Roszczenie to uprawnienie do żądania od oznaczonej osoby określonego zachowania - zapłaty, wydania rzeczy, zaniechania działania. Jest to skonkretyzowana postać prawa podmiotowego: mówi nie tylko, że komuś coś się należy, ale też od kogo i czego dokładnie może żądać.

Roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu, po którym dłużnik może uchylić się od ich zaspokojenia. Roszczenia niemajątkowe, na przykład o ochronę dóbr osobistych, co do zasady się nie przedawniają.

Od roszczenia trzeba odróżnić samo prawo, z którego ono wynika. Właściciel ma prawo własności bezterminowo, ale wynikające z niego roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy przedawnia się na zasadach ogólnych.

Reguła jest krótka i mechaniczna: jeżeli w jednym pozwie zgłoszono kilka roszczeń, to dla ustalenia wartości przedmiotu sporu ich wartości się sumuje. Nie bada się tu, czy roszczenia są ze sobą powiązane.

### Najważniejsze punkty

- Sumowanie następuje z mocy samego prawa, gdy powód dochodzi jednym pozwem więcej niż jednego roszczenia.
- Wynikiem zliczenia jest jedna wartość przedmiotu sporu dla całej sprawy, a nie odrębne wartości dla każdego roszczenia.
- Od tak ustalonej wartości zależą dalsze konsekwencje procesowe, w tym właściwość rzeczowa sądu i wysokość opłaty.
- Przepis nie wprowadza żadnego wyjątku ze względu na jednorodność roszczeń ani na to, czy pochodzą z jednego stosunku prawnego.

### W praktyce

Kumulacja roszczeń bywa świadomym zabiegiem procesowym, bo zsumowana wartość potrafi przesądzić o tym, przed jakim sądem sprawa się toczy. Z tego samego powodu rozbicie żądań na kilka pozwów prowadzi do zupełnie innego wyniku niż zgłoszenie ich razem.

Kodeks postępowania cywilnego

Kodeks spółek handlowych (ksh)

Prawo wodne

o gospodarce nieruchomościami

Spółdzielnie, związki spółdzielcze i inne osoby prawne, które były użytkownikami gruntów Skarbu Państwa lub gminy, mogły żądać przekształcenia tego stanu w użytkowanie wieczyste wraz z własnością zabudowy. Roszczenie było jednak ograniczone terminem na złożenie wniosku i wygasło, jeżeli wniosku nie złożono na czas.

### Najważniejsze punkty

- Roszczenie obejmowało ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oraz przeniesienie własności budynków, innych urządzeń i lokali.
- Umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste zawiera się bez przetargu.
- Przeniesienie własności zabudowy jest odpłatne, chyba że obiekty wybudowano lub nabyto ze środków własnych uprawnionego.
- Opłatę i cenę ustala się według przepisów rozdziału 8 działu II, z wyłączeniem obowiązku wniesienia pierwszej opłaty, a zwaloryzowane opłaty za użytkowanie zalicza się na poczet ceny.
- Sprzedaż prawa użytkowania wieczystego przed upływem 10 lat od jego ustanowienia rodzi obowiązek uiszczenia pierwszej opłaty, ustalanej według stanu z dnia sprzedaży.
- Obowiązek ten odpada przy nieodpłatnym przekazaniu prawa gminie, Skarbowi Państwa albo innej spółdzielni.

Roszczenie

Roszczenie - definicja

Roszczenie w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis

Kodeks spółek handlowych (ksh)3 przepisy

Prawo wodne2 przepisy

o gospodarce nieruchomościami10 przepisów