Art. 154. k.p.a. Uchylenie lub zmiana decyzji nietworzącej praw nabytych

§ 1. Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

§ 2. W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.

§ 3. (uchylony)

Komentarz do Art. 154. kpa

Art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) stanowi istotny instrument w rękach organów administracji publicznej, umożliwiający elastyczne reagowanie na zmieniające się okoliczności oraz potrzeby społeczne i indywidualne. Przepis ten dotyczy decyzji ostatecznych, które nie przyznają żadnej ze stron określonego prawa.

Kluczowe elementy przepisu:

Decyzja ostateczna:
- Decyzja ostateczna to taka, która nie podlega już zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji. Oznacza to, że wyczerpano wszystkie dostępne środki odwoławcze w ramach postępowania administracyjnego.
Brak nabycia prawa przez stronę:
- Przepis dotyczy tylko tych decyzji, na mocy których żadna ze stron nie nabyła prawa. Oznacza to, że decyzja nie przyznaje żadnych uprawnień, które mogłyby być chronione przez prawo.
Możliwość uchylenia lub zmiany decyzji:
- Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, ma prawo ją uchylić lub zmienić w każdym czasie, pod warunkiem, że przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Interes społeczny lub słuszny interes strony:
- Interes społeczny odnosi się do szeroko pojętego dobra publicznego, które może obejmować różne aspekty, takie jak bezpieczeństwo, zdrowie publiczne, ochrona środowiska itp.
- Słuszny interes strony to sytuacja, w której zmiana lub uchylenie decyzji jest uzasadnione z punktu widzenia indywidualnych praw i interesów strony postępowania.
Wydanie nowej decyzji:
- W przypadku uchylenia lub zmiany decyzji, właściwy organ jest zobowiązany do wydania nowej decyzji, która zastąpi dotychczasową.

Komentarz:

Art. 154 k.p.a. wprowadza mechanizm, który pozwala na korektę decyzji administracyjnych w sytuacjach, gdy nie przyznają one żadnych praw stronom, a ich utrzymanie w mocy byłoby sprzeczne z interesem społecznym lub słusznym interesem strony. Przepis ten ma na celu zapewnienie elastyczności i sprawiedliwości w administracyjnym procesie decyzyjnym.

Praktyczne zastosowanie:

Interes społeczny: Przykładem może być sytuacja, w której decyzja administracyjna dotycząca planowania przestrzennego nie przyznaje żadnych praw, ale jej utrzymanie mogłoby prowadzić do zagrożenia dla środowiska naturalnego. W takim przypadku organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, aby chronić interes społeczny.
Słuszny interes strony: Przykładem może być sytuacja, w której decyzja administracyjna dotycząca odmowy wydania pozwolenia na budowę nie przyznaje żadnych praw, ale jej utrzymanie w mocy byłoby niesprawiedliwe wobec strony, która spełnia wszystkie wymagane kryteria. Organ administracji publicznej może wtedy zmienić decyzję na korzyść strony.

Wnioski:

Art. 154 k.p.a. jest wyrazem zasady elastyczności i sprawiedliwości w postępowaniu administracyjnym. Umożliwia organom administracji publicznej reagowanie na zmieniające się okoliczności i potrzeby, zapewniając jednocześnie ochronę interesów społecznych i indywidualnych. Przepis ten podkreśla również znaczenie równowagi między stabilnością decyzji administracyjnych a koniecznością ich dostosowywania do aktualnych realiów.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 1691.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

decyzja ostatecznaorgan administracjiinteres społecznyinteres strony uchylenie decyzji

zmiana decyzji

organ właściwy prawo decyzja

interes

organ

Art. 152. kpa Art. 155. kpa