Art. 248. k.k. Naruszenia przy przebiegu wyborów
Kto w związku z wyborami do Sejmu, do Senatu, wyborem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wyborami do Parlamentu Europejskiego, wyborami organów samorządu terytorialnego lub referendum:
1) sporządza listę kandydujących lub głosujących, z pominięciem uprawnionych lub wpisaniem nieuprawnionych,
2) używa podstępu celem nieprawidłowego sporządzenia listy kandydujących lub głosujących, protokołów lub innych dokumentów wyborczych albo referendalnych,
3) niszczy, uszkadza, ukrywa, przerabia lub podrabia protokoły lub inne dokumenty wyborcze albo referendalne,
4) dopuszcza się nadużycia lub dopuszcza do nadużycia przy przyjmowaniu lub obliczaniu głosów,
5) odstępuje innej osobie przed zakończeniem głosowania niewykorzystaną kartę do głosowania lub pozyskuje od innej osoby w celu wykorzystania w głosowaniu niewykorzystaną kartę do głosowania,
6) dopuszcza się nadużycia w sporządzaniu list z podpisami obywateli zgłaszających kandydatów w wyborach lub inicjujących referendum – podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Orzecznictwo
Znaleziono 26 orzeczeń dotyczących art. 248 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Postanowienie III SW 4/16
- Stan sprawy
- Wniesiono protest przeciwko ważności wyborów uzupełniających do Senatu oraz wyborowi określonej kandydatki. Zarzucono prowadzenie kampanii na jej rzecz przez instytucje państwowe, finansowanie kampanii ponad ustawowy limit ze środków spoza komitetu wyborczego oraz działania polegające na legitymowaniu i przepytywaniu osób rozdających ulotki lub krytykujących kandydatkę. Protest oparto głównie na naruszeniu zasad równości i wolności wyborów oraz standardów konstytucyjnych i konwencyjnych.
- Rozstrzygnięcie
- Protest pozostawiono bez dalszego biegu.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że wskazane zachowania nie stanowią przestępstw przeciwko wyborom z rozdziału XXXI k.k., w tym czynów z art. 248–251 k.k., które mogłyby stanowić podstawę protestu. Nie wykazano też naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów w rozumieniu przepisów o proteście. Zarzuty dotyczyły przede wszystkim przebiegu i finansowania kampanii, a nie czynności wyborczych podlegających kontroli w tym trybie, oraz nie wskazano bezpośredniego wpływu tych zdarzeń na wynik wyborów.
Postanowienie III SW 159/15
- Stan sprawy
- Wniesiono protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu, powołując się ogólnie na przestępstwa przeciwko wyborom oraz naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego. Dołączono wydruki z Internetu, które według składającego miały wskazywać na nieprawidłowości. Z treści protestu nie wynikały jednak konkretne zdarzenia, osoby, czyny ani ich związek z przebiegiem głosowania lub ustaleniem wyników.
- Rozstrzygnięcie
- Protest pozostawiono bez dalszego biegu.
- Uzasadnienie
- Sąd stwierdził, że protest nie spełniał wymogów formalnych, ponieważ zawierał jedynie ogólne powtórzenie podstaw ustawowych bez skonkretyzowanych zarzutów. Nie wskazano konkretnych przestępstw z art. 248–251 k.k. ani konkretnych naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania lub ustalania wyników. Załączone materiały internetowe uznano za nieprecyzyjne, niesprawdzone i w znacznej części niezwiązane z przedmiotem protestu, więc nie mogły stanowić wymaganych dowodów.
Postanowienie III SW 59/15
- Stan sprawy
- Wyborca zaskarżył wybór Prezydenta, twierdząc, że jego nazwisko oraz nazwisko drugiej osoby zostały bezpodstawnie wykreślone ze spisu wyborców po jednoczesnym złożeniu wniosku o dopisanie do spisu w miejscu czasowego pobytu i o wydanie zaświadczenia o prawie do głosowania. Zaświadczeń tych nie odebrano, a mimo to odmówiono początkowo wydania kart do głosowania. Ostatecznie obie osoby dopisano w dniu wyborów do spisu i oddały głos. Podniesiono także zarzut popełnienia czynu z art. 248 pkt 1 k.k. przez sporządzenie spisu z pominięciem osób uprawnionych.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd wyraził opinię, że zarzut dotyczący wykreślenia ze spisu wyborców jest uzasadniony, ale naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów; w pozostałej części zarzuty uznano za bezzasadne.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że przepisy o dopisaniu do spisu i skreśleniu ze spisu są przepisami dotyczącymi głosowania, a wykreślenie wyborcy przed faktycznym wydaniem zaświadczenia narusza Kodeks wyborczy i przepisy wykonawcze. Jednocześnie brak było wpływu na wynik wyborów, ponieważ obie osoby zostały dopisane do spisu w dniu głosowania i skutecznie zagłosowały, a materiał sprawy nie potwierdzał szerszej skali zjawiska. Zarzut z art. 248 pkt 1 k.k. uznano za nieudowodniony, gdyż nie przedstawiono dowodów świadczących o umyślnym działaniu wymaganym dla tego przestępstwa.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.