Rozdział 2. Zakres i koordynacja opieki…

Rozdział 2

Zakres i koordynacja opieki długoterminowej

Art. 5. Organizacja opieki długoterminowej

1. Opieka długoterminowa obejmuje usługi i świadczenia przysługujące na podstawie przepisów odrębnych, w tym z zakresu świadczeń opieki zdrowotnej, pomocy społecznej oraz świadczeń zabezpieczenia społecznego, osobom wymagającym wsparcia w codziennym funkcjonowaniu lub w realizacji zaleceń terapeutycznych.

2. Usługi i świadczenia opieki długoterminowej należy realizować w sposób kompleksowy i skoordynowany, dążąc do ich zapewnienia w środowisku zamieszkania osoby wymagającej wsparcia w codziennym funkcjonowaniu lub w realizacji zaleceń terapeutycznych.

Art. 6. Ocena opieki długoterminowej

Osoba objęta opieką długoterminową oraz jej opiekun nieformalny mają prawo do wyrażania oceny usług i świadczeń opieki długoterminowej, w szczególności dotyczącej ich dostępności, sposobu udzielania i adekwatności do potrzeb, oraz oceny jakości działań osób je wykonujących.

Art. 7. Wsparcie opiekunów nieformalnych

1. Jednostki samorządu terytorialnego prowadzą działania informacyjne i edukacyjne dotyczące opieki długoterminowej, mające na celu wsparcie opiekunów nieformalnych i osób bliskich.

2. Jednostki samorządu terytorialnego mogą wspierać opiekunów nieformalnych przez:

1) organizowanie szkoleń;

2) prowadzenie spotkań edukacyjnych lub integracyjnych;

3) tworzenie grup wsparcia i zapewnianie konsultacji psychologicznych;

4) zapewnianie czasowego zastępstwa opiekuna nieformalnego w sprawowaniu opieki nieformalnej;

5) organizowanie spotkań ze specjalistami w zakresie opieki długoterminowej.

Art. 8. Koordynacja opieki długoterminowej

1. Koordynacja zadań dotyczących opieki długoterminowej jest zadaniem własnym powiatu.

2. Zadanie, o którym mowa w ust. 1, realizuje koordynator do spraw opieki długoterminowej, zwany dalej „koordynatorem”.

Art. 9. Koordynator

Koordynatorem jest kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie, a w przypadku miasta na prawach powiatu – kierownik miejskiego ośrodka pomocy społecznej albo dyrektor centrum usług społecznych w przypadku przekształcenia miejskiego ośrodka pomocy społecznej działającego w mieście na prawach powiatu w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 165 i 912).

Art. 10. Zadania koordynatora

1. Do zadań koordynatora należy:

1) indywidualne wsparcie doradcze w zakresie identyfikacji i wyboru usług lub świadczeń opieki długoterminowej dostosowanych do potrzeb i sytuacji osoby wymagającej tych usług lub świadczeń, a także świadczeń z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej w przypadku potrzeby zapewnienia ciągłości lub właściwego rodzaju opieki;

2) zbieranie i analizowanie danych pozyskiwanych w ramach współpracy z podmiotami realizującymi usługi i świadczenia opieki długoterminowej, danych przekazywanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia oraz danych publikowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia i wojewodów z zakresu usług i świadczeń opieki długoterminowej;

3) udzielanie informacji o usługach i świadczeniach opieki długoterminowej na podstawie danych, o których mowa w pkt 2, w tym informowanie mieszkańców powiatu o usługach i świadczeniach opieki długoterminowej, w szczególności o sposobach i zasadach ich uzyskania, oraz informowanie podmiotów z terenu powiatu realizujących usługi i świadczenia opieki długoterminowej o dostępności tych usług i świadczeń;

4) współpraca z podmiotami wykonującymi działalność leczniczą, jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej, innymi podmiotami realizującymi usługi i świadczenia opieki długoterminowej, podmiotami ekonomii społecznej, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 806), oraz organizacjami pozarządowymi, a także innymi podmiotami w zakresie zapewnienia i rozwoju opieki długoterminowej;

5) identyfikowanie potrzeb oraz ograniczeń w zakresie dostępności usług i świadczeń opieki długoterminowej na terenie powiatu;

6) inicjowanie działań usprawniających funkcjonowanie opieki długoterminowej, w tym działań zmierzających do poprawy dostępności i jakości opieki długoterminowej na terenie powiatu, oraz występowanie z wnioskami i rekomendacjami do właściwych podmiotów realizujących zadania w zakresie opieki długoterminowej;

7) udział w konsultacjach i procesie planowania lokalnego w obszarze opieki długoterminowej;

8) informowanie opiekunów nieformalnych lub osób bliskich o realizowanych na terenie powiatu przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego działaniach lub wsparciu, o których mowa w art. 7;

9) występowanie do podmiotów realizujących usługi i świadczenia opieki długoterminowej z wnioskiem o udzielenie informacji lub podjęcie działań w zakresie dostępności i jakości opieki długoterminowej.

