Art. 212ba Kodeksu karnego wykonawczego wprowadza szczególne środki ochrony dla tymczasowo aresztowanych, którzy w związku z toczącym się lub zakończonym postępowaniem karnym są narażeni na poważne zagrożenie życia lub zdrowia. Przepis ten ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa osobom, które mogą być narażone na niebezpieczeństwo z powodu swojej roli w postępowaniu karnym, np. jako świadkowie, pokrzywdzeni, podejrzani lub oskarżeni.

#### 1. Przesłanki zastosowania szczególnej ochrony

Przepis określa, że szczególna ochrona może być zastosowana, gdy wystąpiło poważne zagrożenie lub istnieje bezpośrednia obawa wystąpienia takiego zagrożenia dla życia lub zdrowia tymczasowo aresztowanego. Przesłanki te muszą być oceniane indywidualnie w każdym przypadku, a decyzja o zastosowaniu ochrony powinna być oparta na konkretnych dowodach i okolicznościach.

#### 2. Środki ochrony

Art. 212ba § 1 wymienia różne środki, które mogą być zastosowane w ramach szczególnej ochrony, takie jak:
- Stały nadzór i cenzura korespondencji,
- Kontrola rozmów w trakcie widzeń,
- Zakaz pozostawiania tymczasowo aresztowanego samotnie w celi mieszkalnej lub innym pomieszczeniu, z wyjątkiem cel i pomieszczeń monitorowanych,
- Wzmożona obserwacja zachowania,
- Zwiększenie stopnia izolacji od innych tymczasowo aresztowanych,
- Częstsza wizytacja celi mieszkalnej,
- Określenie szczególnego sposobu korzystania z zabezpieczeń techniczno-ochronnych,
- Częstsza kontrola posiadanych przedmiotów, w tym leków,
- Częstsza kontrola celi mieszkalnej.

Środki te mają na celu minimalizowanie ryzyka dla życia i zdrowia tymczasowo aresztowanego, jednak muszą być stosowane w sposób proporcjonalny i z poszanowaniem godności ludzkiej.

#### 3. Procedura objęcia szczególną ochroną

Decyzję o objęciu szczególną ochroną podejmuje dyrektor aresztu śledczego z urzędu lub na wniosek sądu, prokuratora lub samego tymczasowo aresztowanego. Wniosek musi zawierać uzasadnienie oraz wskazanie czasu trwania ochrony, nie dłuższego niż 3 miesiące. Przed podjęciem decyzji dyrektor zasięga opinii odpowiednich organów, a do czasu jej otrzymania może tymczasowo stosować środki ochrony.

#### 4. Przedłużenie i cofnięcie ochrony

Jeżeli po upływie terminu ochrony zagrożenie nadal istnieje, ochrona może być przedłużona na kolejny okres. Decyzja o przedłużeniu musi być wydana w sposób zapewniający ciągłość ochrony. W przypadku ustania przyczyny ochrony, dyrektor aresztu może cofnąć ochronę na wniosek sądu, prokuratora lub z urzędu.

#### 5. Informowanie o decyzjach

Decyzje o objęciu, przedłużeniu lub cofnięciu ochrony muszą być doręczone tymczasowo aresztowanemu oraz odpowiednim organom. W przypadku przeniesienia tymczasowo aresztowanego do innego aresztu, dyrektor aresztu, w którym przebywał, informuje dyrektora nowego aresztu o zastosowanej ochronie.

### Podsumowanie

Art. 212ba Kodeksu karnego wykonawczego wprowadza kompleksowy system ochrony dla tymczasowo aresztowanych, którzy są narażeni na poważne zagrożenie życia lub zdrowia. Przepis ten ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa tym osobom, jednocześnie dbając o to, aby stosowane środki były proporcjonalne i nie naruszały godności ludzkiej. Procedura objęcia ochroną jest szczegółowo uregulowana, co ma na celu zapewnienie transparentności i skuteczności działań ochronnych.

