Art. 63⁵. k.p.c. Podmioty uprawnione do udziału w postępowaniu na podstawie odrębnych przepisów

§ 1. Jeżeliprzepisyodrębne przyznają określonym podmiotom, które nie uczestniczą w sprawie, uprawnienie do przedstawiania sądowi istotnego dla sprawy poglądu, do podmiotów tych stosuje się odpowiednio przepis art. 63. Jednak na wniosek podmiotu uprawnionego sąd może zezwolić, aby pogląd został przedstawiony także ustnie na rozprawie.

§ 2. Na wniosek podmiotu uprawnionego sąd udostępnia akta sprawy w zakresie niezbędnym do przedstawienia poglądu.

Komentarz do Art. 63⁵. kpc

Art. 63⁵ Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza instytucję tzw. „amicus curiae” (przyjaciela sądu), która umożliwia określonym podmiotom, niebędącym stronami postępowania, przedstawienie sądowi swojego poglądu na sprawę. Jest to narzędzie mające na celu wzbogacenie procesu sądowego o dodatkowe, często specjalistyczne, opinie, które mogą być istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Komentarz do Art. 63⁵ k.p.c.

1. Zakres podmiotowy

Przepis ten odnosi się do „określonych podmiotów”, które nie uczestniczą w sprawie, ale którym przepisy odrębne przyznają uprawnienie do przedstawiania sądowi istotnego dla sprawy poglądu. Przykładem takich podmiotów mogą być organizacje pozarządowe, instytucje naukowe czy inne organizacje, które mają specjalistyczną wiedzę w danej dziedzinie.

2. Forma przedstawienia poglądu

Podmioty te mogą przedstawiać swoje poglądy na piśmie, co jest podstawową formą przewidzianą przez przepis. Jednakże, na wniosek podmiotu uprawnionego, sąd może zezwolić na przedstawienie poglądu także ustnie na rozprawie. Jest to istotne, gdyż umożliwia bezpośrednią interakcję z sądem i stronami postępowania, co może być korzystne dla pełniejszego wyjaśnienia stanowiska.

3. Dostęp do akt sprawy

Podmiot uprawniony, aby móc przedstawić swój pogląd, musi mieć dostęp do akt sprawy. Przepis przewiduje, że na wniosek takiego podmiotu sąd udostępnia akta sprawy w zakresie niezbędnym do przedstawienia poglądu. Jest to kluczowe, ponieważ umożliwia zapoznanie się z materiałem dowodowym i argumentacją stron, co jest niezbędne do sformułowania merytorycznego i trafnego poglądu.

4. Odpowiednie stosowanie art. 63 k.p.c.

Przepis odsyła do odpowiedniego stosowania art. 63 k.p.c., który reguluje kwestie związane z udziałem prokuratora w postępowaniu cywilnym. Oznacza to, że zasady dotyczące przedstawiania poglądów przez prokuratora mogą być odpowiednio stosowane do innych podmiotów uprawnionych do przedstawiania poglądów na podstawie art. 63⁵ k.p.c.

Znaczenie praktyczne

Instytucja „amicus curiae” ma na celu wzbogacenie procesu sądowego o dodatkowe opinie, które mogą być istotne dla sprawy. Jest to szczególnie ważne w sprawach skomplikowanych, wymagających specjalistycznej wiedzy, której sąd może nie posiadać. Przedstawienie poglądu przez podmioty zewnętrzne może przyczynić się do bardziej sprawiedliwego i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wnioski

Art. 63⁵ k.p.c. jest ważnym narzędziem, które pozwala na wprowadzenie do procesu sądowego dodatkowych, specjalistycznych opinii. Umożliwia to sądowi lepsze zrozumienie skomplikowanych kwestii i podejmowanie bardziej trafnych decyzji. Przepis ten podkreśla również znaczenie transparentności i dostępu do informacji, co jest kluczowe dla rzetelnego procesu sądowego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

przepis odrębny

podmiot uprawniony

akt sprawy

sąd

pogląd

rozprawa

wniosek

Art. 63⁴.Art. 64.