2. Podmiot, do którego koordynator wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 pkt 9, jest obowiązany do udzielenia odpowiedzi w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania.

3. Koordynator udziela wsparcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, na podstawie następujących informacji dotyczących osoby wymagającej usług lub świadczeń opieki długoterminowej:

1) imię i nazwisko, data urodzenia oraz adres miejsca zamieszkania albo adres miejsca pobytu;

2) numer telefonu i adres poczty elektronicznej – jeżeli zostały podane;

3) informacje o stanie zdrowia niezbędne do identyfikacji potrzeb oraz doboru właściwych usług lub świadczeń opieki długoterminowej;

4) numer telefonu i adres poczty elektronicznej opiekuna nieformalnego – jeżeli osoba korzysta z jego wsparcia.

Art. 11. Informacje o opiece długoterminowej

Koordynator udostępnia na stronie internetowej odpowiednio centrum albo ośrodka, o których mowa w art. 9, bieżące informacje o usługach i świadczeniach opieki długoterminowej, obejmujące:

1) zakres tych usług i świadczeń;

2) zasady kwalifikacji do ich uzyskania;

3) sposób i tryb ich udzielania oraz wymaganą do ich udzielania dokumentację;

4) zasady odpłatności za te usługi i świadczenia, jeżeli są odpłatne;

5) dane teleadresowe podmiotów udzielających tych usług i świadczeń na terenie powiatu;

6) prognozowany czas oczekiwania na udzielenie świadczeń gwarantowanych, o których mowa w:

a) art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, 1537 i 1739 oraz z 2026 r. poz. 26, 203 i 791) – w zakresie świadczeń opiekuńczo-leczniczych psychiatrycznych i pielęgnacyjno-opiekuńczych psychiatrycznych,

b) art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Art. 12. Współpraca koordynatorów

1. Koordynatorzy działający na terenie danego województwa współpracują w obszarze opieki długoterminowej w zakresie:

1) wymiany informacji, doświadczeń i dobrych praktyk;

2) ujednolicania i harmonizowania działań;

3) inicjowania działań służących doskonaleniu opieki długoterminowej na terenie województwa.

2. Wojewoda zapewnia współpracę koordynatorów w województwie w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, organizując co najmniej raz na pół roku spotkania koordynatorów.

Art. 13. Dotacje dla powiatu

Powiat może otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na dofinansowanie zadań własnych z zakresu koordynacji opieki długoterminowej na zasadach określonych w przepisach o finansach publicznych.

Art. 14. Współpraca podmiotów opieki

1. Podmioty wykonujące działalność leczniczą i jednostki organizacyjne pomocy społecznej współpracują w zakresie rozpoznawania potrzeb osób wymagających usług lub świadczeń opieki długoterminowej, w tym przekazują z urzędu informację o osobie, co do której zachodzi prawdopodobieństwo, że może wymagać usług lub świadczeń opieki długoterminowej.

2. Informacja, o której mowa w ust. 1, jest przekazywana przez:

1) podmiot wykonujący działalność leczniczą:

a) ośrodkowi pomocy społecznej lub

b) centrum usług społecznych – w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych – właściwym dla miejsca zamieszkania pacjenta albo dla miejsca jego pobytu, jeżeli nie posiada on miejsca zamieszkania, w celu weryfikacji zasadności objęcia go usługami lub świadczeniami opieki długoterminowej określonymi w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej;

2) jednostkę organizacyjną pomocy społecznej świadczeniodawcy udzielającemu świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, wybranemu zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 515 oraz z 2026 r. poz. 791), jeżeli ta jednostka posiada informację o tym świadczeniodawcy, w celu weryfikacji zasadności objęcia osoby świadczeniami, o których mowa w art. 11 pkt 6.

3. Informacja, o której mowa w ust. 1, jest przekazywana niezwłocznie w zakresie niezbędnym do udzielenia usług lub świadczeń opieki długoterminowej.

4. O przekazaniu informacji, o której mowa w ust. 1, podmiot przekazujący zawiadamia koordynatora właściwego dla miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy ta informacja, albo dla miejsca jej pobytu, jeżeli osoba ta nie posiada miejsca zamieszkania.

