Akt poświadczenia dziedziczenia

Akt poświadczenia dziedziczenia to notarialny dokument, w którym po przeprowadzeniu wymaganych czynności stwierdza się, kto jest spadkobiercą oraz w jakich udziałach nabył spadek. Sporządza go notariusz, zazwyczaj na podstawie dziedziczenia ustawowego albo testamentu, w obecności osób zainteresowanych prawami do spadku. Dokument może obejmować także poświadczenie dziedziczenia przez zapisobiercę windykacyjnego, jeżeli spełnione są warunki przewidziane w przepisach.

Po sporządzeniu akt jest rejestrowany w Rejestrze Spadkowym. Dopiero zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia stanowi formalny dowód praw do spadku i wywołuje skutki odpowiadające prawomocnemu postanowieniu sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Na jego podstawie spadkobierca może wykazywać swoje prawa wobec osób trzecich, dokonywać czynności dotyczących odziedziczonego majątku oraz ujawniać zmianę właściciela nieruchomości w księdze wieczystej.

Notariusz nie sporządza aktu w każdej sytuacji. Czynność wymaga zgodnego udziału osób, których prawa do spadku mają zostać poświadczone, oraz ustalenia kręgu spadkobierców i podstawy dziedziczenia. Jeżeli występuje spór co do dziedziczenia, nie można ustalić wszystkich uprawnionych albo zachodzą inne przeszkody ustawowe, właściwe może być postępowanie sądowe. Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może zostać złożone przed notariuszem albo sądem.

Akt poświadczenia dziedziczenia jest instytucją prawa spadkowego i prawa o notariacie, a jego skutki są uwzględniane także w postępowaniu cywilnym, sprawach dotyczących ksiąg wieczystych oraz w sprawach podatkowych. Jeżeli później okaże się, że osoba wskazana w akcie nie jest spadkobiercą albo jej udział jest inny, akt może zostać uchylony lub zmieniony w przewidzianym prawem trybie. Rejestr Spadkowy umożliwia identyfikację zarejestrowanego aktu oraz powiązanych z nim podstawowych danych spadkodawcy i notariusza.