Dokument tożsamości

Dokument tożsamości to dokument, który służy do potwierdzenia tożsamości osoby, w szczególności jej imienia i nazwiska, daty urodzenia, obywatelstwa albo numeru identyfikacyjnego. W polskim prawie nie zawsze występuje jedna, uniwersalna definicja tego pojęcia. Jego znaczenie może zależeć od rodzaju czynności oraz przepisu, który wymaga identyfikacji osoby.

Najczęściej dokumentem tożsamości jest dowód osobisty albo paszport. W określonych sytuacjach przepisy mogą dopuszczać także inny dokument zawierający dane pozwalające ustalić tożsamość, w tym dokument wydany przez właściwy organ państwa obcego. Sam fakt, że dokument zawiera dane osobowe, nie oznacza jednak automatycznie, że jest dokumentem tożsamości w każdym postępowaniu. Znaczenie może mieć także aktualność dokumentu, jego ważność, forma oraz możliwość potwierdzenia autentyczności.

Dokument tożsamości może występować w postaci papierowej, plastikowej lub elektronicznej, jeżeli dana procedura przewiduje posługiwanie się takim dokumentem. Zawiera zwykle zdjęcie, dane osobowe, numer dokumentu, termin ważności oraz zabezpieczenia chroniące przed podrobieniem lub przerobieniem. Niektóre dokumenty potwierdzają dodatkowo obywatelstwo, uprawnienie do przekraczania granicy albo określony status prawny.

Znaczenie praktyczne dokumentu tożsamości obejmuje przede wszystkim:

• identyfikację uczestników postępowań przed organami publicznymi, sądami i Policją;
• potwierdzanie danych przy składaniu wniosków, udzielaniu pełnomocnictw oraz dokonywaniu czynności urzędowych;
• ustalanie danych osób wpisywanych do rejestrów, ewidencji i dokumentacji;
• potwierdzanie tożsamości osób związanych z uprawnieniami zawodowymi, kierowaniem pojazdami lub korzystaniem ze świadczeń;
• ochronę obrotu prawnego przed posługiwaniem się cudzymi danymi.

W postępowaniu karnym dokument tożsamości może służyć do identyfikacji osoby przesłuchiwanej lub objętej określonym obowiązkiem. Kradzież dokumentu tożsamości, a także jego nieuprawnione przewożenie za granicę, może stanowić przestępstwo. Dokumenty tożsamości są również wykorzystywane przy gromadzeniu danych podatników, pełnomocników, osób ubiegających się o uprawnienia oraz uczestników różnych procedur administracyjnych.