Art. 136. k.k. Czynna napaść lub znieważenie przedstawiciela obcego państwa
§ 1. Kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dopuszcza się czynnej napaści na głowę obcego państwa lub akredytowanego szefa przedstawicielstwa dyplomatycznego takiego państwa albo osobę korzystającą z podobnej ochrony na mocy ustaw, umów lub powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. Kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dopuszcza się czynnej napaści na osobę należącą do personelu dyplomatycznego przedstawicielstwa obcego państwa albo urzędnika konsularnego obcego państwa, w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 3. Karze określonej w § 2 podlega, kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej publicznie znieważa osobę określoną w
§ 1.
§ 4. Kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej publicznie znieważa osobę określoną w § 2, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 136 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II AKa 200/18
- Stan sprawy
- Sprawa dotyczyła zarzutów związanych z publicznym znieważeniem godła Polski przez wykorzystanie grafiki promującej trasę koncertową zespołu oraz pomocnictwem do tego czynu. Materiał dowodowy obejmował wyjaśnienia oskarżonych, zeznania świadków, wydruki stron internetowych, korespondencję elektroniczną i opinie dwóch biegłych z zakresu heraldyki. Z treści orzeczenia wynika, że dowody były niepełne, a opinie biegłych niejednoznaczne i nieprzydatne do stanowczego ustalenia charakteru grafiki oraz zamiaru oskarżonych.
- Rozstrzygnięcie
- Uchylono wyrok sądu pierwszej instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
- Uzasadnienie
- Sąd odwoławczy uznał, że materiał dowodowy nie pozwalał na pełną ocenę zachowania oskarżonych. Opinie biegłych były niezupełne, niejasne i niespójne, a biegli sami wskazywali na braki kompetencji co do istotnej dla sprawy symboliki. Nie wyjaśniono dostatecznie znaczenia użytych motywów w kontekście twórczości zespołu. Za niedopuszczalne uznano też wykorzystywanie przeciw oskarżonym materiałów uzyskanych od nich wcześniej w charakterze świadków. Sąd podkreślił ponadto, że przy zarzucie znieważenia konieczne jest wykazanie zamiaru bezpośredniego, czego na podstawie zgromadzonych dowodów nie dało się pewnie ustalić. Wskazano również, że nie wolno rozszerzać granic oskarżenia z zarzutu znieważenia godła na inny znak państwowy lub symbol jedynie do niego nawiązujący.
Uzasadnienie II K 67/15
- Stan sprawy
- Orzeczenie nie dotyczyło bezpośrednio odpowiedzialności z art. 136 k.k., lecz sąd, analizując różne typy przestępstw znieważenia, przywołał ten przepis dla odróżnienia zakresu ochrony. Sprawa dotyczyła internetowych wpisów o treści politycznej, w tym obraźliwego wpisu odnoszącego się do urzędującego Prezydenta RP. Sąd ustalił, że oskarżony zamieszczał wpisy na ogólnodostępnym forum internetowym i że użyty wobec Prezydenta zwrot miał charakter obelżywy.
- Rozstrzygnięcie
- Oskarżonego uniewinniono od zarzutu znieważenia Narodu lub Rzeczypospolitej Polskiej, a co do znieważenia Prezydenta uznano go za winnego i warunkowo umorzono postępowanie.
- Uzasadnienie
- Sąd wyjaśnił, że art. 136 § 3 i 4 k.k. chroni odpowiednio głowę obcego państwa, akredytowanego szefa przedstawicielstwa dyplomatycznego oraz określone osoby z personelu dyplomatycznego i konsularnego przed znieważeniem na terytorium Polski. W sprawie brak było jednak jakichkolwiek faktów odnoszących się do takich osób, więc przepis ten miał wyłącznie znaczenie porządkujące i porównawcze. Zasadnicze rozstrzygnięcie oparto na ocenie, że wpis nie godził w Naród ani państwo polskie, natomiast obraźliwy zwrot pod adresem Prezydenta stanowił publiczne znieważenie popełnione z zamiarem bezpośrednim.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.