Kodeks karny wykonawczy

Art. 755^5 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza szczególną procedurę zabezpieczenia roszczeń pracowników podlegających szczególnej ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy. Przepis ten ma na celu zapewnienie pracownikom, którzy znajdują się w sytuacji szczególnej ochrony, możliwości kontynuowania zatrudnienia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego.

#### 1. Zakres zastosowania

Przepis ten dotyczy spraw z zakresu prawa pracy, w których pracownik podlegający szczególnej ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy dochodzi roszczenia o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy. Szczególna ochrona może wynikać z różnych przepisów prawa pracy, np. ochrony przed zwolnieniem kobiet w ciąży, członków związków zawodowych, czy pracowników w wieku przedemerytalnym.

#### 2. Podstawy udzielenia zabezpieczenia

Sąd udziela zabezpieczenia na wniosek uprawnionego pracownika na każdym etapie postępowania. Podstawą udzielenia zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia. Oznacza to, że pracownik nie musi udowadniać swoich roszczeń w pełnym zakresie, wystarczy, że przedstawi dowody, które w sposób wiarygodny wskazują na zasadność jego roszczeń.

#### 3. Odmowa udzielenia zabezpieczenia

Sąd może odmówić udzielenia zabezpieczenia wyłącznie w sytuacji, gdy roszczenie jest oczywiście bezzasadne. Jest to wysoki próg odmowy, co oznacza, że tylko w przypadkach, gdy roszczenie pracownika jest ewidentnie niezasadne, sąd może odmówić udzielenia zabezpieczenia.

#### 4. Wykonanie postanowienia

Postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia podlega wykonaniu w drodze egzekucji. Oznacza to, że pracodawca jest zobowiązany do dalszego zatrudniania pracownika zgodnie z treścią postanowienia sądu. Przepis art. 756^2 k.p.c. stosuje się odpowiednio, co oznacza, że zabezpieczenie może być wykonane natychmiast, nawet jeśli postanowienie nie jest prawomocne.

#### 5. Uchylenie zabezpieczenia

Obowiązany (pracodawca) może żądać uchylenia prawomocnego postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia wyłącznie, jeżeli wykaże, że po udzieleniu zabezpieczenia zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 § 1 Kodeksu pracy. Przesłanki te dotyczą sytuacji, w których pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, np. ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.

#### 6. Niedopuszczalność zmiany postanowienia

Zmiana postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia jest niedopuszczalna. Oznacza to, że sąd nie może zmienić treści postanowienia o zabezpieczeniu, co zapewnia stabilność sytuacji prawnej pracownika.

#### 7. Środek odwoławczy

Na postanowienie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji. Jest to standardowy środek odwoławczy, który umożliwia pracodawcy kwestionowanie postanowienia sądu pierwszej instancji.

### Podsumowanie

Art. 755^5 k.p.c. wprowadza mechanizm ochrony pracowników podlegających szczególnej ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że pracownicy ci będą mogli kontynuować zatrudnienie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego, co jest istotne z punktu widzenia ochrony ich praw i stabilności zatrudnienia.

Kodeks postępowania cywilnego

#### 1. Zgoda na przetwarzanie danych osobowych

Art. 22^1b Kodeksu pracy wprowadza szczególne zasady dotyczące przetwarzania danych osobowych przez pracodawcę, w szczególności danych wrażliwych, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia 2016/679 (RODO). Zgodnie z tym przepisem, zgoda osoby ubiegającej się o zatrudnienie lub pracownika może stanowić podstawę przetwarzania takich danych wyłącznie w przypadku, gdy przekazanie tych danych następuje z inicjatywy tej osoby. Oznacza to, że pracodawca nie może wymagać od kandydata lub pracownika przekazania danych wrażliwych, chyba że to oni sami zdecydują się na ich udostępnienie.

