Sygn. akt I ACz 316/15
POSTANOWIENIE
Dnia 3 marca 2015 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilnyw składzie następującym:
Przewodniczący:SSAJan Kremer (spr.)
Sędziowie:SSAJerzy Bess
SSO Barbara Baran (del.)
po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 roku w Krakowiena posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa F. (...) spółki z ograniczonąodpowiedzialnością w S. przeciwko (...) spółce akcyjnej w W. o zapłatę
na skutek zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego wKrakowie z dnia 15 grudnia 2014 roku, sygn. akt IX GC 1069/13
postanawia:
oddalić zażalenie.
Sygn. akt I ACz 316/15
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zabezpieczył roszczeniestrony powodowej F. (...) spółki z ograniczonąodpowiedzialnością w S. o zapłatę 71 893,73 dolarówamerykańskich z ustawowymi odsetkami poprzez: a/ zajęcie wierzytelności zrachunku bankowego strony pozwanej (...) spółki akcyjnej w W. onr (...) (...) (...) w Banku (...),; b/zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego strony pozwanej o nr (...) (...) w Banku (...) S.A./ c/ obciążenienieruchomości strony pozwanej położonej w miejscowości W., gmina K., składającej się z działki nr (...), obręb (...), o powierzchni O,4150 ha, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Krzyków we Wrocławiu,Wydział IV Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą o nr (...) hipoteką przymusową.
W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że wniosek zasługiwał nauwzględnienie, gdyż strona powodowa uprawdopodobniła roszczenie i interesprawny w udzieleniu zabezpieczenia, tj. przesłanki warunkujące udzieleniezabezpieczenia. Została też podana suma zabezpieczenia w kwocie289.719,74 zł obejmująca roszczenie główne z odsetkami ustawowymi dodnia wniesienia wniosku, przewidywalne koszty procesu oraz kosztywykonania zabezpieczenia, Sąd Okręgowy uznał za uprawdopodobnione, żepowodowa spółka zawarła z pozwaną spółką umowę o wykonanie 20 płytgłównych do komputerów. Strona powodowa wykonała umowę, zaś pozwanaspółka zobowiązała się zapłacić powodowej spółce wynagrodzenie wwysokości 71.893,73 dolarów amerykańskich. Sąd Okręgowy podkreślił, żechoć twierdzenia strony pozwanej dotyczące wadliwości wykonania płyt iskuteczności odstąpienia od umowy zostały uprawdopodobnione, to nie wtakim stopniu, by uznać, że roszczenie strony powodowej jest oczywiścieniezasadne. Również interes prawny został uprawdopodobniony. Nie wiadomojaka jest sytuacja majątkowa strony pozwanej, gdyż nie złożyła ona do aktrejestrowych sprawozdań finansowych. Nadto strona pozwana w dniu 23
września 2014 r. zbyła trzy nieruchomości na rzecz (...) spółkiakcyjnej w W.. W skład zarządu pozwanej spółki i spółki (...) wchodzi ta sama osoba. Z kolei czwarta nieruchomość strony pozwanej dlaktórej prowadzona jest księga wieczysta (...) jest obciążonahipotekami do kwoty 9.000 000 zł i 12.992.058 zł. W tym stanie rzeczy jestprawdopodobne, że brak zabezpieczenia może utrudnić wykonanieorzeczenia uwzględniającego powództwo.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła strona pozwana,zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. art. 730 1 par 1 k.p.c. w zw. z art. 233 k.p.c. poprzez błędneprzyjęcie, że strona powodowa uprawdopodobniła dochodzoneroszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia;
2. art. 730 1 par 3 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie iudzielenie zabezpieczenia w sposób obciążający stronę pozwanąponad uzasadnioną prawnie potrzebę.
W konkluzji wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzezoddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia, ewentualnie uchyleniezaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji doponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu podniosła, że okoliczność zbycia istotnych składnikówmajątkowych nie stanowi przesłanki do uznania, że może dojść do trudnościw uzyskaniu zaspokojenia w przypadku uwzględnienia powództwa, gdyżzbycie skutkuje otrzymaniem świadczenia w postaci rozliczenia. Zbytenieruchomości były obciążone wielomilionowymi hipotekami, zatem ichzbycie nie miało wpływ na zmniejszenie majątku strony pozwanej.Twierdzenia strony powodowej o trudnej sytuacji finansowej strony pozwanejsą jedynie nieuzasadnionymi przypuszczeniami. Wskazała, że zabezpieczeniewierzytelności na rachunkach strony pozwanej objęło wierzytelności z tytułusprzedaży przedmiotowych nieruchomości. W konsekwencji Sąd I instancjizabezpieczył cały majątek strony pozwanej. Zakres udzielonegozabezpieczenia uniemożliwia stronie pozwanej prowadzenie działalnościgospodarczej, stanowiąc obciążenie strony pozwanej ponad miarę.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 730 1 k.p.c. udzielenia zabezpieczenia możeżądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobniroszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia; interes prawnyw udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczeniauniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawieorzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięciecelu postępowania w sprawie. Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąduwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, abyuprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nieobciążać ponad potrzebę.
