Art. 149. k.k. Zabójstwo noworodka
Matka, która zabija dziecko w okresie porodu pod wpływem jego przebiegu, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 149 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II AKa 308/19
- Stan sprawy
- Matka bezpośrednio po porodzie domowym urodziła żywe dziecko i doprowadziła do jego śmierci przez umieszczenie w misce z wodą oraz przytrzymanie główki pod wodą. Ciąża była ukrywana, poród nastąpił nagle, bez przygotowania i bez pomocy medycznej, a po porodzie wystąpiło obfite krwawienie i osłabienie. Z materiału wynika, że noworodek zmarł wskutek utonięcia.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd zmienił wyrok i w granicach zarzutu uznał oskarżoną za winną czynu z art. 149 k.k., wymierzając karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. W pozostałej części wyrok utrzymano w mocy.
- Uzasadnienie
- Po uzupełnieniu postępowania dowodowego sąd uznał, że brak jest dowodów wykluczających, iż sprawczyni działała w okresie porodu pod wpływem jego przebiegu. Decydujące były okoliczności nagłego, samotnego i nieprzygotowanego porodu domowego, silne emocje, lęk, ból, krwotok i zaskoczenie sytuacją. Biegli nie potwierdzili tego wpływu w sposób stanowczy, ale go nie wykluczyli. Sąd podkreślił, że dla art. 149 k.k. nie jest konieczne zniesienie ani ograniczenie poczytalności.
Wyrok VIII K 215/18
- Stan sprawy
- Kobieta ukrywała ciążę przed rodziną i mężem. Urodziła w domu żywą, donoszoną i zdolną do samodzielnego życia córkę. Dziecko przeżyło kilka godzin, po czym matka spowodowała jego zgon przez ucisk narządów szyi, wywołując uduszenie gwałtowne. Zwłoki zostały następnie ukryte w worku z ubraniami; z tekstu wynika też, że worek wyniosła z mieszkania inna osoba, nieświadoma jego zawartości.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżoną za winną zabójstwa z art. 148 § 1 k.k. i skazał ją na 10 lat pozbawienia wolności. Oskarżoną uniewinniono od zarzutu znieważenia zwłok.
- Uzasadnienie
- Ustalenia oparto przede wszystkim na opinii medyczno-sądowej, z której wynikało, że dziecko urodziło się żywe, było donoszone, bez wad i zmian chorobowych tłumaczących śmierć naturalną, a zgon nastąpił wskutek ucisku szyi. Sąd nie przyjął wersji o samoistnym zatrzymaniu oddechu ani o uduszeniu przez chustkę w ustach. Z opisu zdarzenia wynika, że dziecko żyło jeszcze przez kilka godzin po porodzie, co wykluczało kwalifikację z art. 149 k.k., dotyczącą zabójstwa noworodka bezpośrednio po porodzie pod wpływem jego przebiegu. Uniewinnienie od drugiego czynu wynikało z ustalenia, że zwłoki z mieszkania wyniosła inna osoba, która nie wiedziała, co znajduje się w worku.
Wyrok II AKa 176/18
- Stan sprawy
- Matka bezpośrednio po porodzie w mieszkaniu włożyła noworodka do torby ze sztucznego materiału, przykryła ubraniami i zamknęła torbę na zamek. Dziecko zmarło wskutek ostrej niewydolności oddechowo-krążeniowej związanej z takim sposobem umieszczenia i zamknięcia. Ciąża była ukrywana, poród odbył się bez pomocy innych osób, ale z przytoczonego tekstu nie wynika, aby stwierdzono szczególne zaburzenia porodowe uzasadniające art. 149 k.k.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd apelacyjny utrzymał w mocy wyrok skazujący za zabójstwo z art. 148 § 1 k.k. oraz karę 8 lat pozbawienia wolności.
- Uzasadnienie
- Sąd odwoławczy uznał, że ocena dowodów i ustalenia sądu pierwszej instancji były prawidłowe. Nie podzielił twierdzeń obrony o działaniu pod wpływem przebiegu porodu. Z uzasadnienia wynika, że ciąża nie powodowała u oskarżonej istotnych dolegliwości wpływających na codzienne funkcjonowanie, a po porodzie najważniejsze dla niej było ukrycie dziecka i całej sytuacji przed otoczeniem. Opinia medyczna wykluczała naturalną śmierć dziecka oraz podważała wersję, że noworodek nie żył już przed włożeniem do torby. Sposób działania pozwalał przyjąć co najmniej zamiar ewentualny pozbawienia życia, a nie uprzywilejowany typ z art. 149 k.k.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.