#### 2. Przetwarzanie danych biometrycznych

Przepis ten również reguluje kwestie przetwarzania danych biometrycznych pracowników. Przetwarzanie takich danych jest dopuszczalne w dwóch przypadkach:
- gdy podanie danych biometrycznych jest niezbędne ze względu na kontrolę dostępu do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie może narazić pracodawcę na szkodę,
- gdy podanie danych biometrycznych jest niezbędne do kontroli dostępu do pomieszczeń wymagających szczególnej ochrony.

Oznacza to, że pracodawca może przetwarzać dane biometryczne pracowników tylko wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne dla ochrony istotnych interesów przedsiębiorstwa.

#### 3. Upoważnienie do przetwarzania danych

Art. 22^1b Kodeksu pracy wprowadza również wymóg, aby do przetwarzania danych osobowych, o których mowa w § 1, były dopuszczone wyłącznie osoby posiadające pisemne upoważnienie wydane przez pracodawcę. Osoby te są zobowiązane do zachowania tajemnicy w zakresie przetwarzanych danych. W praktyce oznacza to, że pracodawca musi dokładnie kontrolować, kto ma dostęp do danych wrażliwych i zapewnić, że osoby te są odpowiednio przeszkolone i świadome swoich obowiązków w zakresie ochrony danych osobowych.

#### 4. Odpowiednie stosowanie art. 221a § 2

Przepis art. 221a § 2 Kodeksu pracy, do którego odwołuje się art. 22^1b, dotyczy zasad przetwarzania danych osobowych pracowników, w tym obowiązku informacyjnego pracodawcy oraz zasad przechowywania danych. Odpowiednie stosowanie tego przepisu oznacza, że pracodawca musi przestrzegać tych samych zasad również w kontekście przetwarzania danych wrażliwych i biometrycznych.

#### Podsumowanie

Art. 22^1b Kodeksu pracy wprowadza istotne ograniczenia i wymogi dotyczące przetwarzania danych osobowych, w szczególności danych wrażliwych i biometrycznych, przez pracodawcę. Przepis ten ma na celu ochronę prywatności osób ubiegających się o zatrudnienie oraz pracowników, a także zapewnienie, że przetwarzanie takich danych odbywa się wyłącznie w uzasadnionych przypadkach i z zachowaniem odpowiednich środków bezpieczeństwa. Pracodawcy muszą być świadomi tych wymogów i przestrzegać ich, aby uniknąć naruszeń przepisów o ochronie danych osobowych.

Kodeks pracy

Art. 27 ustawy o obronie Ojczyzny określa szeroki zakres obowiązków Rady Ministrów w zakresie zapewniania bezpieczeństwa zewnętrznego państwa oraz sprawowania ogólnego kierownictwa w dziedzinie obronności kraju. Przepis ten można podzielić na kilka kluczowych obszarów, które wymagają szczegółowego omówienia.

#### 1. Opracowywanie strategii bezpieczeństwa narodowego
Rada Ministrów jest odpowiedzialna za opracowywanie projektów strategii bezpieczeństwa narodowego. Strategia ta stanowi fundament dla wszelkich działań obronnych państwa, określając cele, priorytety oraz środki niezbędne do ich realizacji. Jest to dokument o charakterze strategicznym, który musi być regularnie aktualizowany w odpowiedzi na zmieniające się zagrożenia i wyzwania.

#### 2. Planowanie i realizacja przygotowań obronnych
Kolejnym zadaniem Rady Ministrów jest planowanie i realizacja przygotowań obronnych państwa. Obejmuje to zarówno aspekty gospodarczo-obronne, jak i zadania wykonywane na rzecz Sił Zbrojnych oraz wojsk sojuszniczych. W praktyce oznacza to konieczność zapewnienia odpowiednich zasobów, infrastruktury oraz koordynacji działań różnych organów administracji publicznej i podmiotów prywatnych.

#### 3. System kierowania bezpieczeństwem narodowym
Rada Ministrów odpowiada również za przygotowanie systemu kierowania bezpieczeństwem narodowym, w tym obroną państwa. Obejmuje to stworzenie warunków do funkcjonowania organów władzy publicznej na stanowiskach kierowania, co jest kluczowe w sytuacjach kryzysowych. System ten musi być spójny, efektywny i zdolny do szybkiego reagowania na zagrożenia.

