Art. 23¹. k.p.c. Wartość przedmiotu sporu w sprawach pracowniczych

W sprawach o roszczenia pracowników dotyczące nawiązania, istnienia lub rozwiązania stosunku pracy wartość przedmiotu sporu stanowi, przy umowach na czas określony – suma wynagrodzenia za pracę za okres sporny, lecz niewięcej niż za rok, a przy umowach na czas nieokreślony – za okres jednego roku.

Komentarz do Art. 23¹. kpc

Art. 23¹ Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje sposób ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach dotyczących roszczeń pracowników związanych z nawiązaniem, istnieniem lub rozwiązaniem stosunku pracy. Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ wartość przedmiotu sporu wpływa na właściwość sądu oraz wysokość opłat sądowych.

Komentarz do Art. 23¹ k.p.c.

Zakres zastosowania przepisu:
- Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do spraw pracowniczych, w których pracownik dochodzi roszczeń związanych z nawiązaniem, istnieniem lub rozwiązaniem stosunku pracy. Obejmuje to m.in. roszczenia o przywrócenie do pracy, ustalenie istnienia stosunku pracy, czy odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę.
Umowy na czas określony:
- W przypadku umów o pracę na czas określony, wartość przedmiotu sporu stanowi suma wynagrodzenia za pracę za okres sporny, jednak nie więcej niż za rok. Oznacza to, że nawet jeśli sporny okres obejmuje więcej niż rok, wartość przedmiotu sporu nie może przekroczyć sumy wynagrodzenia za dwanaście miesięcy.
- Przykład: Jeśli pracownik dochodzi roszczeń za okres 18 miesięcy, wartość przedmiotu sporu będzie równa sumie wynagrodzenia za 12 miesięcy.
Umowy na czas nieokreślony:
- W przypadku umów o pracę na czas nieokreślony, wartość przedmiotu sporu stanowi suma wynagrodzenia za okres jednego roku. Jest to stała wartość, niezależnie od rzeczywistego okresu spornego.
- Przykład: Jeśli pracownik dochodzi roszczeń związanych z rozwiązaniem umowy o pracę na czas nieokreślony, wartość przedmiotu sporu będzie równa sumie wynagrodzenia za 12 miesięcy, niezależnie od tego, czy sporny okres wynosi 6 miesięcy czy 2 lata.
Znaczenie praktyczne:
- Wartość przedmiotu sporu ma kluczowe znaczenie dla ustalenia właściwości sądu. W sprawach o wartości przedmiotu sporu do 75 000 zł właściwe są sądy rejonowe, natomiast powyżej tej kwoty - sądy okręgowe.
- Ponadto, wartość przedmiotu sporu wpływa na wysokość opłat sądowych, które sąd może nałożyć na stronę wnoszącą pozew.
Ochrona pracowników:
- Przepis ten ma na celu ochronę pracowników, zapewniając, że wartość przedmiotu sporu nie będzie nadmiernie wysoka, co mogłoby zniechęcić ich do dochodzenia swoich praw przed sądem. Ograniczenie wartości przedmiotu sporu do wynagrodzenia za rok pracy ma również na celu uproszczenie i przyspieszenie postępowania sądowego.

Podsumowanie

Art. 23¹ k.p.c. wprowadza jasne zasady ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach pracowniczych, co ma istotne znaczenie dla właściwości sądu oraz wysokości opłat sądowych. Przepis ten chroni pracowników przed nadmiernymi kosztami postępowania sądowego i zapewnia sprawiedliwe rozstrzyganie sporów związanych z nawiązaniem, istnieniem lub rozwiązaniem stosunku pracy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

roszczenie pracownika

stosunek pracy

wartość przedmiotu sporu

wynagrodzenie za pracę

Art. 23. kpc Art. 23². kpc