Art. 8e. u.p.z.p. Zasady partycypacji społecznej; interesariusze

Brzmienie obowiązuje od 31 lipca 2026 r. Zmieniono: pkt 4. Podstawa: Ustawa z dnia 11 czerwca 2026 r. o związku metropolitalnym w województwie pomorskim – Dz.U. 2026 poz. 912.

Zmiana uchwalona, wejdzie w życie po ogłoszeniu ustawy zmieniającej. Zmiana obejmie: pkt 4. Podstawa: Ustawa o związku metropolitalnym w województwie pomorskim.

Zobacz zapowiedziane brzmienie

Ten tekst jeszcze nie obowiązuje. Zacznie obowiązywać po ogłoszeniu ustawy zmieniającej.

4) jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne oraz związki metropolitalne i ich jednostki organizacyjne;

1. Zapewnienie partycypacji społecznej polega na:

1) umożliwieniu udziału interesariuszom planowania i zagospodarowania przestrzennego, zwanym dalej "interesariuszami", w przygotowaniu aktów planowania przestrzennego, w tym wypowiadania się, składania wniosków lub uczestnictwa w konsultacjach społecznych;

2) poznaniu potrzeb, zebraniu stanowisk i pomysłów interesariuszy dotyczących polityki przestrzennej;

3) prowadzeniu działań edukacyjnych i informacyjnych o istocie, celach i zasadach planowania i zagospodarowania przestrzennego;

4) inicjowaniu, umożliwianiu i wspieraniu działań służących rozwijaniu dialogu między interesariuszami w ramach kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej oraz zwiększaniu udziału interesariuszy w kształtowaniu i prowadzeniu polityki przestrzennej.

2. Interesariuszami są w szczególności:

1) osoby fizyczne;

2) osoby prawne;

3) jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną;

4) jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne oraz związki metropolitalne i ich jednostki organizacyjne;

5) organy władzy publicznej;

6) jednostki pomocnicze gminy oraz organy doradcze i konsultacyjne gminy.

3. W przypadku osób fizycznych posiadających ograniczoną zdolność do czynności prawnych prawo do partycypacji społecznej przysługuje bez zgody przedstawiciela ustawowego.

4. Partycypację społeczną prowadzi się:

1) w sposób umożliwiający aktywny udział interesariuszy, w tym osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami;

2) z poszanowaniem jawności i sprawności postępowania w sprawie sporządzania aktów planowania przestrzennego;

3) z użyciem opracowanych w niespecjalistycznym języku informacji o sporządzanych aktach planowania przestrzennego, w szczególności wyjaśniających konsekwencje sporządzanych aktów planowania przestrzennego.

Komentarz do Art. 8e. upzp

Art. 8e ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadza kompleksowe ramy dla zapewnienia partycypacji społecznej w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten ma na celu zwiększenie transparentności i demokratyzacji procesów decyzyjnych, a także wzmocnienie roli obywateli i innych interesariuszy w kształtowaniu przestrzeni publicznej.

1. Umożliwienie udziału interesariuszom

Pierwszy punkt artykułu podkreśla konieczność umożliwienia interesariuszom udziału w przygotowaniu aktów planowania przestrzennego. Interesariusze mogą wypowiadać się, składać wnioski oraz uczestniczyć w konsultacjach społecznych. Jest to kluczowy element demokratycznego procesu, który pozwala na uwzględnienie różnorodnych perspektyw i potrzeb społecznych w planowaniu przestrzennym.

2. Poznanie potrzeb i zbieranie stanowisk

Kolejny punkt nakłada obowiązek poznania potrzeb oraz zebrania stanowisk i pomysłów interesariuszy dotyczących polityki przestrzennej. Jest to istotne, ponieważ pozwala na lepsze zrozumienie oczekiwań społecznych i dostosowanie planów do rzeczywistych potrzeb mieszkańców oraz innych podmiotów.

3. Działania edukacyjne i informacyjne

Artykuł zobowiązuje również do prowadzenia działań edukacyjnych i informacyjnych. Informowanie społeczeństwa o istocie, celach i zasadach planowania przestrzennego jest niezbędne dla zwiększenia świadomości obywatelskiej i umożliwienia świadomego udziału w procesie planowania.

4. Inicjowanie dialogu

Inicjowanie, umożliwianie i wspieranie działań służących rozwijaniu dialogu między interesariuszami jest kolejnym ważnym elementem. Dialog ten jest kluczowy dla budowania konsensusu i zrozumienia między różnymi grupami interesów, co może prowadzić do bardziej zrównoważonych i akceptowanych społecznie decyzji.

5. Definicja interesariuszy

Artykuł precyzuje, kto jest uważany za interesariusza. Są to osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne, organy władzy publicznej, jednostki pomocnicze gminy oraz organy doradcze i konsultacyjne gminy. Taka szeroka definicja interesariuszy zapewnia, że różnorodne grupy społeczne i instytucje mają możliwość uczestniczenia w procesie planowania przestrzennego.

6. Partycypacja osób z ograniczoną zdolnością do czynności prawnych

Warto zwrócić uwagę na zapis dotyczący osób fizycznych posiadających ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Artykuł przyznaje im prawo do partycypacji społecznej bez zgody przedstawiciela ustawowego, co jest istotnym krokiem w kierunku inkluzywności i równości w procesie decyzyjnym.

7. Zasady prowadzenia partycypacji społecznej

Artykuł określa również zasady prowadzenia partycypacji społecznej. Proces ten powinien umożliwiać aktywny udział interesariuszy, w tym osób ze szczególnymi potrzebami, z poszanowaniem jawności i sprawności postępowania. Informacje o sporządzanych aktach planowania przestrzennego powinny być opracowane w niespecjalistycznym języku, co zwiększa ich dostępność i zrozumiałość dla szerokiego grona odbiorców.

Podsumowanie

Art. 8e ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadza istotne mechanizmy mające na celu zwiększenie udziału społeczeństwa w procesie planowania przestrzennego. Przepis ten promuje transparentność, inkluzywność i dialog społeczny, co jest kluczowe dla tworzenia przestrzeni publicznej odpowiadającej na potrzeby różnych grup społecznych. W praktyce, skuteczna implementacja tych zasad może prowadzić do bardziej zrównoważonego i akceptowanego społecznie rozwoju przestrzennego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 977.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

interesariusz

planowanie przestrzenneakt planowania przestrzennego

konsultacje społeczne

polityka przestrzenna

działania edukacyjne

działania informacyjne

organ władzy

jednostka pomocnicza

organ doradczy

osoba niepełnosprawna

jawność postępowania

Art. 8b.33 upzpArt. 8f. upzp