Art. 254. k.k. Czynny udział w zbiegowisku
§ 1. Kto bierze czynny udział w zbiegowisku wiedząc, że jego uczestnicy wspólnymi siłami dopuszczają się gwałtownego zamachu na osobę lub mienie, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Jeżeli następstwem gwałtownego zamachu jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu, uczestnik zbiegowiska określony w § 1, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Orzecznictwo
Znaleziono 31 orzeczeń dotyczących art. 254 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II K 321/23
- Stan sprawy
- Sprawa obejmowała wiele osób oskarżonych m.in. o udział w zbiegowisku podczas zgromadzenia publicznego. W zakresie art. 254 k.k. sąd ustalił tylko wobec części oskarżonych zachowania polegające na stosowaniu przemocy wobec funkcjonariuszy w celu zmuszenia ich do zaniechania czynności służbowych, natomiast wobec wielu innych nie przypisał czynnego udziału w zbiegowisku. Z materiału wynika, że zarzuty dotyczyły zajść przy placu i ulicach w Warszawie, gdzie uczestnicy mieli atakować policjantów i mienie.
- Rozstrzygnięcie
- W zakresie art. 254 k.k. nie doszło do skazania żadnego z oskarżonych za czyn z tego przepisu. Część oskarżonych uniewinniono od zarzutów udziału w zbiegowisku, a wobec dwóch osób sąd w ramach zarzucanych czynów przypisał inne przestępstwa polegające na użyciu przemocy wobec funkcjonariusza publicznego w celu zmuszenia go do zaniechania prawnych czynności służbowych.
- Uzasadnienie
- Z samej sentencji wynika, że sąd nie podzielił kwalifikacji z art. 254 k.k. Wobec części oskarżonych brak było podstaw do przypisania czynnego udziału w zbiegowisku, skoro zapadły uniewinnienia. Wobec dwóch osób sąd uznał, że ustalone zachowania odpowiadały innemu typowi czynu, bo polegały na napieraniu, kopaniu w tarczę policyjną albo popychaniu funkcjonariusza w celu wymuszenia zaniechania czynności służbowych. Materiał źródłowy nie zawiera pisemnych motywów szerzej wyjaśniających, dlaczego art. 254 k.k. nie został zastosowany.
Wyrok II K 390/22
- Stan sprawy
- Oskarżonym zarzucono czynny udział w zbiegowisku oraz udział w bójce określonej jako ustawka kibicowska między pseudokibicami dwóch drużyn. Ustalono, że uczestnicy zadawali sobie wzajemnie uderzenia pięściami i kopali w okolice głowy, klatki piersiowej i brzucha, narażając uczestników na bezpośrednie niebezpieczeństwo skutku średniego uszczerbku na zdrowiu. Z uzasadnienia wynika, że sąd oparł ustalenia na zeznaniach funkcjonariuszy i świadków obserwujących zdarzenie, zapisach monitoringu, dokumentacji fotograficznej oraz opinii z zakresu badań cyfrowych.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżonych za winnych udziału w bójce o charakterze chuligańskim i skazał każdego na karę ograniczenia wolności. Nie przypisał im natomiast czynu z art. 254 § 1 k.k., mimo że zarzut obejmował idealny zbieg z udziałem w zbiegowisku.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że zgromadzony materiał dowodowy pewnie potwierdza udział oskarżonych w bójce, a ich wyjaśnienia uznał za niewiarygodne i sprzeczne z wiarygodnymi zeznaniami policjantów, innymi świadkami, nagraniami i dokumentacją. W kwalifikacji prawnej sąd ostatecznie ograniczył się do art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. Z dostępnego tekstu nie wynika wprost, dlaczego sąd zrezygnował z przypisania także art. 254 § 1 k.k.; można jedynie stwierdzić, że w sentencji skazanie oparto wyłącznie na udziale w bójce o charakterze chuligańskim.
Wyrok VI K 627/22
- Stan sprawy
- Oskarżonemu zarzucono czynny udział w zbiegowisku podczas zamieszek przy stadionie w czasie finału pucharu, gdy grupa kibiców rzucała w policję szklanymi butelkami i kamieniami. Sąd ustalił, że oskarżony był obecny na miejscu w grupie kibiców oczekujących pod stadionem, po niewpuszczeniu części osób na mecz. Przebywał ze znajomymi przy autokarze, nie spożywał alkoholu i nie rzucał w policjantów niebezpiecznymi przedmiotami. Zatrzymano go w wyniku działań policyjnych.
- Rozstrzygnięcie
- Oskarżony został uniewinniony od zarzutu z art. 254 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k., a kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
- Uzasadnienie
- Sąd wskazał, że do odpowiedzialności z art. 254 § 1 k.k. nie wystarcza sama obecność na miejscu zdarzenia, lecz konieczny jest czynny udział w zbiegowisku, choć nie musi on polegać na bezpośrednim stosowaniu przemocy. W sprawie brak było jednoznacznych dowodów, że oskarżony rzucał przedmiotami, zachowywał się agresywnie albo identyfikował się z agresywnym tłumem. Kluczowe obciążające zeznania jednego policjanta uznano w tej części za niewystarczające i niepotwierdzone innymi dowodami, a nie było nagrań ani dokumentacji fotograficznej pozwalających zweryfikować jego wersję. Pozostałe zeznania i wyjaśnienia wskazywały jedynie na obecność oskarżonego na miejscu. Wątpliwości rozstrzygnięto na jego korzyść zgodnie z zasadą domniemania niewinności.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.