Art. 400. k.p.c. Niedopuszczalność skargi o wznowienie postępowania

Niedopuszczalna jest skarga o wznowienie od wyroku orzekającego unieważnienie małżeństwa lub rozwód albo ustalającego nieistnienie małżeństwa, jeżeli choćby jedna ze stron zawarła po jego uprawomocnieniu się nowy związek małżeński.

Komentarz do Art. 400. kpc

Art. 400 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi, że skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna w przypadku wyroków orzekających unieważnienie małżeństwa, rozwód lub ustalających nieistnienie małżeństwa, jeżeli choćby jedna ze stron zawarła po jego uprawomocnieniu się nowy związek małżeński. Przepis ten ma na celu ochronę stabilności stosunków prawnych oraz pewności prawa w zakresie stosunków małżeńskich.

Komentarz:

Cel przepisu: Art. 400 k.p.c. ma na celu zapobieżenie destabilizacji sytuacji prawnej osób, które po zakończeniu poprzedniego małżeństwa zawarły nowy związek małżeński. Ustawodawca uznał, że ochrona nowo powstałych małżeństw jest ważniejsza niż możliwość wznowienia postępowania w sprawach dotyczących poprzednich związków.
Zakres zastosowania: Przepis ten dotyczy wyroków orzekających:
- unieważnienie małżeństwa,
- rozwód,
- ustalenie nieistnienia małżeństwa.
W każdym z tych przypadków, jeżeli choćby jedna ze stron zawarła nowy związek małżeński po uprawomocnieniu się wyroku, skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna.
Uprawomocnienie wyroku: Kluczowym momentem jest uprawomocnienie się wyroku. Dopiero po jego uprawomocnieniu się możliwe jest zawarcie nowego związku małżeńskiego. Jeżeli nowy związek został zawarty przed uprawomocnieniem się wyroku, przepis art. 400 k.p.c. nie znajdzie zastosowania.
Nowy związek małżeński: Przepis odnosi się do sytuacji, w której choćby jedna ze stron zawarła nowy związek małżeński. Nie ma znaczenia, czy nowy związek zawarła strona wnosząca skargę o wznowienie, czy druga strona postępowania. Wystarczy, że jedna z nich zawarła nowy związek, aby skarga była niedopuszczalna.
Ochrona interesów osób trzecich: Przepis ten chroni nie tylko strony postępowania, ale także osoby trzecie, które zawarły z nimi nowe związki małżeńskie. Wznowienie postępowania mogłoby prowadzić do podważenia ważności nowego małżeństwa, co mogłoby mieć poważne konsekwencje prawne i osobiste dla wszystkich zaangażowanych osób.
Wyjątki od zasady: Art. 400 k.p.c. nie przewiduje wyjątków od zasady niedopuszczalności skargi o wznowienie postępowania w opisanych przypadkach. Oznacza to, że nawet w sytuacjach, w których wystąpiłyby istotne naruszenia proceduralne lub nowe dowody, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy, skarga o wznowienie nie będzie możliwa, jeżeli jedna ze stron zawarła nowy związek małżeński.

Podsumowując, art. 400 k.p.c. wprowadza istotne ograniczenie w zakresie możliwości wznowienia postępowania w sprawach małżeńskich, mając na celu ochronę stabilności nowych związków małżeńskich oraz pewności prawa. Przepis ten podkreśla wagę ochrony interesów osób trzecich oraz stabilności stosunków prawnych w zakresie małżeństwa.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Skarga wznowienia

nowe małżeństwo

unieważnienie małżeństwazwiązek małżeńskistrona postępowania uprawomocnienie wyroku

Art. 399. kpc Art. 401. kpc