5. Jeżeli jednostka organizacyjna pomocy społecznej nie posiada informacji o świadczeniodawcy udzielającym świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, wybranym zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej, występuje o przekazanie tej informacji do oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia właściwego dla miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wystąpienie, albo dla miejsca jej pobytu, jeżeli osoba ta nie posiada miejsca zamieszkania. Termin przekazania informacji wynosi 3 dni robocze.

Art. 15. Treść informacji

1. Informacja, o której mowa w art. 14 ust. 1, zawiera:

1) dane osoby, której dotyczy:

a) imię i nazwisko,

b) adres miejsca zamieszkania, a w przypadku braku miejsca zamieszkania – adres miejsca pobytu,

c) numer PESEL, a w przypadku braku numeru PESEL – numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość,

d) dane kontaktowe: numer telefonu, adres korespondencyjny oraz adres poczty elektronicznej – jeżeli ta osoba je posiada, a w przypadku gdy korzysta ze wsparcia opiekuna nieformalnego – dane kontaktowe tego opiekuna,

e) informacje uzasadniające potrzebę weryfikacji zasadności zapewnienia usług lub świadczeń opieki długoterminowej,

f) informacje o stanie zdrowia niezbędne do oceny zasadności udzielenia właściwych usług lub świadczeń opieki długoterminowej;

2) dane podmiotu przekazującego informację, obejmujące numer telefonu służbowego oraz adres poczty elektronicznej, przeznaczone do kontaktu w sprawie przekazywanej informacji.

2. Zawiadomienie, o którym mowa w art. 14 ust. 4, zawiera:

1) nazwę podmiotu przekazującego informację;

2) numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej przeznaczone do kontaktu w sprawie przekazywanej informacji;

3) datę i godzinę przekazania informacji;

4) nazwę podmiotu otrzymującego informację;

5) imię i nazwisko osoby, której dotyczy informacja.

Art. 16. Weryfikacja potrzeby opieki

Niezwłocznie po otrzymaniu informacji, o której mowa w art. 14 ust. 1, właściwy podmiot podejmuje czynności zmierzające do ustalenia zasadności udzielenia osobie, której dotyczy informacja, usług lub świadczeń opieki długoterminowej, do których ta osoba może być uprawniona, zgodnie z przepisami regulującymi udzielanie tych usług lub świadczeń.

Art. 17. Zawiadomienie o wykorzystaniu informacji

1. Podmiot otrzymujący informację, o której mowa w art. 14 ust. 1, jest obowiązany w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania do zawiadomienia:

1) podmiotu przekazującego tę informację o sposobie jej wykorzystania,

2) właściwego miejscowo koordynatora.

2. Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, zawiera:

1) zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego sprawy, w tym:

a) nazwę podmiotu przekazującego informację,

b) numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej przeznaczone do kontaktu w sprawie przekazywanej informacji,

c) datę i godzinę przekazania informacji,

d) nazwę podmiotu otrzymującego informację,

e) imię i nazwisko osoby, której dotyczy informacja;

2) wskazanie sposobu wykorzystania informacji.

3. Jeżeli w terminie, o którym mowa w ust. 1, podmiot otrzymujący informację, o której mowa w art. 14 ust. 1, nie zawiadomi o sposobie jej wykorzystania, koordynator występuje do tego podmiotu w celu ustalenia potrzeby wsparcia przez koordynatora realizacji działań wynikających z przekazanej informacji.

4. W przypadku gdy podmiot otrzymujący informację, o której mowa w art. 14 ust. 1, uzna się za niewłaściwy albo stwierdzi brak podstaw do podjęcia działań, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, dołącza się uzasadnienie.

Art. 18. Współdziałanie organów

1. Organ do spraw polityki senioralnej, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego oraz minister właściwy do spraw zdrowia współdziałają w celu zapewnienia spójnego funkcjonowania opieki długoterminowej i jednolitych standardów jej jakości.

2. Współdziałanie, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności:

1) podejmowanie działań usprawniających funkcjonowanie opieki długoterminowej oraz mających na celu poprawę jakości usług i świadczeń opieki długoterminowej;

2) prowadzenie działań informacyjno-edukacyjnych dotyczących opieki długoterminowej;

3) inicjowanie i wspieranie badań naukowych dotyczących standardów jakości oraz rozwoju usług i świadczeń opieki długoterminowej, w tym usług i świadczeń udzielanych w środowisku lokalnym;

4) opracowywanie i wdrażanie rozwiązań wspierających funkcjonowanie opieki nieformalnej.

Pełna treść aktu: o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej.