Art. 638. kpk Koszty kasacji nadzwyczajnej i wznowienia z urzędu

Wydatki poniesione przez sąd, związane z rozpoznaniem kasacji wniesionej przez podmioty wymienione w art. 521 lub wznowieniem postępowania z urzędu, ponosi Skarb Państwa.

Komentarz do Art. 638. kpk

Art. 638 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) stanowi, że wydatki poniesione przez sąd w związku z rozpoznaniem kasacji wniesionej przez podmioty wymienione w art. 521 k.p.k. lub wznowieniem postępowania z urzędu, ponosi Skarb Państwa. Przepis ten ma istotne znaczenie dla zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz ochrony praw jednostki w postępowaniu karnym.

Analiza przepisu

Podmioty uprawnione do wniesienia kasacji: Art. 521 k.p.k. wymienia podmioty, które mogą wnieść kasację na korzyść lub niekorzyść oskarżonego. Są to:
- Prokurator Generalny,
- Rzecznik Praw Obywatelskich,
- Rzecznik Praw Dziecka (w sprawach dotyczących praw dziecka).
Kasacja wniesiona przez te podmioty ma na celu ochronę interesu publicznego oraz praw jednostki, co uzasadnia przeniesienie kosztów na Skarb Państwa.
Wznowienie postępowania z urzędu: Wznowienie postępowania z urzędu następuje w sytuacjach określonych w art. 540 k.p.k., gdy ujawnione zostaną nowe okoliczności lub dowody, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wznowienie to jest inicjowane przez sąd lub prokuratora, co również uzasadnia obciążenie Skarbu Państwa kosztami związanymi z tym procesem.

Znaczenie przepisu

Ochrona praw jednostki: Przepis ten ma na celu zapewnienie, że osoby, których sprawy są rozpatrywane w trybie kasacji lub wznowienia postępowania, nie będą obciążane dodatkowymi kosztami sądowymi. Jest to szczególnie istotne w kontekście ochrony praw człowieka i zapewnienia równego dostępu do wymiaru sprawiedliwości.
Interes publiczny: Kasacje wniesione przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich czy Rzecznika Praw Dziecka mają na celu ochronę interesu publicznego. Przeniesienie kosztów na Skarb Państwa jest uzasadnione, gdyż działania te służą nie tylko jednostce, ale również społeczeństwu jako całości.
Efektywność postępowania: Przepis ten może również przyczynić się do zwiększenia efektywności postępowania karnego, eliminując obawy związane z kosztami sądowymi, które mogłyby zniechęcać do wniesienia kasacji lub wznowienia postępowania.

Wnioski

Art. 638 k.p.k. jest przepisem o dużym znaczeniu praktycznym i teoretycznym. Jego celem jest zapewnienie, że koszty związane z rozpoznaniem kasacji wniesionej przez uprawnione podmioty oraz wznowieniem postępowania z urzędu nie będą obciążać stron postępowania, lecz zostaną pokryte przez Skarb Państwa. Przepis ten wspiera ochronę praw jednostki, realizację interesu publicznego oraz efektywność postępowania karnego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 490.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 637a. kpk Art. 639. kpk