#### 4. Gotowość obronna państwa
Utrzymywanie stałej gotowości obronnej państwa oraz wnioskowanie do Prezydenta RP o jej podwyższanie lub obniżanie to kolejne istotne zadanie Rady Ministrów. Gotowość obronna musi być dostosowana do aktualnych zagrożeń, co wymaga ciągłego monitorowania sytuacji międzynarodowej oraz wewnętrznej.

#### 5. Ochrona obiektów szczególnie ważnych
Rada Ministrów określa również obiekty szczególnie ważne dla bezpieczeństwa lub obronności państwa oraz przygotowuje i prowadzi ich szczególną ochronę. Jest to zadanie o dużym znaczeniu praktycznym, gdyż obejmuje zarówno infrastrukturę krytyczną, jak i inne kluczowe zasoby państwa.

#### 6. Systemy obserwacji i powiadamiania
Przygotowanie i utrzymanie w stałej gotowości systemów obserwacji, pomiarów, analiz, prognozowania i powiadamiania jest niezbędne do skutecznego zarządzania sytuacjami kryzysowymi. Systemy te muszą być zintegrowane i zdolne do szybkiego przekazywania informacji do odpowiednich organów.

#### 7. System stałych dyżurów
Rada Ministrów odpowiada za przygotowanie systemu stałych dyżurów na czas zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa i wojny. System ten zapewnia ciągłość działania organów władzy publicznej oraz koordynację działań obronnych.

#### 8. Wykorzystanie zasobów systemu ochrony zdrowia i infrastruktury technicznej
Określenie zasad wykorzystania zasobów systemu ochrony zdrowia i infrastruktury technicznej na potrzeby obronne jest kluczowe w sytuacjach kryzysowych. Obejmuje to m.in. zabezpieczanie przestrzeni powietrznej i wód terytorialnych.

#### 9. System szkolenia obronnego
Zapewnienie funkcjonowania systemu szkolenia obronnego w państwie jest niezbędne do przygotowania społeczeństwa oraz służb do działań obronnych. Szkolenie to musi być kompleksowe i obejmować różne aspekty obronności.

#### 10. Kontrola stanu przygotowań obronnych
Rada Ministrów prowadzi kontrolę stanu przygotowań obronnych w państwie, co pozwala na bieżąco oceniać gotowość do reagowania na zagrożenia oraz wprowadzać niezbędne korekty.

#### 11. Wsparcie przez państwo-gospodarza
Zapewnienie wsparcia przez państwo-gospodarza dla wojsk sojuszniczych i organizacji międzynarodowych jest realizowane w ramach zobowiązań międzynarodowych. Obejmuje to zarówno pomoc cywilną, jak i wojskową.

### Podsumowanie
Art. 27 ustawy o obronie Ojczyzny nakłada na Radę Ministrów szeroki zakres obowiązków w zakresie zapewniania bezpieczeństwa zewnętrznego państwa oraz kierowania obronnością kraju. Realizacja tych zadań wymaga skoordynowanych działań różnych organów administracji publicznej oraz współpracy z podmiotami prywatnymi i międzynarodowymi. Przepis ten podkreśla znaczenie kompleksowego podejścia do kwestii obronności, obejmującego zarówno aspekty strategiczne, jak i operacyjne.

