Art. 196. k.k. Obraza uczuć religijnych

Orzecznictwo

Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 196 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.

1. Uzasadnienie II K 1478/22

   4 grudnia 2024

   Stan sprawy

   Oskarżony wystawił w internecie na aukcji obraz, na którym w klasycznym wizerunku Matki Boskiej z Dzieciątkiem postać Jezusa zastąpiono postacią z kultury popularnej. Obraz nie był jego autorstwa; grafikę znalazł w wyszukiwarce i zlecił jej wydruk. Dochód z aukcji miał wesprzeć cel charytatywny związany z dziećmi. Po wiadomościach od użytkowników, że obraz obraża uczucia religijne, zakończył aukcję i do sprzedaży nie doszło. Część osób deklarowała obrazę uczuć religijnych, w tym osoby zajmujące się monitorowaniem naruszeń praw chrześcijan oraz osoby prywatne.

   Rozstrzygnięcie

   Sąd uniewinnił oskarżonego od zarzutu z art. 196 k.k. i obciążył kosztami Skarb Państwa.

   Uzasadnienie

   Sąd uznał, że nie wykazano znamion przestępstwa. Zachowaniu oskarżonego nie można było przypisać ani zamiaru bezpośredniego, ani ewentualnego znieważenia przedmiotu czci religijnej. Wiarygodne były wyjaśnienia, że celem nie było ośmieszenie wizerunku religijnego, lecz wykorzystanie pozytywnie kojarzonej postaci i wsparcie zbiórki. Istotne było też natychmiastowe zamknięcie aukcji po uzyskaniu informacji o reakcji odbiorców. Sąd przyjął, że samo zestawienie wizerunku religijnego z postacią, która sama w sobie nie ma cech poniżających, nie stanowi obiektywnie znieważenia rozumianego jako okazanie pogardy, wyszydzenie lub poniżenie. Podkreślono także, że subiektywne poczucie obrazy nie wystarcza, a ocena musi być zobiektywizowana.

   Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

2. Uzasadnienie IV K 17/23

   5 października 2023

   Stan sprawy

   Artysta fotograf prezentował podczas festiwalu autorską wystawę retrospektywną. W wydzielonym, małym pomieszczeniu umieszczono najbardziej kontrowersyjny cykl fotografii, dostępny dla osób pełnoletnich. Wśród prac znajdowały się zdjęcia przedstawiające obrazy religijne i symbole religijne, w tym wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej, wizerunek Jana Pawła II, różaniec z krzyżem i drugi krzyż, zestawione z odsłoniętymi żeńskimi narządami płciowymi, a częściowo także z odsłoniętym odbytem. Jedna odwiedzająca osobiście obejrzała wystawę i poczuła się obrażona w uczuciach religijnych; inne osoby deklarowały oburzenie na podstawie przekazów medialnych, bez osobistego obejrzenia ekspozycji. Materiał wskazuje też, że autor zamierzał poprzez szokujące zestawienia krytycznie uderzyć w określone symbole i postawy kojarzone przez niego z konserwatywną wizją polskości.

   Rozstrzygnięcie

   Z przekazanego fragmentu nie da się pewnie ustalić pełnego rozstrzygnięcia sądu ani treści sentencji.

   Uzasadnienie

   Z ustaleń i oceny dowodów wynika, że sąd nie podzielił w pełni wyjaśnień oskarżonego i dostrzegł ich częściową niewiarygodność. Za istotne uznano, że fotografie świadomie konfrontowały symbole religijne z pornograficznym tłem, a zamierzonym efektem był szok oraz deprecjacja i poniżenie określonych postaw przez uderzenie w ich symbolikę. Sąd wskazał też, że oskarżony miał świadomość znaczenia symboli religijnych dla katolików. Jednocześnie z materiału wynika, że tylko jedna osoba została wskazana jako taka, która osobiście zobaczyła wystawę i doznała obrazy uczuć religijnych; część pozostałych osób opierała się wyłącznie na doniesieniach medialnych. Ponieważ przekazany tekst urywa się w części oceny wyjaśnień oskarżonego, nie można rzetelnie odtworzyć końcowej argumentacji ani pełnej podstawy rozstrzygnięcia.

   Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

3. Postanowienie VIII K 1238/22

   3 marca 2023

   Stan sprawy

   Oskarżona podczas trwającej mszy weszła do kościoła, stanęła w nawie głównej i wraz z inną osobą prezentowała tablice z hasłami dotyczącymi prawa kobiet do decydowania o urodzeniu dziecka oraz sprzeciwu wobec decyzji państwa opartej na ideologii katolickiej. Następnie zwróciła tablice w stronę ołtarza i wiernych oraz opuściła kościół. Zdarzenie miało miejsce podczas homilii, ale jej wygłaszanie nie zostało przerwane. Część osób deklarowała obrazę uczuć religijnych.

   Rozstrzygnięcie

   Sąd umorzył postępowanie z powodu braku znamion czynu zabronionego i obciążył kosztami Skarb Państwa.

   Uzasadnienie

   Sąd uznał, że zachowanie nie wypełniało ani znamion złośliwego przeszkadzania aktowi religijnemu, ani obrazy uczuć religijnych przez publiczne znieważenie miejsca kultu. Nie stwierdzono złośliwości, ponieważ celem działania było zamanifestowanie stanowiska w aktualnej debacie społecznej, a nie wyszydzenie, poniżenie czy dokuczenie uczestnikom mszy. Akcja była krótka, przebiegła bez użycia słów obraźliwych lub wulgarnych i nie przerwała homilii. W odniesieniu do art. 196 k.k. sąd przyjął, że samo przemieszczanie się po kościele i prezentowanie haseł, nawet w niewłaściwym miejscu i czasie, nie stanowi obiektywnie znieważenia miejsca przeznaczonego do publicznego wykonywania obrzędów religijnych. Subiektywne poczucie obrazy po stronie części wiernych nie wystarczało, ponieważ brak było obiektywnego elementu pogardy, wyszydzenia lub poniżenia miejsca kultu.

   Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

Zobacz wszystkie wyniki

Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.