Art. 137. k.k. Publiczne znieważenie znaku lub symbolu państwowego
§ 1. Kto publicznie znieważa, niszczy, uszkadza lub usuwa godło, sztandar, chorągiew, banderę, flagę lub inny znak państwowy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znieważa, niszczy, uszkadza lub usuwa godło, sztandar, chorągiew, banderę, flagę lub inny znak państwa obcego, wystawione publicznie przez przedstawicielstwo tego państwa lub na zarządzenie polskiego organu władzy.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 137 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II AKa 445/24
- Stan sprawy
- Oskarżonemu przypisano, że po zdjęciu publicznie wywieszonej na budynku ratusza flagi państwowej Ukrainy umieścił ją w koszu na śmieci. Materiał wskazywał, że flaga była wywieszona na zarządzenie organu samorządowego, a następnie oskarżony wyjął ją z kosza i przekazał pracownikowi urzędu. Sąd odwoławczy uznał, że przedmiotem oceny mogło być wyłącznie znieważenie flagi, nie zaś jej usunięcie jako odrębne znamię, ponieważ zakres ochrony wynikający z zasady wzajemności obejmował tu znieważenie, ale nie usunięcie.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd zmienił wyrok w ten sposób, że warunkowo umorzył postępowanie na okres próby dwóch lat; w pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał za trafne ustalenia co do sprawstwa, publicznego charakteru czynu i zamiaru bezpośredniego znieważenia, wskazując, że umieszczenie flagi w koszu na śmieci stanowiło wyraz pogardy wobec symbolu państwowego. Za bezzasadne uznał zarzuty dotyczące identyfikacji sprawcy, przebiegu zdarzenia i zarządzenia wywieszenia flagi. Uwzględnił natomiast zarzut błędnego przyjęcia wcześniejszej karalności, ponieważ skazania uległy zatarciu. To, wraz z nieznacznym stopniem winy i społecznej szkodliwości, krótkotrwałością zachowania oraz pozytywną prognozą kryminologiczną, uzasadniło warunkowe umorzenie.
Uzasadnienie III K 162/23
- Stan sprawy
- Sąd ustalił, że oskarżony podszedł do budynku ratusza, wszedł na murek, zdjął dwie publicznie wywieszone flagi państwowe Ukrainy i jedną z nich wrzucił do betonowego kosza na śmieci, po czym po wyjściu pracownika urzędu oddał obie flagi, wyjmując jedną z kosza. Zdarzenie zostało utrwalone monitoringiem i przez osoby towarzyszące, a zdjęcia z komentarzem zostały następnie opublikowane na profilu oskarżonego. Flagi były wywieszone na budynku urzędu na ustne polecenie prezydenta miasta, w geście solidarności z Ukrainą.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżonego za winnego publicznego znieważenia flagi państwowej Ukrainy i wymierzył karę grzywny w liczbie osiemdziesięciu stawek dziennych po trzydzieści złotych każda; zasądził też koszty procesu.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że wrzucenie flagi do kosza na śmieci było publicznym znieważeniem symbolu państwowego. Za wiarygodne uznał monitoring, zrzuty ekranu, publikację w mediach społecznościowych oraz zeznania świadków potwierdzające zarówno sprawstwo, jak i to, że flaga była wywieszona na zarządzenie uprawnionego organu. Podkreślił, że zasada wzajemności została spełniona, ale obejmuje ona w tej sprawie tylko znieważenie, dlatego zmodyfikowano opis czynu i nie przypisano odpowiedzialności za usunięcie flagi. Sąd uznał też, że działanie było umyślne i zaplanowane, a forma znieważenia oraz sposób nagłośnienia zdarzenia przemawiały za skazaniem.
Uzasadnienie IV K 17/23
- Stan sprawy
- Z udostępnionego fragmentu wynika, że oskarżonemu zarzucono i w części opisowej przyjęto zachowanie polegające na znieważeniu innego znaku państwowego w postaci miniaturki polskiej bandery wojennej przez przedstawienie jej w pracy fotograficznej na tle odsłoniętych intymnych części ciała kobiety. Praca była prezentowana w ramach autorskiej wystawy podczas festiwalu fotografii, w wydzielonym pomieszczeniu dostępnym dla pełnoletnich odbiorców. Materiał źródłowy wskazuje też, że cykl miał prowokacyjny charakter artystyczny i obejmował również inne symbole religijne i polityczne.
- Rozstrzygnięcie
- Na podstawie udostępnionego fragmentu nie da się pewnie ustalić końcowego rozstrzygnięcia co do winy i kary.
- Uzasadnienie
- Z uzasadnienia wynika, że sąd szeroko analizował kontekst artystyczny, sposób ekspozycji, dostępność wystawy oraz znaczenie użytej symboliki. Ustalenia wskazują, że sąd dostrzegał świadome zestawienie symbolu państwowego z pornograficznym tłem jako element zamierzonego efektu szokowego i deprecjonującego. Udostępniony fragment urywa się jednak przed pełnym przedstawieniem oceny prawnej i końcowych motywów rozstrzygnięcia, więc nie można ich odtworzyć w całości bez dopowiadania.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.