Art. 157. k.k. Średni i lekki uszczerbek na zdrowiu
§ 1. Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, inny niż określony w art. 156 § 1, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 4. Ściganie przestępstwa określonego w § 2 lub 3, jeżeli naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia nie trwał dłużej niż 7 dni, odbywa się z oskarżenia prywatnego, chyba że pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą.
§ 5. Jeżeli pokrzywdzonym jest osoba najbliższa, ściganie przestępstwa określonego w § 3 następuje na jej wniosek.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 157 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok III K 198/25
- Stan sprawy
- Oskarżony podczas domowej awantury oddał z nielegalnie posiadanego pistoletu jeden strzał w kierunku syna, po wcześniejszym konflikcie i pobiciu go kijem przez pokrzywdzonego. Pocisk spowodował dwie rany postrzałowe brzucha penetrujące do tkanki podskórnej. Obrażenia stanowiły średni uszczerbek na zdrowiu, a jednocześnie naraziły pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Z materiału nie wynikało, by oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżonego za winnego narażenia pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu oraz spowodowania średniego uszczerbku na zdrowiu, kwalifikując czyn z art. 160 § 1 k.k. w zbiegu z art. 157 § 1 k.k. Wymierzył za ten czyn karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. Dodatkowo skazał oskarżonego za nielegalne posiadanie broni i amunicji, a następnie orzekł karę łączną 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności.
- Uzasadnienie
- Sąd oparł ustalenia na wyjaśnieniach oskarżonego, zeznaniach świadków, dokumentacji medycznej oraz opiniach biegłych z zakresu medycyny sądowej i balistyki. Za udowodnione uznał oddanie strzału i skutek w postaci ran brzucha powodujących naruszenie czynności narządów ciała lub rozstrój zdrowia trwający dłużej niż 7 dni. Biegły potwierdził także bezpośrednie narażenie na utratę życia albo ciężki uszczerbek. Sąd nie podzielił tezy o zamiarze bezpośrednim spowodowania ciężkiego uszczerbku, przyjmując, że oskarżony chciał nastraszyć pokrzywdzonego i nie wykazano, by celował w istotne dla życia narządy.
Wyrok III K 416/23
- Stan sprawy
- W lokalu oskarżony rozbił szklaną butelkę o stół, a następnie zadał pokrzywdzonemu cios ostrymi krawędziami w szyję. Pokrzywdzony doznał rany ciętej szyi po lewej stronie z uszkodzeniem mięśni oraz odgałęzienia żyły szyjnej wewnętrznej. Obrażenia stanowiły średni uszczerbek na zdrowiu i jednocześnie narażały go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Zamierzony skutek ciężkiego uszczerbku nie nastąpił, ponieważ pokrzywdzony podjął obronę.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżonego za winnego usiłowania spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w zbiegu z narażeniem na bezpośrednie niebezpieczeństwo oraz spowodowaniem średniego uszczerbku na zdrowiu. Wymierzył karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzekł przepadek elementu szklanej butelki.
- Uzasadnienie
- Sąd oparł się na monitoringu, zeznaniach pracowników lokalu, częściowo na wyjaśnieniach oskarżonego i zeznaniach pokrzywdzonego oraz na dokumentacji medycznej i opinii biegłego. Biegły stwierdził, że obrażenia były skutkiem działania narzędzia ostrego lub kończystego, spowodowały rozstrój zdrowia powyżej 7 dni i nie stanowiły ciężkiego uszczerbku. Jednocześnie cios został zadany z dużą siłą w okolice szyi, a bliskość dużych naczyń powodowała wysokie prawdopodobieństwo skutku w postaci choroby realnie zagrażającej życiu, co uzasadniało przyjęcie usiłowania z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. oraz zbiegu z art. 157 § 1 k.k. i art. 160 § 1 k.k.
Wyrok III C 284/18
- Stan sprawy
- Sprawa cywilna dotyczyła zadośćuczynienia za skutki wypadku przy pracy. Powód doznał licznych obrażeń narządu ruchu, był hospitalizowany, operowany i rehabilitowany. W udostępnionym fragmencie nie wynika, aby przedmiotem rozstrzygnięcia był czyn z art. 157 k.k. ani by sąd karny oceniał średni lub lekki uszczerbek na zdrowiu w rozumieniu tego przepisu.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd częściowo uwzględnił powództwo i zasądził na rzecz powoda 22.500 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. Rozstrzygnięcie dotyczyło odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciela, a nie odpowiedzialności karnej z art. 157 k.k.
- Uzasadnienie
- Z przedstawionego materiału wynika, że sąd badał rozmiar krzywdy, przebieg leczenia, skutki zdrowotne wypadku oraz odpowiedzialność ubezpieczyciela. Tekst nie daje podstaw do streszczenia orzeczenia jako dotyczącego art. 157 k.k., ponieważ jest to sprawa cywilna o zapłatę, a nie wyrok karny kwalifikujący uszczerbek na zdrowiu na podstawie tego przepisu.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.