Zaskarżone orzeczenie

Zaskarżone orzeczenie to orzeczenie sądu, przeciwko któremu wniesiono środek zaskarżenia albo które jest przedmiotem rozpoznawanego środka odwoławczego lub nadzwyczajnego. Termin wskazuje więc na konkretny wyrok albo postanowienie poddane kontroli innego sądu lub tego samego sądu w przewidzianym prawem trybie. O tym, czy dane orzeczenie jest zaskarżone, decyduje wniesienie dopuszczalnego środka, jego zakres oraz etap postępowania.

Zaskarżone może być zarówno orzeczenie nieprawomocne, kwestionowane na przykład w drodze apelacji lub zażalenia, jak i orzeczenie prawomocne, wobec którego wniesiono skargę kasacyjną, skargę o wznowienie albo skargę nadzwyczajną. Nie oznacza to automatycznie, że orzeczenie jest wadliwe. Jego zaskarżenie jedynie uruchamia możliwość przeprowadzenia kontroli w granicach określonych przepisami i treścią wniesionego środka.

Najważniejsze znaczenie terminu polega na tym, że:

• wyznacza przedmiot postępowania odwoławczego lub nadzwyczajnego,
• określa, które rozstrzygnięcie może zostać utrzymane, zmienione albo uchylone,
• wiąże się z zakresem zarzutów i żądań podniesionych przez skarżącego,
• może mieć znaczenie dla bezstronności sędziego, który wcześniej brał udział w wydaniu tego orzeczenia.

Sąd rozpoznający środek zaskarżenia może, zależnie od rodzaju postępowania i stwierdzonych uchybień, oddalić środek, utrzymać orzeczenie w mocy, zmienić je, uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania albo zakończyć postępowanie w inny sposób przewidziany w ustawie. W niektórych postępowaniach kontrola obejmuje przede wszystkim wskazane podstawy prawne, a w innych sąd uwzględnia także określone uchybienia z urzędu.

Pojęcie występuje między innymi w Kodeksie postępowania cywilnego, Kodeksie postępowania karnego i Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Jest używane także w regulacjach dotyczących odpowiedzialności karnej skarbowej oraz postępowania dyscyplinarnego w sprawach związanych z obroną Ojczyzny. Znaczenie terminu zawsze zależy od rodzaju orzeczenia i środka, za pomocą którego jest ono kwestionowane.