Art. 96a. k.p.a. Przesłanki przeprowadzenia mediacji w postępowaniu administracyjnym; dobrowolność; cel i uczestnicy mediacji

§ 1. W toku postępowania może być przeprowadzona mediacja, jeżeli pozwala na to charakter sprawy. § 1a.4) Sprawą, której charakter pozwala na przeprowadzenie mediacji, jest w szczególności sprawa rozstrzygana w ramach uznania administracyjnego lub dotycząca:

1) koncesji albo zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej, albo wpisu do rejestru działalności regulowanej;

2) budownictwa i architektury;

3) zagospodarowania przestrzennego;

4) ochrony środowiska i przyrody;

5) nieruchomości;

6) rolnictwa;

7) leśnictwa;

8) rybołówstwa;

9) własności przemysłowej. § 1b.4) Organ administracji publicznej jest obowiązany sporządzić i utrwalić w aktach sprawy adnotację zawierającą informację, czy:

1) charakter sprawy pozwala na przeprowadzenie mediacji oraz

2) zachodzą okoliczności odstąpienia od zawiadomienia o możliwości przeprowadzenia mediacji, mimo że charakter sprawy pozwala na przeprowadzenie mediacji.

§ 2. Mediacja jest dobrowolna.

§ 3. Celem mediacji jest wyjaśnienie i rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz dokonanie ustaleń dotyczących jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa, w tym przez wydanie decyzji lub zawarcie ugody.

§ 4. Uczestnikami mediacji mogą być:

1) organ prowadzący postępowanie oraz strona lub strony tego postępowania albo

2) strony postępowania.

Komentarz do Art. 96a. kpa

Art. 96a Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) wprowadza instytucję mediacji do postępowania administracyjnego, co jest istotnym krokiem w kierunku zwiększenia efektywności i elastyczności tego postępowania. Mediacja, jako alternatywna metoda rozwiązywania sporów, może przyczynić się do szybszego i bardziej satysfakcjonującego zakończenia spraw administracyjnych.

Dobrowolność mediacji

Kluczowym elementem mediacji w postępowaniu administracyjnym jest jej dobrowolność. Oznacza to, że żadna ze stron nie może być zmuszona do udziału w mediacji. Dobrowolność ta zapewnia, że strony przystępują do mediacji z własnej woli, co zwiększa szanse na osiągnięcie porozumienia.

Charakter sprawy

Mediacja może być przeprowadzona tylko wtedy, gdy pozwala na to charakter sprawy. Oznacza to, że nie każda sprawa administracyjna będzie odpowiednia do mediacji. Przykładowo, sprawy wymagające ścisłego stosowania przepisów prawa, bez możliwości negocjacji, mogą nie być odpowiednie do mediacji.

Cel mediacji

Celem mediacji jest wyjaśnienie i rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz dokonanie ustaleń dotyczących jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa. Mediacja ma więc na celu nie tylko rozwiązanie sporu, ale również lepsze zrozumienie przez strony okoliczności sprawy, co może prowadzić do bardziej świadomych i akceptowalnych decyzji.

Uczestnicy mediacji

Uczestnikami mediacji mogą być organ prowadzący postępowanie oraz strona lub strony tego postępowania albo same strony postępowania. Oznacza to, że mediacja może odbywać się zarówno z udziałem organu administracyjnego, jak i bez jego udziału, jeżeli strony postępowania zdecydują się na samodzielne rozwiązanie sporu.

Zakończenie mediacji

W wyniku mediacji mogą zostać dokonane ustalenia dotyczące załatwienia sprawy w granicach obowiązującego prawa, co może prowadzić do wydania decyzji administracyjnej lub zawarcia ugody. Jest to istotne, ponieważ mediacja nie może prowadzić do rozstrzygnięć sprzecznych z prawem.

Podsumowanie

Art. 96a k.p.a. wprowadza do postępowania administracyjnego nowoczesne narzędzie, które może przyczynić się do bardziej efektywnego i mniej konfliktowego rozwiązywania sporów. Dobrowolność mediacji, jej cel oraz możliwość uczestnictwa zarówno organu, jak i stron postępowania, czynią z niej wartościowy instrument w arsenale postępowania administracyjnego. Jednakże, skuteczność mediacji będzie zależała od gotowości stron do współpracy oraz od odpowiedniego doboru spraw, które mogą być przedmiotem mediacji.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 1691.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.