Art. 162. k.p.c. Zastrzeżenie do protokołu

§ 1. Strona powinna zwrócić uwagę sądu na uchybienie przepisom postępowania, wnosząc o wpisanie zastrzeżenia do protokołu. Zastrzeżenie można zgłosić najpóźniej na kolejnym posiedzeniu.

§ 2. Stronie zastępowanej przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, która zastrzeżenia nie zgłosiła, nie przysługuje prawo powoływania się na to uchybienie w dalszym toku postępowania. Skutku tego nie niweczy wypowiedzenie lub cofnięcie pełnomocnictwa.

§ 3. Przepisu § 2 nie stosuje się, gdy chodzi o przepisy postępowania, których naruszenie sąd powinien wziąć pod rozwagę z urzędu lub gdy strona uprawdopodobni, iż nie zgłosiła zastrzeżeń bez swojej winy.

Komentarz do Art. 162. kpc

Art. 162 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) jest kluczowym przepisem regulującym procedurę zgłaszania zastrzeżeń przez strony w toku postępowania cywilnego. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że wszelkie uchybienia proceduralne są zgłaszane na odpowiednim etapie postępowania, co pozwala na ich natychmiastowe rozpatrzenie i ewentualne naprawienie. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do tego artykułu.

Komentarz do Art. 162 k.p.c.

§ 1. Zgłaszanie zastrzeżeń

Pierwszy paragraf art. 162 k.p.c. nakłada na stronę obowiązek zwrócenia uwagi sądu na uchybienia przepisom postępowania poprzez wniesienie zastrzeżenia do protokołu. Zastrzeżenie to musi być zgłoszone najpóźniej na kolejnym posiedzeniu sądu. Przepis ten ma na celu zapobieganie sytuacjom, w których strony zwlekają z podnoszeniem zarzutów proceduralnych, co mogłoby prowadzić do przedłużenia postępowania i zwiększenia jego kosztów.

§ 2. Skutki braku zgłoszenia zastrzeżeń

Drugi paragraf wprowadza istotne ograniczenie: stronie zastępowanej przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej), która nie zgłosiła zastrzeżeń, nie przysługuje prawo powoływania się na to uchybienie w dalszym toku postępowania. Oznacza to, że profesjonalny pełnomocnik ma obowiązek czujności i natychmiastowego reagowania na wszelkie uchybienia proceduralne. Brak zgłoszenia zastrzeżeń skutkuje utratą możliwości powoływania się na dane uchybienie w przyszłości.

§ 3. Wyjątki od zasady zgłaszania zastrzeżeń

Trzeci paragraf wprowadza dwa istotne wyjątki od zasady zgłaszania zastrzeżeń:

Naruszenia, które sąd powinien wziąć pod rozwagę z urzędu: Są to uchybienia proceduralne o takiej wadze, że sąd ma obowiązek reagować na nie niezależnie od zgłoszenia zastrzeżeń przez strony. Przykładem mogą być naruszenia dotyczące zasadniczych kwestii procesowych, takich jak prawo do obrony.
Brak winy strony w niezgłoszeniu zastrzeżeń: Strona może uprawdopodobnić, że nie zgłosiła zastrzeżeń bez swojej winy. Może to dotyczyć sytuacji, w których strona nie była świadoma uchybienia lub nie miała realnej możliwości jego zgłoszenia.

Znaczenie praktyczne

Art. 162 k.p.c. ma istotne znaczenie praktyczne dla stron postępowania cywilnego oraz ich pełnomocników. Przepis ten wymusza aktywność procesową i czujność, co ma na celu zapewnienie sprawności i efektywności postępowania. Profesjonalni pełnomocnicy muszą być świadomi tego obowiązku i reagować na wszelkie uchybienia proceduralne na bieżąco, aby nie narazić swoich klientów na negatywne konsekwencje procesowe.

Podsumowanie

Art. 162 k.p.c. jest przepisem, który ma na celu zapewnienie, że uchybienia proceduralne są zgłaszane i rozpatrywane na odpowiednim etapie postępowania. Wprowadza on obowiązek zgłaszania zastrzeżeń przez strony, a w przypadku profesjonalnych pełnomocników, brak zgłoszenia zastrzeżeń skutkuje utratą możliwości powoływania się na dane uchybienie w przyszłości. Przepis ten zawiera również wyjątki, które mają na celu ochronę stron w sytuacjach, gdy zgłoszenie zastrzeżeń nie było możliwe lub gdy uchybienie jest na tyle poważne, że sąd powinien zareagować z urzędu.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

uchybienie przepisom

wpisanie zastrzeżenia

kolejne posiedzenie

strona zastępowana

adwokat

radca prawny

rzecznik patentowy

Prokuratoria Generalna

brak zgłoszenia

prawo powoływania

dalszy tok

wypowiedzenie pełnomocnictwa

cofnięcie pełnomocnictwa

naruszenie przepisów

rozważenie z urzędu

uprawdopodobnienie

brak winy

Art. 161.Art. 163.