Art. 432. k.p.c. Obligatoryjne przesłuchanie stron

W każdej sprawie o rozwód lub o separację sąd zarządza przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron. W innych sprawach sąd nie może odmówić dopuszczenia takiego dowodu, jeżeli strona go powołała. Art. 302 § 1 stosuje się odpowiednio.

Komentarz do Art. 432. kpc

Art. 432 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie związane z przeprowadzeniem dowodu z przesłuchania stron w sprawach o rozwód i separację. Przepis ten ma istotne znaczenie dla praktyki sądowej, ponieważ określa obligatoryjność przeprowadzenia tego dowodu w określonych kategoriach spraw oraz wskazuje na możliwość jego przeprowadzenia w innych sprawach na wniosek strony.

Komentarz do Art. 432 k.p.c.

1. Obowiązkowe przesłuchanie stron w sprawach o rozwód i separację

Zgodnie z pierwszym zdaniem art. 432 k.p.c., w każdej sprawie o rozwód lub o separację sąd zarządza przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron. Oznacza to, że w tych sprawach przesłuchanie stron jest obligatoryjne i sąd nie ma możliwości odstąpienia od tego dowodu. Przesłuchanie stron w sprawach o rozwód i separację ma na celu dokładne ustalenie okoliczności faktycznych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak przyczyny rozkładu pożycia małżeńskiego, sytuacja majątkowa stron, czy kwestie dotyczące opieki nad dziećmi.

2. Przesłuchanie stron w innych sprawach

Drugie zdanie art. 432 k.p.c. stanowi, że w innych sprawach sąd nie może odmówić dopuszczenia dowodu z przesłuchania stron, jeżeli strona go powołała. Oznacza to, że w sprawach innych niż rozwód i separacja, przesłuchanie stron nie jest obligatoryjne, ale sąd jest zobowiązany dopuścić ten dowód na wniosek strony. W praktyce oznacza to, że strona, która chce, aby sąd przeprowadził dowód z jej przesłuchania, musi złożyć odpowiedni wniosek dowodowy. Sąd nie może z własnej inicjatywy odmówić przeprowadzenia tego dowodu, jeżeli został on prawidłowo powołany przez stronę.

3. Odpowiednie stosowanie art. 302 § 1 k.p.c.

Art. 432 k.p.c. odsyła również do odpowiedniego stosowania art. 302 § 1 k.p.c., który reguluje sposób przeprowadzania dowodu z przesłuchania stron. Zgodnie z art. 302 § 1 k.p.c., sąd przesłuchuje strony w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy, a przesłuchanie to odbywa się na rozprawie. Przesłuchanie stron ma na celu uzyskanie bezpośrednich informacji od stron dotyczących okoliczności faktycznych sprawy, co pozwala sądowi na lepsze zrozumienie stanu faktycznego i wydanie sprawiedliwego rozstrzygnięcia.

Podsumowanie

Art. 432 k.p.c. wprowadza obowiązek przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron w sprawach o rozwód i separację, co ma na celu dokładne ustalenie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia tych spraw. W innych sprawach sąd jest zobowiązany dopuścić dowód z przesłuchania stron na wniosek strony, co zapewnia stronom możliwość pełnego przedstawienia swoich racji i okoliczności sprawy. Odesłanie do art. 302 § 1 k.p.c. wskazuje na sposób przeprowadzania tego dowodu, co ma na celu zapewnienie prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

sprawa rozwodowa

sprawa separacyjna

przesłuchanie stron

powołanie dowodu

Art. 431. kpc Art. 433. kpc