Art. 87. k.c. Groźba

Kto złożył oświadczenie woli pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, ten może uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia, jeżeli z okoliczności wynika, że mógł się obawiać, iż jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe.

Komentarz do Art. 87. kc

Oświadczenie woli złożone pod wpływem bezprawnej groźby wiąże, ale nie ostatecznie: składający może uchylić się od jego skutków prawnych. Znaczenie ma zarówno groźba drugiej strony czynności, jak i groźba osoby trzeciej.

Najważniejsze punkty

Groźba musi być bezprawna. Zapowiedź skorzystania z przysługującego uprawnienia co do zasady tej cechy nie ma.
Obawa musi dotyczyć poważnego niebezpieczeństwa osobistego lub majątkowego, przy czym może grozić ono samemu składającemu albo innej osobie.
Ocena jest zobiektywizowana przez odwołanie do okoliczności: badane jest, czy składający mógł się obawiać, a nie tylko czy subiektywnie się bał.
Źródło groźby nie ma znaczenia dla skutku. Groźba osoby trzeciej działa tak samo jak groźba kontrahenta, także wtedy, gdy druga strona o niej nie wiedziała.
Czynność nie jest nieważna z mocy prawa. Pozostaje skuteczna dopóty, dopóki uprawniony nie złoży oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych.

W praktyce

Trudność dowodowa leży po stronie tego, kto się na groźbę powołuje: trzeba wykazać i bezprawność zachowania, i wagę zapowiadanego niebezpieczeństwa. Sama presja ekonomiczna, stanowcze negocjacje czy niekorzystne warunki umowy nie wystarczą do zastosowania tej konstrukcji.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

oświadczenie woli

bezprawna groźba

druga strona

osoba trzecia

skutki prawne

poważne niebezpieczeństwo

niebezpieczeństwo osobiste

niebezpieczeństwo majątkowe

uchylenie się

obawa

Art. 86.Art. 88.