Sygn. akt I ACz 2320/15
POSTANOWIENIE
Dnia 17 grudnia 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSA Grzegorz KrężołekSędziowie:SASławomir Jamróg
SO (del.) Beata Kurdziel (spr.)po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. w Krakowiena posiedzeniu niejawnymsprawy z powództwa K. U. przeciwko Skarbowi Państwa- Wojewodzie (...)
ozapłatę
na skutek zażalenia biegłej sądowej A. I. na postanowienie Sądu Okręgowego wKrakowie z dnia 10 lipca 2015r., sygn. akt I C 2145/12postanawia:oddalić zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem wydanym dnia w sprawie z powództwa K. U. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie (...) o zapłatęprzyznał biegłej A. I. wynagrodzenie za sporządzenie opinii z dnia 30 stycznia2015 r. w kwocie 3.836,40 zł (pkt I) oraz postanowił wyłożyć kwotę, o której mowa w pkt. Ina pokrycie wydatków związanych z wynagrodzeniem biegłego tymczasowo ze środkówSkarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Krakowie (pkt II).
W uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że stosownie do art. 288 k.p.c. biegły ma prawo żądać wynagrodzenia za stawiennictwo do sądu i wykonaną pracę.Stosownie do art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawachcywilnych (t. jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 z późn. zm.) biegłemu przysługujewynagrodzenie za wykonaną pracę oraz zwrot poniesionych przez niego wydatkówniezbędnych dla wydania opinii. Wysokość wynagrodzenia biegłego za wykonaną pracęustala się uwzględniając wymagane od biegłego kwalifikacje oraz potrzebny do wydaniaopinii czas i nakład pracy (art. 89 ust. 2).
Wynagrodzenie biegłych oblicza się według stawki wynagrodzenia za godzinę pracy albowedług taryfy zryczałtowanej określonej dla poszczególnych kategorii biegłych ze względuna dziedzinę, w której są oni specjalistami. Podstawę obliczenia stawki wynagrodzenia zagodzinę pracy i taryfy zryczałtowanej stanowi ułamek kwoty bazowej dla osób zajmującychkierownicze stanowiska państwowe, której wysokość określa ustawa budżetowa (art. 89ust.3). Stosownie do §2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24.04.2013 r. wsprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobudokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 518) stawka wynagrodzenia biegłych powołanych przez sąd za każdąrozpoczętą godzinę pracy wynosi - w zależności od stopnia złożoności problemu będącegoprzedmiotem opinii oraz warunków, w jakich opracowano opinię - od 1,28% do 1,81% kwotybazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość określaustawa budżetowa (i która wynosi 1.766,46 zł).
W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości zasadność przyznania biegłejzgodnie z jej wnioskiem wynagrodzenia za godzinę pracy w wysokości 1,81% podstawyobliczania (tj. w kwocie 31,97 zł) biorąc pod rozwagę, że do wydania opinii niezbędne są
wysokie kwalifikacje i odpowiednie doświadczenie, które biegła niewątpliwie posiada orazuwzględniając znaczny stopień złożoności problemu będącego przedmiotem opiniiBiegła w karcie pracy wskazała, że na opracowanie opinii poświęciła 238 godzin pracyłącznie z czynnościami przygotowawczymi, w tym 16 godzin na zapoznanie się z aktamisprawy i zgromadzonej dokumentacji projektowej wycenianego budynku, 4 godziny naoględziny wycenianej nieruchomości, 16 godzin na zebranie danych transakcyjnychnieruchomości, 80 godzin na analizę wybranych transakcji dokonanych na rynku w celudokonania wyceny spornej nieruchomości, 112 godzin bezpośrednio na opracowanie opinii i10 godzin na pozostałe czynności pomocnicze jak korespondencja, prace edytorskie.
Opinia liczy 33 strony i jakkolwiek przedmiot opinii charakteryzował się znacznym stopniemzłożoności - opinia obejmowała wycenę zabudowanej nieruchomości i znajdujących się wbudynku na niej posadowionym lokali na podstawie danych historycznych, w kilkuwariantach - nie jest ona aż tak obszerna i złożona, aby uznać, że biegła na jej opracowaniepoświęcić łącznie miała 238 godzin pracy, a zatem nieprzerwanie 29 dni roboczych. W ocenie Sądu, przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego, czas sporządzenia opinii tego rodzaju nie powinien przekroczyć łącznie co najwyżej 3 tygodni roboczych, a zatem 15 dni i120 godzin pracy, przy uwzględnieniu wszystkich niezbędnych w tym celu czynności.
