Art. 276. k.k. Niwelowanie dokumentu
Kto niszczy, uszkadza, czyni bezużytecznym, ukrywa lub usuwa dokument, którym nie ma prawa wyłącznie rozporządzać, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 276 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok III K 65/22
- Stan sprawy
- Sprawa dotyczyła pracownicy oddziału kasy, która działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w ramach jednego ciągu zachowań dokonywała nieuprawnionych operacji na rachunkach klientów. Według przypisanego czynu polegało to m.in. na podrabianiu podpisów na dokumentach kasowych, wprowadzaniu zmian w systemie informatycznym, poświadczaniu nieprawdy w raportach kasowych, uruchamianiu produktów finansowych na dane klientów oraz usuwaniu dokumentów kasowych potwierdzających wypłaty i autoryzacje transakcji, którymi nie miała prawa wyłącznie rozporządzać. Sąd ustalił okres czynu od 25 sierpnia 2012 roku do 23 października 2019 roku i łączną wartość szkody na 1.231.290,64 zł. Część pierwotnie zarzucanych wypłat i niektóre elementy opisu wyeliminowano z przypisanego czynu.
- Rozstrzygnięcie
- Oskarżoną uznano za winną czynu z punktu I po modyfikacji opisu i kwalifikacji prawnej obejmującej także art. 276 k.k. w zbiegu z innymi przepisami. Wymierzono za ten czyn karę 1 roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę. Orzeczono także karę łączną za wszystkie przypisane jej czyny, zakaz zajmowania stanowisk związanych z obrotem środkami pieniężnymi oraz obowiązek częściowego naprawienia szkody.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że usuwanie dokumentów kasowych potwierdzających wypłaty środków oraz autoryzacje transakcji stanowiło realizację znamion art. 276 k.k., ponieważ oskarżona nie była uprawniona do wyłącznego rozporządzania tymi dokumentami. Jednocześnie zachowania te były elementem szerszego mechanizmu bezprawnych wypłat i przywłaszczeń. Z treści wyroku wynika, że sąd częściowo skorygował opis czynu i zakres odpowiedzialności, eliminując te zdarzenia, co do których nie przyjął przypisania, ale utrzymał odpowiedzialność za usuwanie dokumentów jako składnik czynu kompleksowo kwalifikowanego.
Wyrok III K 39/21
- Stan sprawy
- Sprawa dotyczyła trzech pracownic oddziału kasy, które działały wspólnie i w porozumieniu, dokonując wielokrotnych nieuprawnionych operacji na rachunkach klientów. W ramach przypisanego czynu wprowadzały zmiany w systemie informatycznym, podrabiały podpisy klientów na dokumentach kasowych, poświadczały nieprawdę w dokumentacji i raportach kasowych, uruchamiały produkty finansowe na dane klientów, a także usuwały dokumenty kasowe potwierdzające wypłaty oraz autoryzacje transakcji, mimo że nie miały prawa wyłącznie nimi rozporządzać. Sąd ustalił, że czyn trwał od 25 sierpnia 2012 roku do 23 października 2019 roku, a łączna wartość szkody wyniosła 2.025.290,64 zł. Z opisu czynu usunięto część elementów wskazanych pierwotnie w akcie oskarżenia.
- Rozstrzygnięcie
- Wszystkie trzy oskarżone uznano za winne popełnienia czynu z punktu I w zmodyfikowanym opisie i z kwalifikacją obejmującą art. 276 k.k. w zbiegu z innymi przepisami. Wymierzono im odpowiednio kary pozbawienia wolności i grzywny, następnie kary łączne. Orzeczono również zakaz zajmowania stanowisk związanych z obrotem środkami pieniężnymi oraz obowiązek naprawienia szkody.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że usuwanie dokumentów kasowych potwierdzających wypłaty i autoryzacje transakcji było jednym z elementów wspólnego procederu prowadzącego do ukrycia bezprawnych wypłat i przywłaszczeń, a więc wypełniało znamiona art. 276 k.k. jako bezprawne usuwanie dokumentów, którymi oskarżone nie mogły samodzielnie dysponować. Odpowiedzialność z tego przepisu została przyjęta łącznie z odpowiedzialnością za inne przestępstwa przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów i informacji. Sąd jednocześnie skorygował zakres przypisanego czynu tam, gdzie materiał nie uzasadniał pozostawienia wszystkich elementów zarzutu.
Wyrok II AKa 17/18
- Stan sprawy
- Sprawa dotyczyła wielu oskarżonych o udział w przestępstwach związanych głównie z oszustwami kredytowo-leasingowymi, posługiwaniem się nierzetelnymi dokumentami i podrabianiem dokumentów. W udostępnionym fragmencie nie wynika, aby któremukolwiek z oskarżonych przypisano czyn z art. 276 k.k. ani aby sąd odwoławczy rozważał bezpośrednio odpowiedzialność za usuwanie lub ukrywanie dokumentu. Treść wyroku koncentruje się na zmianach kwalifikacji prawnej, eliminowaniu zbiegów z innymi przepisami oraz modyfikacji kar i obowiązków naprawienia szkody.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd apelacyjny częściowo zmienił wyrok sądu okręgowego wobec kilku oskarżonych, m.in. uchylając niektóre rozstrzygnięcia, umarzając postępowanie co do części czynów, eliminując z kwalifikacji niektóre przepisy, obniżając niektóre kary i na nowo kształtując kary łączne. W pozostałej części wyrok utrzymano w mocy. Na podstawie udostępnionego tekstu nie da się stwierdzić, by rozstrzygnięcie obejmowało art. 276 k.k.
- Uzasadnienie
- Z udostępnionego fragmentu wynika, że sąd odwoławczy badał przede wszystkim prawidłowość kwalifikacji czynów jako oszustw, posłużenia się nierzetelnymi dokumentami, podrobienia dokumentów, pomocnictwa i usiłowania, a także prawidłowość wymiaru kar. Brak danych pozwalających przypisać tej sprawie istotne rozważania dotyczące art. 276 k.k. W konsekwencji nie można rzetelnie wskazać powodów odnoszących się do niwelowania lub usuwania dokumentu ponad to, że taki wątek nie wynika z przekazanego tekstu.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.