta zgodnie z treœci
1 art. 3851 k.c.
¯adna ze stron nie z
3o¿y
3a harmonogramu sp
3aty kredytu, a zatem wysokoœæ pobranych odsetek od prowizji w okresie umownym nale¿a
3o ustaliæ w oparciu o teoretyczne obliczenia. Powódka przedstawi
3a obliczenia w tym zakresie przy za
3o¿eniu codziennej sp
3aty po¿yczki. Z kolei (...) harmonogram sp
3aty po¿yczki (w czêœci dotycz
1cej prowizji) przy za
3o¿eniu comiesiêcznej p
3atnoœci ka¿dej kolejnej raty do czasu ca
3kowitej sp
3aty po¿yczki przedstawia siê nastêpuj
1co:
Nr raty
prowizja pozosta
3a do sp
3aty
rata
czêœæ kapita
3owa
czêœæ odsetkowa
1
3 562,50 z
3
46,10 z
3
17,89 z
3
28,20 z
3
2
3 544,61 z
3
46,10 z
3
18,04 z
3
28,06 z
3
3
3 526,57 z
3
46,10 z
3
18,18 z
3
27,92 z
3
4
3 508,39 z
3
46,10 z
3
18,32 z
3
27,77 z
3
5
3 490,07 z
3
46,10 z
3
18,47 z
3
27,63 z
3
6
3 471,60 z
3
46,10 z
3
18,61 z
3
27,48 z
3
7
3 452,98 z
3
46,10 z
3
18,76 z
3
27,34 z
3
8
3 434,22 z
3
46,10 z
3
18,91 z
3
27,19 z
3
9
3 415,31 z
3
46,10 z
3
19,06 z
3
27,04 z
3
10
3 396,25 z
3
46,10 z
3
19,21 z
3
26,89 z
3
11
3 377,04 z
3
46,10 z
3
19,36 z
3
26,73 z
3
Wysokoœæ poszczególnej raty obliczono z rachunku równania zmiennej wartoœci pieni
1dza w czasie, która po przekszta
3ceniu przedstawia siê nastêpuj
1co: R = [S * l ] / [1-(1+l)-n], gdzie R РwysokoϾ raty, S Рsuma kredytu do sp
3aty, l – stopa procentowa w skali roku, n – liczba rat. Zatem podstawiaj
1c: R = [3.562,50 z
3 * ((0,0950)/12)] / [1-(1+((0,0950)/12)-120] = 46,10 z
3. Z kolei wysokoœæ czêœci odsetkowej wynika z iloczynu sumy kredytu do sp
3aty oraz oprocentowania w skali roku, czyli stanowi licznik pierwszego wzoru: czêœæ odsetkowa = [S * l ]. (...) w przypadku pierwszej raty: czêœæ odsetkowa = [3.562,50 z
3 * ((0, (...))/12] = 28,20 z
3. W przypadku kolejnej raty zmianie ulegnie kwota kapita
3u pozosta
3a do sp
3aty.
Zatem suma odsetek za okres do ca
3kowitej sp
3aty kredytu wynios
3a 302,50 z
3, a wiêc nieznacznie wiêcej ni¿ ustali
3a powódka.
Skoro w momencie obowi
1zywania umowy pozwana pobra
3a od konsumenta kwotê odsetek w wysokoœci co najmniej 295,46 z
3 od kwoty skredytowanych kosztów kredytu (tj. prowizji w wysokoœci 3.562,50 z
3), a wiêc kwoty nie wchodz
1cej w sk
3ad ca
3kowitej kwoty kredytu, która nie zosta
3a faktycznie udzielona i pozostawiona do swobodnej decyzji konsumenta (kwota wyp
3acona) powództwo w punkcie 1. wyroku na podstawie art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. oraz art. 5 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim zas
3ugiwa
3o na uwzglêdnienie w ca
3oœci.
Na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. od zas
1dzonej kwoty nale¿a
3y siê odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia 17 kwietnia 2021 roku, tj. po up
3ywie terminu okreœlonego w wezwaniu do zap
3aty (vide: k. 24-24v.).
O kosztach orzeczono w punkcie 2. wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z zw. z § 2 pkt 1 rozporz
1dzenia Ministra S.œci z dnia 22 paŸdziernika 2015 roku w sprawie op
3at za czynnoœci radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.) i zgodnie z zasad
1 odpowiedzialnoœci za wynik procesu obci
1¿y
3 pozwan
1 ca
3oœci
1 poniesionych przez powódkê kosztów procesu, na co sk
3ada
3y siê: op
3ata s
1dowa od pozwu (100,00 z
3), op
3ata skarbowa od dokumentu pe
3nomocnictwa (17,00 z
3) oraz wynagrodzenie pe
3nomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej (90,00 z
3).
Na podstawie art. 98 § 11 k.p.c. od zas
1dzonej kwoty nale¿a
3y siê odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia uprawomocnienia siê wyroku do dnia zap
3aty.