Art. 64. k.p.c. Zdolność sądowa

§ 1. Każda osoba fizyczna i prawna ma zdolność występowania w procesie jako strona (zdolność sądowa).

§ 1¹. Zdolność sądową mają także jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną.

§ 2. (uchylony)

Komentarz do Art. 64. kpc

Art. 64 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi fundamentalną zasadę dotyczącą zdolności sądowej, czyli zdolności do występowania w procesie jako strona. Przepis ten określa, kto może być stroną w postępowaniu cywilnym, co jest kluczowe dla prawidłowego przebiegu procesu.

Zdolność sądowa osób fizycznych i prawnych:
- Osoby fizyczne: Każda osoba fizyczna, niezależnie od wieku, ma zdolność sądową. Oznacza to, że każdy człowiek może być stroną w postępowaniu cywilnym, zarówno jako powód, jak i pozwany. Nie ma tu znaczenia, czy osoba ta posiada pełną zdolność do czynności prawnych, czy też jest jej pozbawiona (np. małoletni, osoby ubezwłasnowolnione).
- Osoby prawne: Każda osoba prawna, czyli jednostka organizacyjna, której przepisy prawa przyznają osobowość prawną (np. spółki kapitałowe, stowarzyszenia, fundacje), również posiada zdolność sądową. Oznacza to, że mogą one występować w procesie jako strona, reprezentowane przez swoje organy lub pełnomocników.
Zdolność sądowa jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi:
- Przepis ten rozszerza zdolność sądową na jednostki organizacyjne, które nie mają osobowości prawnej, ale którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Przykładem mogą być spółki osobowe (np. spółka jawna, spółka komandytowa), które mimo braku osobowości prawnej mogą występować w procesie jako strona, ponieważ ustawa przyznaje im zdolność prawną.
- W praktyce oznacza to, że takie jednostki mogą pozywać i być pozywane, co jest istotne dla obrotu prawnego i gospodarczego, umożliwiając im realizację swoich praw i obowiązków w postępowaniu sądowym.
Znaczenie praktyczne:
- Zdolność sądowa jest jednym z podstawowych warunków dopuszczalności postępowania. Brak zdolności sądowej skutkuje odrzuceniem pozwu lub wniosku.
- Weryfikacja zdolności sądowej jest jednym z pierwszych kroków, jakie sąd podejmuje przy ocenie formalnej pozwu. Strona, która nie posiada zdolności sądowej, nie może skutecznie prowadzić postępowania.
Podsumowanie:
- Art. 64 k.p.c. zapewnia, że zarówno osoby fizyczne, osoby prawne, jak i określone jednostki organizacyjne mogą uczestniczyć w postępowaniu cywilnym. Jest to wyrazem zasady powszechności dostępu do sądu, która jest fundamentem demokratycznego państwa prawnego.
- Przepis ten ma na celu zapewnienie, że wszystkie podmioty, którym prawo przyznaje zdolność prawną, mogą skutecznie dochodzić swoich praw i obowiązków przed sądem.

Art. 64 k.p.c. jest zatem kluczowym elementem systemu prawnego, który gwarantuje, że każdy podmiot mający zdolność prawną może być stroną w postępowaniu cywilnym, co jest niezbędne dla realizacji zasady sprawiedliwości proceduralnej.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 63⁵. kpc Art. 65. kpc