Art. 242². k.p.c. Przyrzeczenie osoby stawającej przed sądem

§ 1. Ilekroć ustawa przewiduje odebranie przyrzeczenia od osoby stawającej przed sądem, może je odebrać tylko sąd lub sędzia wyznaczony.

§ 2. Osobie, która w danej sprawie składała już przyrzeczenie, przypomina się je przy czynności z jej udziałem, chyba że będzie potrzebne ponowne odebranie przyrzeczenia.

Komentarz do Art. 242². kpc

Art. 242² Kodeksu postępowania cywilnego wprowadza szczegółowe regulacje dotyczące odbierania przyrzeczenia od osób stawających przed sądem. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że przyrzeczenie, które jest formalnym zobowiązaniem do mówienia prawdy, jest odbierane w sposób zgodny z prawem i przez odpowiednie organy sądowe.

Komentarz do Art. 242² Kodeksu postępowania cywilnego:

Podmiot uprawniony do odbierania przyrzeczenia:
- Zgodnie z treścią przepisu, przyrzeczenie może odebrać wyłącznie sąd lub sędzia wyznaczony. Oznacza to, że inne osoby, nawet jeśli są pracownikami sądu (np. referendarze sądowi, asystenci sędziów), nie mają uprawnień do odbierania przyrzeczenia. Taka regulacja ma na celu zapewnienie powagi i formalności tej czynności, co jest istotne dla prawidłowego przebiegu postępowania sądowego.
Przypomnienie przyrzeczenia:
- Przepis przewiduje, że osobie, która już wcześniej składała przyrzeczenie w danej sprawie, przypomina się je przy kolejnych czynnościach z jej udziałem. Jest to praktyczne rozwiązanie, które zapobiega konieczności wielokrotnego odbierania przyrzeczenia, co mogłoby być uciążliwe i czasochłonne. Przypomnienie przyrzeczenia ma również na celu podkreślenie ciągłości zobowiązania do mówienia prawdy.
Ponowne odebranie przyrzeczenia:
- W pewnych sytuacjach może być jednak konieczne ponowne odebranie przyrzeczenia. Przepis pozostawia tu pewną elastyczność, pozwalając sądowi na ocenę, kiedy ponowne odebranie przyrzeczenia jest potrzebne. Może to być uzasadnione np. w przypadku istotnych zmian w okolicznościach sprawy, długiego upływu czasu od złożenia pierwszego przyrzeczenia, czy też w sytuacjach, gdy istnieją wątpliwości co do prawdomówności osoby składającej przyrzeczenie.

Znaczenie praktyczne:

Zapewnienie prawidłowości postępowania: Przepis ten ma na celu zapewnienie, że przyrzeczenie jest odbierane w sposób formalny i zgodny z przepisami, co jest kluczowe dla prawidłowego przebiegu postępowania sądowego.
Ochrona praw uczestników postępowania: Odbieranie przyrzeczenia przez sąd lub wyznaczonego sędziego zapewnia, że czynność ta jest przeprowadzana przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach i autorytecie, co chroni prawa uczestników postępowania.
Efektywność postępowania: Przypominanie przyrzeczenia zamiast jego ponownego odbierania, gdy nie jest to konieczne, przyczynia się do efektywności postępowania, oszczędzając czas sądu i uczestników postępowania.

Podsumowując, Art. 242² Kodeksu postępowania cywilnego wprowadza istotne regulacje dotyczące odbierania przyrzeczenia, które mają na celu zapewnienie formalności, prawidłowości i efektywności postępowania sądowego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

odebranie przyrzeczenia

sąd

sędzia wyznaczony

czynność

ponowne odebranie

sprawa

przypomnienie przyrzeczenia

Art. 242¹. kpc Art. 243. kpc