Wypowiedzenie pełnomocnictwa

Wypowiedzenie pełnomocnictwa to jednostronne oświadczenie, którego skutkiem jest zakończenie umocowania pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy. Może zostać złożone przez mocodawcę, a w określonych sytuacjach także przez pełnomocnika. Nie wymaga zgody drugiej strony, jednak dla wywołania skutków prawnych powinno zostać jej skutecznie zakomunikowane, a w postępowaniu sądowym także przekazane właściwemu organowi.

Wypowiedzenie należy odróżnić od odwołania pełnomocnika. W praktyce oba określenia mogą prowadzić do ustania umocowania, lecz wypowiedzenie akcentuje zakończenie stosunku między mocodawcą a pełnomocnikiem, natomiast odwołanie odnosi się przede wszystkim do pozbawienia pełnomocnika prawa reprezentowania. Skutki zależą od rodzaju pełnomocnictwa, sposobu jego udzielenia oraz przepisów regulujących dane postępowanie.

Najważniejsze cechy:

• może dotyczyć pełnomocnictwa ogólnego, szczególnego lub procesowego;
• co do zasady powinno wskazywać mocodawcę, pełnomocnika i wolę zakończenia umocowania;
• wywołuje skutki od chwili i wobec podmiotów określonych w przepisach albo od chwili, w której informacja o wypowiedzeniu dotrze do właściwej osoby lub organu;
• nie zawsze powoduje natychmiastowe ustanie obowiązków pełnomocnika.

W postępowaniu cywilnym wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę staje się skuteczne wobec sądu po zawiadomieniu sądu, a wobec przeciwnika procesowego i innych uczestników po doręczeniu im zawiadomienia przez sąd. Pełnomocnik może być zobowiązany do podejmowania czynności jeszcze przez oznaczony okres przejściowy, chyba że zostanie z tego obowiązku zwolniony. Szczególne reguły dotyczą również wypowiedzenia pełnomocnictwa przez adwokata, w tym obowiązku zawiadomienia właściwych organów i zachowania okresu przejściowego.

Instytucja występuje także w sprawach podatkowych i innych postępowaniach urzędowych. Zawiadomienie o wypowiedzeniu może być dołączane do akt sprawy razem z dokumentacją pełnomocnictwa. Praktyczne znaczenie wypowiedzenia polega na ustaleniu, kto jest uprawniony do składania oświadczeń i odbioru pism oraz od kiedy czynności byłego pełnomocnika nie powinny być traktowane jako działania w imieniu mocodawcy.