Art. 275. k.k. Posługiwanie się cudzym dokumentem. Wywóz za granicę
§ 1. Kto posługuje się dokumentem stwierdzającym tożsamość innej osoby albo jej prawa majątkowe lub dokument taki kradnie lub go przywłaszcza, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto bezprawnie przewozi, przenosi lub przesyła za granicę dokument stwierdzający tożsamość innej osoby albo jej prawa majątkowe.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 275 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II K 267/15
- Stan sprawy
- Dwaj oskarżeni działając wspólnie zabrali pokrzywdzonemu dokumenty, w tym dowód osobisty, prawo jazdy, dowód rejestracyjny i kartę bankomatową. Następnie wielokrotnie posługiwali się skradzioną kartą do płatności zbliżeniowych w sklepach, podejmowali też bezskuteczne próby wypłaty gotówki z bankomatu. W jednym ze sklepów, chcąc uwiarygodnić prawo do użycia karty, posłużyli się także skradzionym dokumentem tożsamości pokrzywdzonego. Materiał nie dotyczy wywozu dokumentu za granicę.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał obu oskarżonych za winnych m.in. kradzieży dokumentów oraz szeregu dokonanych i usiłowanych czynów obejmujących posługiwanie się cudzą kartą bankomatową i dokumentem tożsamości. Wymierzono im kary jednostkowe po 6 miesięcy pozbawienia wolności za poszczególne grupy czynów, następnie kary łączne po 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres próby, grzywny oraz obowiązek solidarnego naprawienia szkody.
- Uzasadnienie
- Sąd ustalił sprawstwo na podstawie zeznań pokrzywdzonego i świadka, wydruków transakcji, paragonów, protokołów przeszukań i oględzin monitoringu oraz częściowo wyjaśnień oskarżonych. Przyjął, że oskarżeni najpierw zabrali dokumenty i kartę, a następnie używali ich bez uprawnienia. W zakresie art. 275 k.k. znaczenie miało zarówno samo zabranie dokumentów, jak i późniejsze posłużenie się cudzym dokumentem tożsamości przy próbie uwiarygodnienia transakcji.
Wyrok VI Ka 79/14
- Stan sprawy
- Oskarżonemu zarzucono zabranie cudzego dowodu osobistego, użycie go przy przekraczaniu granicy do Niemiec oraz próbę użycia przy powrocie, a także bezprawny wywóz dokumentu za granicę. Sąd pierwszej instancji skazał go jedynie za zabór dokumentu, a uniewinnił od czynów związanych z przekroczeniem granicy i wywozem dokumentu. Z materiału wynikało, że dokument należał do innej osoby, a oskarżony miał się nim legitymować przy kontroli granicznej.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd odwoławczy uchylił wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
- Uzasadnienie
- Sąd odwoławczy uznał, że sąd pierwszej instancji nie zbadał należycie, czy zachowanie oskarżonego po depenalizacji określonego sposobu przekraczania granicy nadal wyczerpywało znamiona art. 275 § 1 i § 2 k.k. Podkreślono, że wejście do strefy Schengen nie zniosło karalności bezprawnego wywozu za granicę dokumentu stwierdzającego tożsamość innej osoby. Wskazano też, że kradzież dokumentu i jego późniejszy wywóz za granicę to dwa odrębne przestępstwa. Uzasadnienie wyroku pierwszej instancji nie wyjaśniało także dostatecznie, czy oskarżony działał z zamiarem przywłaszczenia dokumentu, czy tylko czasowego użycia i zwrotu, ani dlaczego wyłączono odpowiedzialność za posłużenie się cudzym dokumentem i wywóz za granicę.
Wyrok III KK 395/10
- Stan sprawy
- Oskarżony został skazany za to, że przewoził przez granicę z Litwy do Polski paszport wystawiony na inną osobę. Sprawa dotyczyła wykładni art. 275 § 2 k.k. i ustalenia, czy przepis obejmuje także wwóz cudzego dokumentu do Polski, czy wyłącznie jego wywóz z Polski za granicę.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżonego od zarzucanego czynu.
- Uzasadnienie
- Sąd Najwyższy przyjął, że użyty w art. 275 § 2 k.k. zwrot „za granicę” oznacza wywóz dokumentu z terytorium Polski, a nie każdy transfer przez granicę w obu kierunkach. Skoro oskarżony wwoził dokument z zagranicy do Polski, jego czyn nie wypełnił znamion tego przepisu. To wystarczyło do uniewinnienia, bez potrzeby rozstrzygania dodatkowo sporu co do znaczenia znamienia „bezprawnie”.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.