W konsekwencji zasadnym jest przyznanie biegłej wynagrodzenia za sporządzenie opinii wwysokości 3.836.40 zł (31,97 zł x 120).
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła biegła A. I., zarzucając błądw ustaleniach faktycznych Sądu, mający wpływ na treść zaskarżonego postanowienia przezniezasadne obniżenie wynagrodzenia biegłemu i niezasadne przyjęcie, że wskazana przezbiegłego ilość czasu potrzebna na sporządzenie opinii wynieść powinna 120 godzin, a nie238, podczas, gdy przedmiot opinii charakteryzuje się znacznym stopniem złożoności, a dowydania opinii niezbędne są wysokie kwalifikacje i odpowiednie doświadczenie, które sżniekwestionowane. W oparciu o powyższy zarzut biegła A. I. wniosła o zmianęzaskarżonego postanowienia i przyznanie wynagrodzenia znacznie wyższego, adekwatnegodo złożoności i nakładu pracy niezbędnego do sporządzenia opinii.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż opinia pomimo, że liczy 33 strony zawiera celowy,kompletny i uzasadniony materiał. Do wydania opinii biegły wykonał szeroką analizęmateriału dowodowego pod kątem historycznym, 6 wycen wariantowych oraz analizędwóch różnych rynków nieruchomości (nieruchomości gruntowych zabudowanych i lokalimieszkalnych). W trakcie sporządzania opinii występowały przestoje z uwagi na
konieczność uściślenia treści odezwy oraz braku dokumentacji technicznej badanychnieruchomości, co powodowało konieczność kilkukrotnego przerwania pracy nad opinią,skutkiem czego było ponowne analizowanie i ustalanie koncepcji opinii. W ocenie biegłej,nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, że nakład pracy biegłego wynika z ilościwydrukowanych stron. Ponadto, materiał graficzny jest wynikiem własnych analiz biegłego.Nadto biegła wniosła o uwzględnienie podwyższonej stawki wynagrodzenia o 50% zgodniez § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013r. W związku zezłożonym charakterem opinii oraz spełnieniem przez biegłego warunków określonych www. przepisie.
Strona pozwana Skarb Państwa-Wojewoda (...) wniósł o oddalenie zażaleniai zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Niewątpliwe jest, iż w świetle art. 288 k.p.c., zgodnie z którym biegły ma prawo żądaćwynagrodzenia za wykonaną pracę, biegłej A. I. przysługiwało wynagrodzenie zasporządzoną dnia 30 stycznia 2015r. opinię. Rozważeniu podlegała wysokość należnegowynagrodzenia, która zgodnie z wnioskiem biegłej i sporządzoną fakturą wynieść miała7608,86zł. Podkreślić należy, iż rozpoznając wniosek o przyznanie należności Sąd maobowiązek uwzględnić wymagane kwalifikacje, czas i nakład pracy potrzebny do wydaniaopinii oraz wysokość wydatków niezbędnych do wykonania czynności. Sąd ma równieżobowiązek zbadania, czy opinia została sporządzona w granicach tezy dowodowej orazdokonania weryfikacji wskazanych w karcie pracy biegłego: zasadności czynnościpodjętych w związku z opracowaniem opinii, czasu niezbędnego do ich dokonania, a takżeprzyjętą przez biegłego stawkę wynagrodzenia. Przy ustalaniu wysokości wynagrodzeniabiegłego decydujące znaczenia ma nie ilość rzeczywiście wykorzystanego przez biegłegoczasu, lecz ilość czasu niezbędnego do prawidłowego opracowania opinii przez specjalistędysponującego niezbędnymi wiadomościami w danej dziedzinie. W uzasadnieniuzaskarżonego postanowienia Sąd Okręgowy dokonał szczegółowej analizy charakterusporządzonej opinii, wskazując, iż przedmiot opinii miał znaczny stopień złożoności, zaśbiegła dysponuje wysokimi kwalifikacjami i odpowiednim doświadczeniem. Dokonującoceny czasu niezbędnego na sporządzenie opinii Sąd I instancji odniósł się do liczny godzin
