Art. 66. k.p.c. Działanie przez przedstawiciela ustawowego

Osoba fizyczna niemająca zdolności procesowej może podejmować czynności procesowe tylko przez swego przedstawiciela ustawowego.

Komentarz do Art. 66. kpc

Art. 66 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi, że osoba fizyczna niemająca zdolności procesowej może podejmować czynności procesowe tylko przez swego przedstawiciela ustawowego. Przepis ten ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania cywilnego oraz ochrony interesów osób, które z różnych przyczyn nie mogą samodzielnie działać przed sądem.

Zdolność procesowa

Zdolność procesowa to zdolność do podejmowania czynności procesowych we własnym imieniu. Jest ona ściśle związana z pojęciem zdolności do czynności prawnych, która określa, czy dana osoba może samodzielnie dokonywać czynności prawnych w sferze prawa materialnego. Zdolność procesowa jest więc warunkiem koniecznym do tego, aby osoba fizyczna mogła samodzielnie występować w postępowaniu cywilnym.

Osoby niemające zdolności procesowej

Osobami niemającymi zdolności procesowej są przede wszystkim:

Małoletni - osoby, które nie ukończyły 18. roku życia, z wyjątkiem tych, które zawarły związek małżeński (wówczas uzyskują pełnoletność).
Osoby ubezwłasnowolnione całkowicie - osoby, które na mocy orzeczenia sądu zostały pozbawione zdolności do czynności prawnych z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego lub innego rodzaju zaburzeń psychicznych.
Osoby ubezwłasnowolnione częściowo - osoby, które na mocy orzeczenia sądu mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego lub innego rodzaju zaburzeń psychicznych.

Przedstawiciel ustawowy

Przedstawicielem ustawowym osoby niemającej zdolności procesowej może być:

Rodzic - w przypadku małoletnich dzieci, o ile nie zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej.
Opiekun - w przypadku małoletnich, których rodzice nie mogą sprawować władzy rodzicielskiej, oraz w przypadku osób ubezwłasnowolnionych całkowicie.
Kurator - w przypadku osób ubezwłasnowolnionych częściowo.

Znaczenie przepisu

Art. 66 k.p.c. ma na celu ochronę interesów osób, które z różnych przyczyn nie mogą samodzielnie podejmować czynności procesowych. Przepis ten zapewnia, że ich prawa i obowiązki będą należycie reprezentowane przez osoby do tego uprawnione, co ma na celu zapobieżenie sytuacjom, w których osoby te mogłyby zostać pokrzywdzone w wyniku braku odpowiedniej reprezentacji.

Praktyczne zastosowanie

W praktyce sądowej przepis ten oznacza, że sąd przed przystąpieniem do rozpoznania sprawy musi upewnić się, czy strona postępowania posiada zdolność procesową. W przypadku stwierdzenia braku tej zdolności, sąd powinien wezwać przedstawiciela ustawowego do działania w imieniu osoby niemającej zdolności procesowej. Jeśli przedstawiciel ustawowy nie podejmie odpowiednich czynności, sąd może podjąć działania mające na celu zapewnienie odpowiedniej reprezentacji, np. poprzez ustanowienie kuratora procesowego.

Podsumowanie

Art. 66 k.p.c. jest przepisem o fundamentalnym znaczeniu dla ochrony praw osób niemających zdolności procesowej. Zapewnia on, że takie osoby będą miały odpowiednią reprezentację w postępowaniu cywilnym, co jest kluczowe dla zapewnienia sprawiedliwości i prawidłowego przebiegu postępowania.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 65. kpc Art. 67. kpc