Art. 108³. u.k.w.h. Wygaśnięcie hipoteki

Jeżeli właściciel nieruchomości dokonał zapłaty do rąk wierzyciela, któremu przysługuje hipoteka na wierzytelności hipotecznej, hipoteka na nieruchomości wygasa aż do wysokości sumy uiszczonej przez właściciela.

Komentarz do Art. 108³. ukwh

Art. 108³ ustawy o księgach wieczystych i hipotece (dalej: „u.k.w.h.”) stanowi, że jeżeli właściciel nieruchomości dokonał zapłaty do rąk wierzyciela, któremu przysługuje hipoteka na wierzytelności hipotecznej, hipoteka na nieruchomości wygasa aż do wysokości sumy uiszczonej przez właściciela.

1. Cel i znaczenie przepisu

Przepis ten ma na celu ochronę właściciela nieruchomości przed podwójnym obciążeniem z tytułu tej samej wierzytelności hipotecznej. Wprowadza on mechanizm, który pozwala na częściowe lub całkowite wygaśnięcie hipoteki w zależności od wysokości dokonanej zapłaty. Jest to istotne z punktu widzenia pewności obrotu prawnego oraz zabezpieczenia interesów właściciela nieruchomości.

2. Warunki wygaśnięcia hipoteki

Aby hipoteka wygasła zgodnie z art. 108³ u.k.w.h., muszą być spełnione następujące warunki:

Właściciel nieruchomości dokonał zapłaty do rąk wierzyciela.
Wierzycielowi przysługuje hipoteka na wierzytelności hipotecznej.
Zapłata została dokonana w celu zaspokojenia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką.

3. Skutki prawne zapłaty

Zapłata dokonana przez właściciela nieruchomości powoduje wygaśnięcie hipoteki w zakresie odpowiadającym wysokości uiszczonej sumy. Oznacza to, że jeśli właściciel zapłaci część wierzytelności, hipoteka wygasa proporcjonalnie do tej części. W przypadku całkowitej zapłaty wierzytelności, hipoteka wygasa w całości.

4. Procedura wykreślenia hipoteki

Po dokonaniu zapłaty, właściciel nieruchomości powinien złożyć wniosek o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej. Do wniosku należy dołączyć dowód zapłaty oraz oświadczenie wierzyciela potwierdzające otrzymanie zapłaty i wygaśnięcie wierzytelności w odpowiednim zakresie. Sąd wieczystoksięgowy, po weryfikacji dokumentów, dokonuje wykreślenia hipoteki.

5. Ochrona interesów wierzyciela

Przepis ten nie narusza interesów wierzyciela, gdyż wygaśnięcie hipoteki następuje tylko w zakresie faktycznie uiszczonej sumy. Wierzyciel nadal ma prawo do zaspokojenia pozostałej części wierzytelności, jeśli zapłata była częściowa. Wierzyciel może również domagać się zabezpieczenia pozostałej wierzytelności innymi środkami prawnymi.

6. Praktyczne zastosowanie

Art. 108³ u.k.w.h. ma istotne znaczenie w praktyce obrotu nieruchomościami, szczególnie w sytuacjach, gdy właściciel nieruchomości chce spłacić wierzytelność hipoteczną w celu uzyskania czystej księgi wieczystej przed sprzedażą nieruchomości. Przepis ten ułatwia również proces refinansowania kredytów hipotecznych, gdyż umożliwia częściowe wygaśnięcie hipoteki w miarę dokonywania spłat.

Podsumowanie

Art. 108³ ustawy o księgach wieczystych i hipotece jest kluczowym przepisem zapewniającym ochronę właściciela nieruchomości przed podwójnym obciążeniem z tytułu tej samej wierzytelności hipotecznej. Wprowadza on jasne zasady dotyczące wygaśnięcia hipoteki w przypadku dokonania zapłaty przez właściciela, co przyczynia się do zwiększenia pewności obrotu prawnego i zabezpieczenia interesów stron.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1984.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

właściciel nieruchomości

zapłata wierzycielowi

wierzytelność hipoteczna

hipoteka nieruchomości

wygaśnięcie hipoteki

suma uiszczona

Art. 108².Art. 108⁴.