Art. 236a. kpk Przeszukanie urządzeń zawierających dane informatyczne

Przepisy rozdziału niniejszego stosuje się odpowiednio do dysponenta i użytkownika urządzenia zawierającego dane informatyczne lub systemu informatycznego, w zakresie danych przechowywanych w tym urządzeniu lub systemie albo na nośniku znajdującym się w jego dyspozycji lub użytkowaniu, w tym korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną.

Komentarz do Art. 236a. kpk

Art. 236a Kodeksu postępowania karnego wprowadza istotne regulacje dotyczące dostępu do danych informatycznych w ramach postępowania karnego. Przepis ten rozszerza zastosowanie przepisów rozdziału dotyczącego przeszukania i zatrzymania rzeczy na dysponentów i użytkowników urządzeń zawierających dane informatyczne oraz systemów informatycznych. Obejmuje to również dane przechowywane na nośnikach znajdujących się w dyspozycji lub użytkowaniu tych osób, w tym korespondencję przesyłaną pocztą elektroniczną.

Komentarz do tego przepisu można podzielić na kilka kluczowych aspektów:

Zakres podmiotowy:
- Przepis odnosi się do dysponentów i użytkowników urządzeń oraz systemów informatycznych. Dysponentem może być osoba, która ma prawo do zarządzania danymi lub urządzeniem, natomiast użytkownikiem jest osoba, która korzysta z urządzenia lub systemu informatycznego, niezależnie od tego, czy jest jego właścicielem.
Zakres przedmiotowy:
- Przepis obejmuje dane przechowywane w urządzeniach informatycznych, systemach informatycznych oraz na nośnikach danych. Może to dotyczyć komputerów, smartfonów, tabletów, serwerów, a także nośników takich jak dyski twarde, pendrive'y czy karty pamięci.
- W szczególności przepis odnosi się do korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną, co podkreśla znaczenie ochrony prywatności komunikacji elektronicznej w kontekście postępowania karnego.
Odpowiednie stosowanie przepisów:
- Art. 236a wskazuje na odpowiednie stosowanie przepisów rozdziału dotyczącego przeszukania i zatrzymania rzeczy. Oznacza to, że procedury i zasady dotyczące przeszukania i zatrzymania rzeczy będą miały zastosowanie również do przeszukania i zabezpieczenia danych informatycznych.
- W praktyce oznacza to, że organy ścigania muszą przestrzegać tych samych standardów prawnych i proceduralnych, jakie obowiązują przy przeszukaniu fizycznym, w tym uzyskanie odpowiednich zezwoleń sądowych, jeśli jest to wymagane.
Ochrona praw jednostki:
- Przepis ten ma na celu zapewnienie równowagi między potrzebą skutecznego prowadzenia postępowania karnego a ochroną praw jednostki, w tym prawa do prywatności i ochrony danych osobowych.
- Wprowadzenie tego przepisu podkreśla konieczność zachowania proporcjonalności i adekwatności działań organów ścigania w zakresie dostępu do danych informatycznych.
Praktyczne implikacje:
- W praktyce, stosowanie art. 236a może wiązać się z koniecznością korzystania z ekspertów z zakresu informatyki śledczej, którzy będą w stanie zabezpieczyć i analizować dane w sposób zgodny z przepisami prawa.
- Organy ścigania muszą być świadome technicznych aspektów związanych z zabezpieczaniem danych informatycznych, aby uniknąć ich utraty lub uszkodzenia, co mogłoby wpłynąć na przebieg postępowania karnego.

Podsumowując, art. 236a Kodeksu postępowania karnego stanowi ważny element regulacji dotyczących przeszukania i zabezpieczania danych informatycznych w postępowaniu karnym. Jego celem jest zapewnienie, że działania organów ścigania w tym zakresie będą przeprowadzane zgodnie z zasadami prawa, z poszanowaniem praw jednostki oraz z uwzględnieniem specyfiki danych informatycznych.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 490.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

użytkownik urządzenia

dane informatyczne

system informatycznynośnik danych

korespondencja elektroniczna

przechowywanie danych

poczta elektroniczna

Art. 236. kpk Art. 236b. kpk