o obronie Ojczyzny

Przepis dotyczy pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 pracowników. Ma zastosowanie, gdy przyczyny leżące po stronie pracodawcy są jedynym powodem wypowiedzenia umowy albo rozwiązania jej za porozumieniem stron, a w okresie nie dłuższym niż 30 dni zwolnienia obejmują mniejszą liczbę pracowników niż liczba określona w art. 1. W takiej sytuacji odpowiednio stosuje się przepisy art. 5 ust. 3-6 oraz art. 8. Pracodawca może wypowiedzieć umowę także pracownikowi objętemu szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy, jeżeli odrębne przepisy dopuszczają takie wypowiedzenie w ramach zwolnienia grupowego. Jest to możliwe pod warunkiem, że zakładowa organizacja związkowa nie zgłosi sprzeciwu w ciągu 14 dni od otrzymania zawiadomienia o planowanym wypowiedzeniu. Jeżeli z przyczyn wskazanych w przepisie nie można dalej zatrudniać pracownika na dotychczasowym stanowisku, pracodawca może wypowiedzieć mu warunki pracy i płacy. W takim przypadku stosuje się art. 38 Kodeksu pracy. Gdy zmiana powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikowi przysługuje dodatek wyrównawczy, wypłacany przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy i obliczany według zasad wynikających z Kodeksu pracy. Dodatek nie przysługuje osobom objętym szczególną ochroną wynikającą z art. 41 Kodeksu pracy. Całych tych zasad nie stosuje się do posłów, senatorów ani radnych, gdy ich stosunek pracy podlega szczególnej ochronie na podstawie odrębnych przepisów.

o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Przy grupowym zwolnieniu co do zasady nie stosuje się przepisów Kodeksu pracy dotyczących konsultacji wypowiedzenia oraz zakazu wypowiadania umowy w czasie urlopu lub usprawiedliwionej nieobecności. Nie stosuje się także odrębnych przepisów o szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy. Zasada ta ma jednak wyjątki wskazane w tym przepisie. Jeżeli nie zawarto porozumienia dotyczącego grupowego zwolnienia, przy wypowiadaniu umowy oraz warunków pracy i płacy stosuje się przepisy o konsultacji wypowiedzenia. Wypowiedzenie umowy jest dopuszczalne podczas urlopu trwającego co najmniej trzy miesiące. Można je złożyć także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności, jeżeli minął już okres, po którym pracodawca mógłby rozwiązać umowę bez wypowiedzenia. Wypowiedzenie warunków pracy i płacy jest w takich sytuacjach dopuszczalne niezależnie od długości urlopu lub nieobecności. Wobec osób objętych szczególną ochroną pracodawca może co do zasady jedynie wypowiedzieć dotychczasowe warunki pracy i płacy. Dotyczy to między innymi osoby, której brakuje nie więcej niż cztery lata do wieku emerytalnego, pracownicy w ciąży lub na urlopie macierzyńskim, osób korzystających z określonych urlopów związanych z rodzicielstwem lub opieką, członków organów i zespołów przedstawicielskich, działaczy związkowych, społecznych inspektorów pracy, osób odbywających określoną służbę lub szkolenie wojskowe oraz członków rady pracowników. Jeżeli zmiana warunków powoduje obniżenie wynagrodzenia, przysługuje dodatek wyrównawczy do końca okresu szczególnej ochrony. Gdy pracownica w ciąży lub osoba korzystająca z określonych urlopów odmówi przyjęcia zaproponowanych warunków, a umowa rozwiąże się z upływem wypowiedzenia, pracodawca musi udowodnić, że kierował się innymi powodami.

Przepis wskazuje moment, od którego całe rozporządzenie zaczęło obowiązywać i mogło być stosowane. Jest nim 23 kwietnia 2022 r. Oznacza to, że od tego dnia należy oceniać skutki prawne regulacji dotyczącej obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa lub obronności państwa oraz zasad ich szczególnej ochrony. Sam przepis nie opisuje tych obiektów ani sposobu ochrony, lecz wyłącznie datę rozpoczęcia obowiązywania rozporządzenia.

Szczególna ochrona

Szczególna ochrona w przepisach

Kodeks karny wykonawczy2 przepisy

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis

Kodeks pracy1 przepis

o obronie Ojczyzny1 przepis

o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników2 przepisy

w sprawie obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa lub obronności państwa oraz ich szczególnej ochrony1 przepis