Senat

Senat jest izbą wyższą polskiego parlamentu i, razem z Sejmem, sprawuje władzę ustawodawczą. Jest konstytucyjnym organem państwa, którego podstawowym zadaniem jest udział w stanowieniu prawa oraz reprezentowanie obywateli w ramach dwuizbowej struktury parlamentu.

Senat składa się ze 100 senatorów wybieranych w wyborach powszechnych, bezpośrednich i w głosowaniu tajnym. Kadencja Senatu jest powiązana z kadencją Sejmu i co do zasady trwa cztery lata. Senator wykonuje mandat przedstawicielski, a jego status obejmuje między innymi szczególne zasady odpowiedzialności oraz ochrony związanej z wykonywaniem mandatu. Organizację i pracę izby zapewniają jej organy, w szczególności Marszałek Senatu, Prezydium Senatu i komisje senackie.

Najważniejsze funkcje Senatu:

• rozpatrywanie ustaw uchwalonych przez Sejm, w tym ich przyjmowanie, odrzucanie albo proponowanie poprawek;
• podejmowanie uchwał i wykonywanie innych kompetencji określonych w Konstytucji oraz ustawach;
• udział w powoływaniu niektórych organów lub ich członków, gdy wymagane jest wyrażenie zgody przez Senat;
• współpraca z Radą Ministrów, Prezydentem i Sejmem w sprawach związanych z członkostwem Polski w Unii Europejskiej;
• przyjmowanie informacji i sprawozdań dotyczących działalności niektórych organów państwa.

Senat nie zastępuje Sejmu w procesie ustawodawczym. Ustawa jest co do zasady uchwalana przez Sejm, a następnie rozpatrywana przez Senat, którego stanowisko może zostać uwzględnione albo odrzucone w dalszym toku prac. Kompetencje Senatu obejmują także udział w zmianie Konstytucji oraz w procedurach dotyczących odpowiedzialności konstytucyjnej senatorów.

Termin „senat” może w innych dziedzinach oznaczać również organ kolegialny, na przykład organ uczelni. W języku prawa ustrojowego oznacza jednak przede wszystkim izbę wyższą parlamentu Rzeczypospolitej Polskiej.2