Obrońca

Obrońca to osoba uprawniona do wykonywania obrony podejrzanego, oskarżonego albo innej osoby, której przepisy przyznają takie uprawnienie. Jego zadaniem jest ochrona praw i interesów procesowych tej osoby oraz podejmowanie czynności zmierzających do zapewnienia jej rzetelnego udziału w postępowaniu. Prawo do obrony obejmuje między innymi możliwość korzystania z pomocy obrońcy.

W postępowaniu karnym obrońcą może być adwokat albo radca prawny. Oskarżony lub podejrzany może ustanowić obrońcę samodzielnie, a upoważnienia do obrony udziela się na piśmie albo przez oświadczenie złożone do protokołu. W określonych sytuacjach obrońcę może ustanowić także inna osoba. Jeżeli zachodzą przesłanki przewidziane w przepisach, obrońca może zostać wyznaczony z urzędu, w szczególności ze względu na sytuację majątkową osoby albo konieczność zapewnienia jej udziału w obronie.

Obrońca może uczestniczyć w czynnościach postępowania, składać wnioski i oświadczenia, zadawać pytania, przeglądać akta w zakresie określonym przepisami, porozumiewać się z osobą, której broni, oraz wnosić środki odwoławcze. Może również wspierać oskarżonego przy składaniu wyjaśnień, w tym przy sporządzaniu ich pisemnej wersji, jeżeli przepisy dopuszczają taką formę.

Instytucja obrońcy występuje przede wszystkim w postępowaniu karnym, ale także w sprawach o wykroczenia i wykroczenia skarbowe, postępowaniu karnym skarbowym oraz w postępowaniu wykonawczym. W sprawach o wykroczenia obrońcą może być adwokat lub radca prawny, a oskarżony może korzystać z pomocy jednego obrońcy. Obrońca może uczestniczyć również w niektórych postępowaniach dotyczących odpowiedzialności zawodowej, jeżeli przepisy szczególne przewidują taką możliwość. W takim przypadku możliwe jest ustanowienie obrońcy z wyboru albo wystąpienie o wyznaczenie obrońcy z urzędu.