Art. 104. k.k. Spoczywanie biegu przedawnienia

§ 1. Przedawnienie nie biegnie, jeżeli przepis ustawy nie pozwala na wszczęcie lub dalsze prowadzenie postępowania karnego; nie dotyczy to jednak braku wniosku albo oskarżenia prywatnego.

§ 2. (uchylony)

Komentarz do Art. 104. kk

Art. 104 Kodeksu karnego stanowi istotny element regulacji dotyczących przedawnienia w polskim systemie prawnym. Przedawnienie jest instytucją prawną, która powoduje, że po upływie określonego czasu od popełnienia przestępstwa, sprawca nie może być ścigany ani ukarany. Przepis ten wprowadza jednak pewne wyjątki od ogólnej zasady biegu przedawnienia.

Analiza przepisu

Zasada ogólna:
- Przepis art. 104 Kodeksu karnego wskazuje, że przedawnienie nie biegnie w sytuacjach, gdy przepisy ustawy uniemożliwiają wszczęcie lub dalsze prowadzenie postępowania karnego. Oznacza to, że w pewnych okolicznościach czas, który normalnie liczyłby się do przedawnienia, zostaje „zamrożony”.
Przesłanki uniemożliwiające wszczęcie lub prowadzenie postępowania:
- Przepis nie precyzuje konkretnych sytuacji, w których przedawnienie nie biegnie, ale można tu wymienić różne okoliczności, takie jak immunitet parlamentarzystów, prezydenta czy innych osób objętych szczególną ochroną prawną. Może to również dotyczyć sytuacji, gdy obowiązują przepisy prawa międzynarodowego lub wewnętrznego, które czasowo wyłączają możliwość prowadzenia postępowania.
Wyjątek dotyczący braku wniosku albo oskarżenia prywatnego:
- Przepis wyraźnie wskazuje, że brak wniosku o ściganie lub brak oskarżenia prywatnego nie powoduje zawieszenia biegu przedawnienia. Oznacza to, że w sprawach ściganych na wniosek lub z oskarżenia prywatnego, przedawnienie biegnie normalnie, nawet jeśli wniosek lub oskarżenie nie zostały złożone.

Praktyczne znaczenie

Ochrona prawna: Przepis ten ma na celu ochronę interesów prawnych osób, które z różnych przyczyn nie mogą być ścigane w danym momencie. Zapobiega to sytuacji, w której przedawnienie mogłoby upłynąć w czasie, gdy ściganie jest niemożliwe z przyczyn niezależnych od organów ścigania.
Równowaga interesów: Wyjątek dotyczący braku wniosku lub oskarżenia prywatnego zapewnia równowagę między interesem publicznym a prywatnym. W sprawach ściganych na wniosek lub z oskarżenia prywatnego, to na pokrzywdzonym spoczywa obowiązek inicjowania postępowania, co jest zgodne z zasadą autonomii woli stron.

Wnioski

Art. 104 Kodeksu karnego pełni ważną funkcję w systemie prawnym, zapewniając, że przedawnienie nie biegnie w sytuacjach, gdy ściganie jest obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie przepis ten dba o to, aby nie nadużywać instytucji przedawnienia w sprawach, gdzie inicjatywa procesowa leży po stronie pokrzywdzonego. W ten sposób przepis ten przyczynia się do zachowania sprawiedliwości i równowagi w systemie prawnym.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

przepis ustawy

Art. 103. kk Art. 105. kk