Art. 690. k.p.c. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia

§ 1. W razie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku sąd przeprowadza rozprawę.

§ 2. Jeżeli wskutek prawomocnego zatwierdzenia przez sąd uchylenia się, o którym mowa w § 1, ulega zmianie krąg osób, co do których nabycie spadku zostało już stwierdzone albo zarejestrowany został akt poświadczenia dziedziczenia, sąd po przeprowadzeniu rozprawy zmienia z urzędu postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo uchyla zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia i orzeka w tym przedmiocie.

Komentarz do Art. 690. kpc

Art. 690 Kodeksu postępowania cywilnego reguluje procedurę uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku oraz konsekwencje prawne takiego uchylenia. Przepis ten ma istotne znaczenie w kontekście prawa spadkowego, gdyż umożliwia korektę wcześniejszych decyzji spadkobierców, które mogą być wynikiem błędu, przymusu lub innej wadliwości oświadczenia woli.

Komentarz do Art. 690 KPC

§ 1. Przeprowadzenie rozprawy

W razie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, sąd przeprowadza rozprawę. Oznacza to, że sąd nie może podjąć decyzji w tej sprawie bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego, które ma na celu wyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych związanych z uchyleniem się od skutków prawnych oświadczenia. Rozprawa ta jest niezbędna, aby zapewnić stronom możliwość przedstawienia swoich argumentów i dowodów oraz aby sąd mógł w pełni ocenić zasadność uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia.

§ 2. Zmiana kręgu osób uprawnionych do spadku

Jeżeli wskutek prawomocnego zatwierdzenia przez sąd uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku ulega zmianie krąg osób, co do których nabycie spadku zostało już stwierdzone albo zarejestrowany został akt poświadczenia dziedziczenia, sąd po przeprowadzeniu rozprawy zmienia z urzędu postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo uchyla zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia i orzeka w tym przedmiocie.

Oznacza to, że sąd ma obowiązek z urzędu dokonać odpowiednich zmian w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku lub w akcie poświadczenia dziedziczenia, jeżeli uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia prowadzi do zmiany kręgu spadkobierców. Sąd nie może zatem pozostawić w obrocie prawnym postanowień, które nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi prawnemu po uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia.

Znaczenie praktyczne

Art. 690 KPC ma kluczowe znaczenie dla ochrony praw spadkobierców, którzy z różnych przyczyn mogą chcieć uchylić się od skutków prawnych swojego oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Przepis ten zapewnia, że takie uchylenie się będzie miało odpowiednie skutki prawne, a sąd będzie zobowiązany do przeprowadzenia postępowania, które pozwoli na weryfikację zasadności uchylenia się oraz na dokonanie odpowiednich zmian w postanowieniach dotyczących nabycia spadku.

Podsumowanie

Art. 690 KPC stanowi ważny mechanizm korekcyjny w prawie spadkowym, umożliwiający spadkobiercom uchylenie się od skutków prawnych oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Przepis ten nakłada na sąd obowiązek przeprowadzenia rozprawy oraz dokonania odpowiednich zmian w postanowieniach dotyczących nabycia spadku, co ma na celu zapewnienie zgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem faktycznym po uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

uchylenie skutków

oświadczenie spadkowe

krąg osób