Art. 405. k.p.c. Właściwość sądu

Do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności oraz na podstawie przewidzianej w art. 401¹ właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów różnych instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał co do istoty sprawy.

Komentarz do Art. 405. kpc

Art. 405 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie związane z właściwością sądu w przypadku wznowienia postępowania cywilnego. Przepis ten jest kluczowy dla prawidłowego określenia, który sąd powinien rozpatrywać wniosek o wznowienie postępowania, co ma istotne znaczenie dla stron postępowania oraz dla samego wymiaru sprawiedliwości.

Komentarz do art. 405 k.p.c.

1. Wznowienie postępowania z przyczyn nieważności oraz na podstawie art. 401¹ k.p.c.

Zgodnie z pierwszym zdaniem art. 405 k.p.c., do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności oraz na podstawie art. 401¹ k.p.c. właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie. Przyczyny nieważności postępowania są określone w art. 379 k.p.c. i obejmują m.in. sytuacje, gdy sąd był nienależycie obsadzony, strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, czy też gdy strona była pozbawiona możności obrony swoich praw.

Art. 401¹ k.p.c. wprowadza możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy orzeczenie zostało wydane na podstawie przepisów uznanych następnie za niezgodne z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą.

2. Wznowienie postępowania w przypadku zaskarżenia orzeczeń sądów różnych instancji

W sytuacji, gdy zaskarżono orzeczenia sądów różnych instancji, właściwy do wznowienia postępowania jest sąd instancji wyższej. Przepis ten ma na celu zapewnienie jednolitości i spójności w rozpatrywaniu spraw, w których orzeczenia różnych sądów mogą być ze sobą sprzeczne lub wzajemnie się wykluczające.

3. Wznowienie postępowania na innej podstawie

W przypadku wznowienia postępowania na innej podstawie niż przyczyny nieważności lub art. 401¹ k.p.c., właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał co do istoty sprawy. Oznacza to, że jeżeli sprawa była rozpatrywana przez sąd pierwszej instancji, a następnie przez sąd drugiej instancji, to właściwy do wznowienia postępowania będzie sąd drugiej instancji.

Podsumowanie

Art. 405 k.p.c. precyzyjnie określa właściwość sądu w przypadku wznowienia postępowania, co jest kluczowe dla zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania sądowego. Przepis ten uwzględnia różne podstawy wznowienia postępowania oraz różne sytuacje procesowe, co pozwala na elastyczne i adekwatne reagowanie na potrzeby stron oraz wymiaru sprawiedliwości. Właściwe zastosowanie art. 405 k.p.c. jest istotne dla zapewnienia, że wznowienie postępowania będzie przeprowadzone w sposób zgodny z przepisami prawa, co z kolei ma wpływ na zaufanie obywateli do systemu sądownictwa.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 404. kpc Art. 406. kpc