Art. 159. k.k. Użycie w bójce i pobiciu niebezpiecznego narzędzia
Kto, biorąc udział w bójce lub pobiciu człowieka, używa broni palnej, noża lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 159 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok III K 429/25
- Stan sprawy
- Kilku oskarżonych, działając wspólnie i w porozumieniu z nieustaloną osobą, wzięło udział w pobiciu pokrzywdzonego w pustostanie. Bili go pięściami, kopali, skakali po głowie i brzuchu oraz wskakiwali ciężarem ciała na klatkę piersiową. W trakcie zdarzenia jeden ze sprawców uderzył pokrzywdzonego zamkniętą szklaną butelką w głowę; butelka rozbiła się na jego głowie i doprowadziła do przewrócenia. Z ustaleń wynika, że później nie używano już rozbitej butelki jako ostrego narzędzia. Pokrzywdzony doznał rozległych obrażeń wielonarządowych, w tym licznych złamań żeber, uszkodzeń klatki piersiowej i obrażeń skutkujących chorobą realnie zagrażającą życiu, a następnie zmarł.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał wszystkich oskarżonych za winnych udziału w pobiciu ze skutkiem śmiertelnym i zakwalifikował czyn wyłącznie z art. 158 § 3 k.k. Nie przypisał im odpowiedzialności z art. 159 k.k. Wymierzono kary pozbawienia wolności: jednemu oskarżonemu 3 lata, a pozostałym po 3 lata i 6 miesięcy.
- Uzasadnienie
- Sąd ustalił wspólne i brutalne pobicie oraz związek między obrażeniami a śmiercią pokrzywdzonego. Jednocześnie z opisu ustaleń i kwalifikacji przyjętej w wyroku wynika, że mimo uderzenia szklaną butelką nie przypisano użycia niebezpiecznego narzędzia w rozumieniu art. 159 k.k. Materiał wskazywał, że butelka rozbiła się przy uderzeniu, a sprawcy nie używali później jej odłamków. Za podstawę odpowiedzialności przyjęto więc skutek śmiertelny pobicia, który sprawcy mogli i powinni przewidzieć.
Wyrok III K 285/25
- Stan sprawy
- Po wcześniejszej sprzeczce doszło do pobicia dwóch pokrzywdzonych na przystanku tramwajowym. W odniesieniu do jednego z nich oskarżony wraz z inną osobą popchnął go, uderzył i kopał. W odniesieniu do drugiego pokrzywdzonego trzej sprawcy działali wspólnie; jeden z oskarżonych użył pałki teleskopowej i dwukrotnie uderzył nią pokrzywdzonego w głowę, najpierw w tył głowy, a następnie w okolice oka. Spowodowało to uraz gałki ocznej i powieki skutkujący praktyczną ślepotą jednego oka, stanowiący ciężki uszczerbek na zdrowiu.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd skazał jednego oskarżonego za dwa czyny z art. 158 k.k., w tym za pobicie skutkujące ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu. Drugiego oskarżonego uznał za winnego czynu z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i art. 159 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. z powodu udziału w pobiciu z użyciem pałki teleskopowej oraz spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Wymierzono mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z nadzwyczajnym złagodzeniem kary.
- Uzasadnienie
- Sąd oparł ustalenia na zgodnych zeznaniach pokrzywdzonych i świadków, nagraniach monitoringu oraz opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej. Przyjął, że pałka teleskopowa stanowi inne niebezpieczne narzędzie, a użycie jej w trakcie pobicia zostało wykazane w sposób pewny. Decydujące znaczenie miało ustalenie, że oskarżony osobiście dwukrotnie uderzył nią pokrzywdzonego w głowę, powodując ciężki uszczerbek. Kwalifikacja objęła zbieg przepisów o spowodowaniu ciężkiego uszczerbku i o użyciu niebezpiecznego narzędzia w pobiciu.
Wyrok III K 368/24
- Stan sprawy
- Po konflikcie słownym poza klubem oskarżeni oddalili się, a następnie oczekiwali na pokrzywdzonych. Jeden z oskarżonych poszedł do samochodu i zabrał nóż. Gdy pokrzywdzeni wyszli, doszło do kolejnej sprzeczki i starcia. Jeden z oskarżonych uderzył pokrzywdzonego ręką w głowę, drugi bił go pięściami, a następnie ten pierwszy zadał mu pojedynczy cios nożem w brzuch. Pokrzywdzony doznał rany kłutej prawego podbrzusza z uszkodzeniem jelita cienkiego i dużego naczynia żylnego, masywnego krwawienia do jamy brzusznej i zmarł wskutek wykrwawienia. W toku zdarzenia drugi z pokrzywdzonych został też dwukrotnie kopnięty w brzuch.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał sprawcę ciosu nożem za winnego czynu z art. 156 § 3 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i art. 159 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz wymierzył mu 10 lat pozbawienia wolności. Drugiego oskarżonego skazał za udział w bójce i pobiciu ze skutkiem śmiertelnym z art. 158 § 3 k.k.
- Uzasadnienie
- Sąd ustalił, że nóż został zabrany z samochodu jeszcze przed bezpośrednim starciem, a następnie użyty w trakcie bójki i pobicia. Opinie medyczne i biologiczne potwierdziły mechanizm zadania rany, jej śmiertelne następstwa oraz związek noża zabezpieczonego w pojeździe z obrażeniem. Wobec sprawcy ciosu przyjęto, że przewidywał możliwość spowodowania ciężkich obrażeń ciała i godził się na to, a użycie noża w toku zajścia wyczerpało znamiona art. 159 k.k. Drugi oskarżony nie używał niebezpiecznego narzędzia, dlatego odpowiadał tylko za udział w bójce i pobiciu ze skutkiem śmiertelnym.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.