Art. 214. k.k. Zniewaga ze względu na formę zarzutu
Brak przestępstwa wynikający z przyczyn określonych w art. 213 nie wyłącza odpowiedzialności sprawcy za zniewagę ze względu na formę podniesienia lub rozgłoszenia zarzutu.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 214 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II AKa 213/21
- Stan sprawy
- Orzeczenie dotyczyło apelacji w rozległej sprawie karnej obejmującej m.in. udział w zorganizowanej grupie, rozboje, podpalenie, włamania i pobicia. W udostępnionym fragmencie nie ma ustaleń odnoszących się do art. 214 k.k. ani do odpowiedzialności za zniewagę ze względu na formę zarzutu.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd apelacyjny częściowo zmienił wyrok wobec kilku oskarżonych, w części ich uniewinnił, w części obniżył kary i skorygował opisy czynów, a w pozostałym zakresie utrzymał wyrok. Z przekazanego tekstu nie wynika jakiekolwiek rozstrzygnięcie dotyczące art. 214 k.k.
- Uzasadnienie
- Z przytoczonego materiału wynika, że sprawa dotyczyła innych przestępstw niż zniewaga związana z formą zarzutu. Brak w tekście argumentacji odnoszącej się do art. 214 k.k., więc nie da się ustalić powodów rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Postanowienie SK 38/07
- Stan sprawy
- Skarga konstytucyjna dotyczyła przepisu o kontratypie przy zniesławieniu publicznym. Skarżący, ukarany wcześniej za pomówienie w związku z wypowiedzią podczas debaty samorządowej, twierdził, że ustawowe wyłączenie bezprawności jest ujęte zbyt wąsko i zbyt nieprecyzyjnie. W uzasadnieniu przypomniano też wcześniejsze stanowisko, że art. 214 k.k. nie był podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego.
- Rozstrzygnięcie
- Trybunał umorzył postępowanie: częściowo z powodu zbędności wydania wyroku, a w pozostałym zakresie z powodu niedopuszczalności wydania wyroku. Nie badał merytorycznie art. 214 k.k.; jedynie wskazał, że wcześniej uznano, iż przepis ten nie był podstawą rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego.
- Uzasadnienie
- Trybunał uznał, że część zarzutów została już rozstrzygnięta w poprzednich orzeczeniach, a część była niedopuszczalna z przyczyn formalnych lub z uwagi na niewłaściwe wzorce kontroli. W odniesieniu do art. 214 k.k. odwołano się do wcześniejszego stanowiska, że nie był on podstawą ostatecznego orzeczenia wobec skarżącego, dlatego nie mógł być skutecznie objęty skargą konstytucyjną.
Postanowienie Ts 212/06
- Stan sprawy
- Skarga konstytucyjna obejmowała m.in. art. 214 k.k. Skarżący został wcześniej uznany za winnego pomówienia, a następnie postępowanie warunkowo umorzono. Twierdził, że odpowiedzialność oparta na art. 214 k.k. jest niejasna, arbitralna i nadmiernie ogranicza wolność słowa w debacie publicznej. Z opisu sprawy wynika jednak, że w postępowaniu powszechnym przypisano mu wyłącznie zniesławienie, a nie zniewagę.
- Rozstrzygnięcie
- Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze w zakresie art. 214 k.k. Uznał, że przepis ten nie mógł być przedmiotem skutecznej skargi konstytucyjnej w tej sprawie.
- Uzasadnienie
- Trybunał wskazał, że art. 214 k.k. nie stanowił podstawy ostatecznych rozstrzygnięć wobec skarżącego, bo sądy rozważały tylko zniesławienie, a nie zniewagę. Podkreślono też, że przepis nie tworzy samodzielnych znamion czynu zabronionego ani sam przez się nie stanowi podstawy odpowiedzialności karnej, lecz jedynie potwierdza, że wyłączenie odpowiedzialności za zniesławienie nie eliminuje odpowiedzialności za zniewagę wynikającą z formy zarzutu. Dodatkowo oceniono zarzuty wobec tego przepisu jako oczywiście bezzasadne.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.