Art. 505⁴. k.p.c. Zmiana powództwa; powództwo wzajemne; zarzut potrącenia

§ 1. Zmiana powództwa jest niedopuszczalna. Przepisów art. 75–85 oraz art. 194–196 i art. 198 nie stosuje się.

§ 2. Powództwo wzajemne oraz zarzut potrącenia są dopuszczalne, jeżeli roszczenia nadają się do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym.

Komentarz do Art. 505⁴. kpc

Art. 505⁴ Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza istotne ograniczenia w zakresie zmiany powództwa w postępowaniu uproszczonym. Przepis ten stanowi, że zmiana powództwa jest niedopuszczalna, co oznacza, że powód nie może modyfikować swojego żądania ani podstawy faktycznej roszczenia po wniesieniu pozwu.

Analiza przepisu:

Niedopuszczalność zmiany powództwa:
- Przepis jednoznacznie wyklucza możliwość zmiany powództwa w toku postępowania uproszczonego. Oznacza to, że powód musi precyzyjnie określić swoje żądania już na etapie wniesienia pozwu, ponieważ późniejsze modyfikacje nie będą możliwe.
Wyłączenie przepisów art. 75-85 oraz art. 194-196 i art. 198 k.p.c.:
- Art. 75-85 k.p.c. dotyczą kwestii związanych z doręczeniami, pełnomocnictwami procesowymi oraz kosztami procesu. Wyłączenie tych przepisów oznacza, że w postępowaniu uproszczonym stosuje się inne, uproszczone zasady dotyczące tych kwestii.
- Art. 194-196 k.p.c. regulują kwestie związane z udziałem osób trzecich w postępowaniu, w tym przystąpienie do sprawy po stronie powoda lub pozwanego. Wyłączenie tych przepisów wskazuje, że w postępowaniu uproszczonym nie przewiduje się takich możliwości.
- Art. 198 k.p.c. dotyczy zmiany stron w procesie. Wyłączenie tego przepisu oznacza, że w postępowaniu uproszczonym nie można dokonywać zmian stron procesowych.
Dopuszczalność powództwa wzajemnego oraz zarzutu potrącenia:
- Mimo ogólnego zakazu zmiany powództwa, przepis dopuszcza wniesienie powództwa wzajemnego oraz zarzutu potrącenia, pod warunkiem, że roszczenia te nadają się do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym. Oznacza to, że roszczenia te muszą spełniać kryteria przewidziane dla postępowania uproszczonego, takie jak wartość przedmiotu sporu nieprzekraczająca określonego progu.

Wnioski praktyczne:

Dla powoda: Powód musi starannie przygotować pozew, precyzyjnie określając swoje żądania i podstawy faktyczne, ponieważ późniejsze zmiany nie będą możliwe.
Dla pozwanego: Pozwany ma możliwość wniesienia powództwa wzajemnego oraz zarzutu potrącenia, co może być istotnym narzędziem obrony, pod warunkiem, że roszczenia te spełniają kryteria postępowania uproszczonego.
Dla pełnomocników: Pełnomocnicy muszą być świadomi ograniczeń proceduralnych w postępowaniu uproszczonym i odpowiednio doradzać swoim klientom, aby uniknąć sytuacji, w której istotne roszczenia lub zarzuty nie będą mogły zostać uwzględnione z powodu proceduralnych ograniczeń.

Art. 505⁴ k.p.c. wprowadza zatem istotne uproszczenia i ograniczenia w postępowaniu cywilnym, mające na celu przyspieszenie i uproszczenie procesu, co jest zgodne z ideą postępowania uproszczonego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Zmiana powództwa

postępowanie uproszczone

roszczenie

Art. 505³. kpc Art. 505⁶. kpc