Art. 63¹. k.p.c. Udział Państwowej Inspekcji Pracy w procesie cywilnym

Brzmienie obowiązuje od 8 lipca 2026 r. Zmieniono: art. 631, art. 632. Podstawa: Ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2026 poz. 473.

W sprawach o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy okręgowi inspektorzy pracy mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli, a także wstępować, za zgodą powoda, do postępowania w tych sprawach w każdym jego stadium.

Komentarz do Art. 63¹. kpc

Art. 63¹ Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) jest przepisem, który wprowadza istotne uprawnienia dla inspektorów pracy w zakresie ochrony praw pracowników. Przepis ten stanowi, że inspektorzy pracy mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz mogą wstępować do toczącego się postępowania w tych sprawach za zgodą powoda, na każdym jego etapie.

Komentarz:

Cel przepisu: Art. 63¹ k.p.c. ma na celu wzmocnienie ochrony praw pracowników, zwłaszcza tych, którzy mogą znajdować się w trudnej sytuacji i nie są w stanie samodzielnie dochodzić swoich praw przed sądem. Przepis ten umożliwia inspektorom pracy aktywne wsparcie pracowników w sporach sądowych dotyczących ustalenia istnienia stosunku pracy.
Uprawnienia inspektorów pracy:
- Wytaczanie powództw: Inspektorzy pracy mogą samodzielnie wytaczać powództwa na rzecz pracowników. Oznacza to, że mogą inicjować postępowania sądowe w imieniu pracowników, którzy mogą nie mieć wystarczającej wiedzy prawniczej, środków finansowych lub obawiają się represji ze strony pracodawcy.
- Wstępowanie do postępowania: Inspektorzy pracy mogą również wstępować do już toczących się postępowań, za zgodą powoda (pracownika). Jest to istotne, ponieważ pozwala na wsparcie pracownika na każdym etapie postępowania, co może zwiększyć jego szanse na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy.
Zakres spraw: Przepis dotyczy wyłącznie spraw o ustalenie istnienia stosunku pracy. Jest to kluczowe, ponieważ ustalenie istnienia stosunku pracy ma fundamentalne znaczenie dla pracownika, gdyż determinuje jego prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa pracy, w tym prawo do wynagrodzenia, urlopu, ochrony przed zwolnieniem itp.
Zgoda powoda: W przypadku wstępowania do postępowania, wymagana jest zgoda powoda. Jest to istotne, ponieważ zapewnia, że działania inspektora pracy są zgodne z wolą pracownika, który jest stroną postępowania.
Znaczenie praktyczne: Przepis ten ma duże znaczenie praktyczne, zwłaszcza w kontekście ochrony praw pracowników w sytuacjach, gdy pracodawcy próbują unikać obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy poprzez zawieranie umów cywilnoprawnych zamiast umów o pracę. Inspektorzy pracy, korzystając z uprawnień wynikających z art. 63¹ k.p.c., mogą skutecznie przeciwdziałać takim praktykom.

Podsumowując, art. 63¹ k.p.c. jest przepisem, który wzmacnia ochronę praw pracowników poprzez umożliwienie inspektorom pracy aktywnego wsparcia w postępowaniach sądowych dotyczących ustalenia istnienia stosunku pracy. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że pracownicy, którzy mogą znajdować się w trudnej sytuacji, mają realną możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

inspektor pracywytoczenie powództwa obywatel postępowanie

Art. 63. kpc Art. 63². kpc