wskazanych w karcie pracy biegłego, oceniając je przez pryzmat obszerności treści opiniioraz złożoności problematyki nią objętej. Stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którymniezbędny czas na sporządzenie całości opinii winien zaniknąć się liczbą 120 godzin pracy,jest prawidłowe. Zgodnie z kartą pracy biegła poświęciła 16 godzin na zapoznanie się zaktami sprawy oraz zgromadzoną dokumentacją projektową budynku, 4 godziny zajęłyoględziny nieruchomości, 16 godzin - zebranie danych transakcyjnych nieruchomości, 80godzin - analiza transakcji dokonanych na rynku w celu dokonania wyceny spornejnieruchomości, 112 godzin - opracowanie opinii oraz 10 godzin - pozostałe czynnościpomocnicze. Nie negując zasadność ww. czynności oraz konieczności poświęcenia czasu nabadanie akt i dokumentacji projektowej, oględziny i czynności pomocnicze, zasadniczezastrzeżenia budzi czas przeznaczony na analizę transakcji i opracowanie samej opinii.Łącznie czas ten według wskazań biegłej zajął 202 godziny, co przy przyjęciu 8 godzinnegodnia pracy daje okres pięciu tygodni. Uwzględniając stopień doświadczenia biegłej A. I., jej wysokie kwalifikacje oraz - jak wskazano w zażaleniu -30 letnie
doświadczenie w budownictwie, czas na analizę transakcji i sporządzenie opinii jestznacznie zawyżony. Nie negując merytorycznej treści opinii oraz co do zasadyprawidłowego wniosku zawartego w zażaleniu, iż sama objętość opinii nie zawszeprzesądza o czasie i nakładzie pracy przeznaczonego na jej sporządzenie, zauważyć należy,że długoletnia praktyka biegłego przy sporządzaniu tego typu opinii oraz zdobytedoświadczenie zawodowe pozwalają na znaczne zmniejszenie czasu potrzebnego zarównona analizę transakcji, jak i na opracowanie samej opinii. Okres 3 tygodni jest zatemmaksymalnym czasem, który biegły winien przeznaczyć na sporządzenie tego typu opinii ito przy uwzględnieniu złożoności opracowywanego zagadnienia.
Odnośnie wysokości stawki godzinowej, to stosownie do §2 rozporządzenia MinistraSprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013r. w sprawie określenia stawek wynagrodzeniabiegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dlawydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz.U. 2013, poz. 518), stawka wynagrodzeniabiegłych powołanych przez sąd za każdą rozpoczętą godzinę pracy wynosi od 1,28% do1,81% kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, którąokreśla ustawa budżetowa. Jak wynika z faktury przedłożonej przez biegłą, karty pracy orazpisemnych wyjaśnień z dnia 9 kwietnia 2015r. biegła obliczając należne za sporządzonąopinię wynagrodzenie zastosowała stawkę w wysokości 1,81% kwoty bazowej. W ocenieSądu Okręgowego, uwzględniając stopień złożoności problemu będącego przedmiotem
opinii, zasadność zastosowania najwyższej stawki przewidzianej w §2 ww. rozporządzenianie budzi wątpliwości. W zażaleniu biegła wniosła o podwyższenie wysokość stawki o 50%,wskazując na złożony charakter opinii oraz 30 letnie doświadczenia biegłej w budownictwie,23 letnie doświadczenie jako rzeczoznawca majątkowy i 20 letnie doświadczenie w pracybiegłego. Zgodnie z §4 ww. rozporządzenia z dnia 24 kwietnia 2013r. w razie złożonegocharakteru problemu będącego przedmiotem opinii, stawka wynagrodzenia może byćpodwyższona do 50%, jeżeli biegły ma dyplom ukończenia studiów wyższych lub dyplommistrzowski oraz pełni funkcję biegłego sądowego nie krócej niż jedną kadencję lub funkcjęrzeczoznawcy przez okres co najmniej pięciu lat. W ocenie Sądu Apelacyjnego w niniejszejsprawie brak podstaw do podwyższania stawki wynagrodzenia. Złożony charakter opinii, wtym konieczność opracowania opinii przy uwzględnieniu danych historycznych w kilkuwariantach, był już podstawą zastosowania maksymalnej stawki wskazanej w §2rozporządzenia. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż sama biegła wystawiając fakturę
i domagając się przyznania określonego wynagrodzenia zastosowała maksymalną stawkę, alenie podwyższoną i faktura ta nie została w żaden sposób skorygowana.
Wobec powyższego, zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. w zw.z art. 397§2 k.p.c. Odnośnie wniosku strony pozwanej o przyznanie kosztów postępowaniazażaleniowego, to wskazać należy, iż zgodnie z art. 108 k.p.c. sąd rozstrzyga o kosztach wkażdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Skoro orzeczenie w przedmiocie zażaleniana postanowienie o przyznaniu biegłemu wynagrodzenia do tego typu orzeczeń nie należy,brak było podstaw do rozpoznawania zgłoszonego przez stronę pozwaną wniosku. Powyższywniosek winien być rozpoznany przez Sąd I instancji przy orzekaniu o kosztach procesu worzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.