Art. 42. Zasady odpowiedzialności karnej

1. Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Zasada ta nie stoi na przeszkodzie ukaraniu za czyn, który w czasie jego popełnienia stanowił przestępstwo w myśl prawa międzynarodowego.

2. Każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania. Może on w szczególności wybrać obrońcę lub na zasadach określonych w ustawie korzystać z obrońcy z urzędu.

3. Każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.

Komentarz do Art. 42.

Odpowiedzialności karnej może podlegać tylko osoba, która popełniła czyn zabroniony pod groźbą kary przewidzianej w ustawie obowiązującej w chwili popełnienia tego czynu. Oznacza to, że podstawą odpowiedzialności jest istnienie przepisu ustawy, który wcześniej określał dane zachowanie jako zagrożone karą. Nie można więc opierać odpowiedzialności na ustawie, która zaczęła obowiązywać dopiero po popełnieniu czynu. Zasada ta nie wyklucza ukarania za czyn, który w chwili jego popełnienia był przestępstwem według prawa międzynarodowego. Przepis przewiduje zatem szczególną możliwość odpowiedzialności za takie czyny, nawet jeśli nie wynikała ona wprost z krajowej ustawy obowiązującej w tym czasie. Każda osoba, przeciwko której prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony na każdym jego etapie. Może samodzielnie wybrać obrońcę, a także, na zasadach określonych w ustawie, korzystać z obrońcy z urzędu. Jednocześnie każdą osobę uważa się za niewinną aż do chwili, gdy jej wina zostanie potwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Samo prowadzenie postępowania karnego nie oznacza więc, że osoba ta została uznana za winną.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 1997 r. poz. 483.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

odpowiedzialność karnaczyn zabronionypostępowanie karneobrońca

Art. 41.Art. 43.