Przede wszystkim należy wskazać, że postępowanie zabezpieczające niejest postępowaniem merytorycznym. Jego kognicja ogranicza się tylko iwyłącznie do badania przesłanek do wydania postanowienia tymczasowego.Wymóg uprawdopodobnienia jest mniej rygorystyczny od obowiązkuudowodnienia, bowiem nie jest niezbędne zachowanie przepisówpostępowaniu dowodowym (art. 243 k.p.c.). Uprawdopodobnienie, rozumianejest bowiem jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu nie dającypewności, lecz prawdopodobieństwo o jakimś fakcie.
W ocenie Sądu Apelacyjnego strona powodowa twierdzeniami izałączonymi dokumentami uprawdopodobniła roszczenie oraz interesprawny w udzieleniu zabezpieczenia. W niniejszym sprawie został wydanynakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym uwzględniający powództwo wcałości. Ze względu na wniesienie sprzeciwu i zgłoszone wnioski dowodowe,w tym o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu elektroniki,elektrotechniki i radiotelewizji, dla weryfikacji twierdzeń czy strona pozwanaotrzymała od strony powodowej towar obarczony wadami, niezgodny zzawartą umową, konieczne jest zasięgnięcie wiadomości specjalnych. Takwestia będzie wyjaśniana w postępowaniu merytorycznym, gdyż wykraczapoza specyfikę postępowania zabezpieczającego, która sprowadza się doniezwłocznego udzielenia uprawnionemu tymczasowej ochrony prawnej zpominięciem rygorów dowodowych. Skoro zatem ustalenie odpowiedzialnościstrony pozwanej w sprawie wymaga przeprowadzenia postępowania
dowodowego, w którym zasadnicze znaczenie będzie miał dowód z opiniibiegłego, to wobec faktu, że w postępowaniu zabezpieczającym stron auprawniona nie ma obowiązku udowodnienia swojego roszczenia, należyuznać za Sądem I instancji, że roszczenie zostało na obecnym etapie wsposób wystarczający uprawdopodobnione.
Zgodzić należy się również z Sądem I instancji, że strona powodowauprawdopodobniła interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Obawautraty płynności finansowej strony pozwanej nie jest hipotetyczna. Stronapozwana sprzedała trzy z czterech posiadanych nieruchomości, i choćwskazuje, że otrzymała za to ekwiwalent pieniężny, która stanowi jedynyskładnik majątkowy, poza nieruchomością która została zabezpieczona.Mając zatem na uwadze fakt, że wobec strony pozwanej toczą się licznepostępowania egzekucyjne, a ostatnia z posiadanych nieruchomości zostałajuż obciążona kilkoma hipotekami na wielomilionowe kwoty, co wynika zodpisu księgi wieczystej, brak zabezpieczenia może spowodować co najmniejutrudnienie egzekucyjnej realizacji orzeczenia uwzględniającego powództwo ozapłatę. Istnieje zatem realne ryzyko niewykonania zapadłego w sprawieorzeczenia. W kwestii zastosowania sposobu zabezpieczenia nadmiernegoobciążającego stronę pozwaną wskazać należy, że argumenty stronypozwanej w tym zakresie są ze sobą sprzeczne, z jednej strony stronapozwana wskazuje, że dokonane zabezpieczenie uniemożliwia jej prowadzeniedziałalności gospodarczej, z drugiej zaś strony wskazuje, że opróczposiadanej nieruchomości gruntowej oraz ekwiwalentu pieniężnego z tytułuwcześniejszej sprzedaży swoich dwóch nieruchomości, nie posiada innegomajątku. Oznaczałoby to, że strona pozwana w istocie posiadała jedynietrwały majątek nieruchomy, bez aktywów obrotowych, co podważawiarygodność twierdzenia o konieczności zmniejszenia uciążliwościzabezpieczenia. Wskazać należy przy tym, że strona pozwana nie przedłożyłasprawozdań finansowych do KRS, zatem nie jest możliwe zweryfikowanietwierdzeń strony pozwanej odnośnie jej kondycji finansowej, że dokonaniezabezpieczenie uniemożliwia jej prowadzenie działalności gospodarczej.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny postanowił jak w sentencji
Na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397§2 k.p.c.